Messier kataloğu: 110 nesnenin tam listesi ve gözlem rehberi
Messier kataloğu, Fransız gökbilimci Charles Messier'in 18. yüzyılda kuyruklu yıldız ararken onlarla karıştırmamak için listelediği 110 bulanık gök cismidir. Bugün bu liste, gökyüzündeki en parlak bulutsuların, yıldız kümelerinin ve galaksilerin kısa bir rehberi olarak kullanılıyor: Andromeda Galaksisi (M31), Orion Bulutsusu (M42) ve Ülker (M45) gibi çıplak gözle görülen nesneler de, küçük bir teleskop isteyen sönük galaksiler de bu listede. Katalogdaki her nesne "M" harfi ve bir numarayla anılır.
Aşağıdaki tablolar 110 nesnenin tamamını, Türkiye'den akşam saatlerinde en iyi görüldükleri mevsime göre ayırır. "En iyi ay", nesnenin akşam 21.00 civarında gökyüzünde en yüksek noktasına ulaştığı aydır; nesne bu aydan önceki ve sonraki birkaç ayda da görülebilir. "Nasıl görülür?" sütunu, şehir ışıklarından uzak bir yerde nesneyi görmek için neye ihtiyaç olduğunu, altında da nesnenin parlaklığını (kadir; sayı küçüldükçe parlaklık artar) ve uzaklığını gösterir. Numarası bağlantılı nesnelerin ayrıntılı tanıtım sayfası sitemizde bulunuyor; yeni sayfalar eklendikçe bu tablo kendiliğinden güncellenir.
Messier nesneleri nasıl gözlenir?
Messier nesnelerinin çoğu, gözü karanlığa alışmış bir gözlemci için 7x50 ya da 10x50 bir dürbünle soluk birer leke olarak görülebilir. Sarmal kolları, bulutsuların biçimini ya da küresel kümelerin tek tek yıldızlarını görmek için ise küçük bir teleskop gerekir. En önemli koşul karanlık bir gökyüzüdür: Ay'ın olmadığı geceler ve şehir ışıklarından uzak yerler seçilmelidir. Başlamak için teleskop ve dürbün rehberimize, gözlem yeri seçmek için Türkiye'de yıldız gözlemi için en iyi yerler sayfamıza, nesnelerin bu gece gökyüzündeki yerini bulmak için gökyüzü haritasına bakabilirsiniz.
Kış akşamlarında (Aralık–Şubat) görülen Messier nesneleri (15)
| Nesne | Tür ve takımyıldız | En iyi ay | Nasıl görülür? |
|---|---|---|---|
| M1 Yengeç Bulutsusu · NGC 1952 | Süpernova kalıntısı Boğa | Ocak | dürbün 8,4 kadir · 6.500 ışık yılı |
| M34 NGC 1039 | Açık küme Perseus | Aralık | karanlık gökte çıplak göz 5,5 kadir · 1.500 ışık yılı |
| M35 NGC 2168 | Açık küme İkizler | Şubat | karanlık gökte çıplak göz 5,3 kadir · 2.800 ışık yılı |
| M36 NGC 1960 | Açık küme Arabacı | Ocak | dürbün 6,3 kadir · 4.100 ışık yılı |
| M37 NGC 2099 | Açık küme Arabacı | Şubat | dürbün 6,2 kadir · 4.500 ışık yılı |
| M38 NGC 1912 | Açık küme Arabacı | Ocak | dürbün 7,4 kadir · 4.200 ışık yılı |
| M41 NGC 2287 | Açık küme Büyük Köpek | Şubat | çıplak göz 4,5 kadir · 2.300 ışık yılı |
| M42 Orion Bulutsusu · NGC 1976 | Salma bulutsusu Avcı | Ocak | çıplak göz 4,0 kadir · 1.300 ışık yılı |
| M43 De Mairan Bulutsusu · NGC 1982 | Salma bulutsusu Avcı | Ocak | küçük teleskop 9,0 kadir · 1.300 ışık yılı |
| M45 Ülker | Açık küme Boğa | Ocak | çıplak göz 1,6 kadir · 430 ışık yılı |
| M50 NGC 2323 | Açık küme Tekboynuz | Şubat | karanlık gökte çıplak göz 5,9 kadir · 3.200 ışık yılı |
| M76 Küçük Halter Bulutsusu · NGC 650, NGC 651 | Gezegenimsi bulutsu Perseus | Aralık | küçük teleskop 10,1 kadir · 2.500 ışık yılı |
| M77 Cetus A · NGC 1068 | Sarmal galaksi Balina | Aralık | küçük teleskop 8,9 kadir · 47 milyon ışık yılı |
| M78 NGC 2068 | Yaygın bulutsu Avcı | Şubat | dürbün 8,3 kadir · 1.600 ışık yılı |
| M79 NGC 1904 | Küresel küme Tavşan | Ocak | dürbün 7,7 kadir · 41.000 ışık yılı |
İlkbahar akşamlarında (Mart–Mayıs) görülen Messier nesneleri (42)
| Nesne | Tür ve takımyıldız | En iyi ay | Nasıl görülür? |
|---|---|---|---|
| M40 | Optik çift yıldız Büyükayı | Mayıs | dürbün 8,4 kadir · 510 ışık yılı |
| M44 Arı Kovanı Kümesi · NGC 2632 | Açık küme Yengeç | Mart | çıplak göz 3,7 kadir · 580 ışık yılı |
| M46 NGC 2437 | Açık küme Pupa | Mart | karanlık gökte çıplak göz 6,0 kadir · 5.400 ışık yılı |
| M47 NGC 2422 | Açık küme Pupa | Mart | çıplak göz 4,4 kadir · 1.600 ışık yılı |
| M48 NGC 2548 | Açık küme Su Yılanı | Mart | karanlık gökte çıplak göz 5,5 kadir · 1.500 ışık yılı |
| M49 NGC 4472 | Eliptik galaksi Başak | Mayıs | dürbün 8,4 kadir · 55,9 milyon ışık yılı |
| M51 Girdap Galaksisi · NGC 5194, NGC 5195 | Sarmal galaksi Av Köpekleri | Mayıs | dürbün 8,4 kadir · 23 milyon ışık yılı |
| M53 NGC 5024 | Küresel küme Berenis'in Saçı | Mayıs | dürbün 7,6 kadir · 58.000 ışık yılı |
| M58 NGC 4579 | Çubuklu sarmal galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 9,7 kadir · 63 milyon ışık yılı |
| M59 NGC 4621 | Eliptik galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 9,6 kadir · 60 milyon ışık yılı |
| M60 NGC 4649 | Eliptik galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 8,8 kadir · 55 milyon ışık yılı |
| M61 NGC 4303 | Sarmal galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 9,7 kadir · 52,5 milyon ışık yılı |
| M63 Ayçiçeği Galaksisi · NGC 5055 | Sarmal galaksi Av Köpekleri | Mayıs | küçük teleskop 8,6 kadir · 37 milyon ışık yılı |
| M64 Kara Göz Galaksisi · NGC 4826 | Sarmal galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | dürbün 8,5 kadir · 24 milyon ışık yılı |
| M65 Aslan Üçlüsü · NGC 3623 | Çubuklu sarmal galaksi Aslan | Nisan | küçük teleskop 9,3 kadir · 41,5 milyon ışık yılı |
| M66 Aslan Üçlüsü · NGC 3627 | Çubuklu sarmal galaksi Aslan | Nisan | küçük teleskop 8,9 kadir · 36 milyon ışık yılı |
| M67 NGC 2682 | Açık küme Yengeç | Mart | dürbün 6,1 kadir · 2.800 ışık yılı |
| M68 NGC 4590 | Küresel küme Su Yılanı | Mayıs | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 24°) 7,8 kadir · 34.000 ışık yılı |
| M81 Bode Galaksisi · NGC 3031 | Sarmal galaksi Büyükayı | Nisan | dürbün 6,9 kadir · 11,8 milyon ışık yılı |
| M82 Puro Galaksisi · NGC 3034 | Yıldız patlaması galaksisi Büyükayı | Nisan | dürbün 8,4 kadir · 11,5 milyon ışık yılı |
| M83 Güney Fırıldak Galaksisi · NGC 5236 | Çubuklu sarmal galaksi Su Yılanı | Mayıs | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 21°) 7,6 kadir · 14,7 milyon ışık yılı |
| M84 NGC 4374 | Mercek galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 9,1 kadir · 60 milyon ışık yılı |
| M85 NGC 4382 | Mercek galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | küçük teleskop 9,1 kadir · 60 milyon ışık yılı |
| M86 NGC 4406 | Mercek galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 8,9 kadir · 52 milyon ışık yılı |
| M87 Virgo A · NGC 4486 | Eliptik galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 8,6 kadir · 53,5 milyon ışık yılı |
| M88 NGC 4501 | Sarmal galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | küçük teleskop 9,6 kadir · 47,5 milyon ışık yılı |
| M89 NGC 4552 | Eliptik galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 9,8 kadir · 50 milyon ışık yılı |
| M90 NGC 4569 | Sarmal galaksi Başak | Mayıs | küçük teleskop 9,5 kadir · 58,7 milyon ışık yılı |
| M91 NGC 4548 | Çubuklu sarmal galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | küçük teleskop 10,2 kadir · 63 milyon ışık yılı |
| M93 NGC 2447 | Açık küme Pupa | Mart | karanlık gökte çıplak göz 6,0 kadir · 3.600 ışık yılı |
| M94 NGC 4736 | Sarmal galaksi Av Köpekleri | Mayıs | dürbün 8,2 kadir · 16 milyon ışık yılı |
| M95 NGC 3351 | Çubuklu sarmal galaksi Aslan | Nisan | küçük teleskop 9,7 kadir · 32,6 milyon ışık yılı |
| M96 NGC 3368 | Sarmal galaksi Aslan | Nisan | küçük teleskop 9,2 kadir · 31 milyon ışık yılı |
| M97 Baykuş Bulutsusu · NGC 3587 | Gezegenimsi bulutsu Büyükayı | Nisan | küçük teleskop 9,9 kadir · 2.000 ışık yılı |
| M98 NGC 4192 | Sarmal galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | küçük teleskop 10,1 kadir · 44,4 milyon ışık yılı |
| M99 NGC 4254 | Sarmal galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | küçük teleskop 9,9 kadir · 50,2 milyon ışık yılı |
| M100 NGC 4321 | Sarmal galaksi Berenis'in Saçı | Mayıs | küçük teleskop 9,3 kadir · 55 milyon ışık yılı |
| M104 Sombrero Galaksisi · NGC 4594 | Sarmal galaksi Başak | Mayıs | dürbün 8,0 kadir · 29,8 milyon ışık yılı |
| M105 NGC 3379 | Eliptik galaksi Aslan | Nisan | küçük teleskop 9,3 kadir · 32 milyon ışık yılı |
| M106 NGC 4258 | Sarmal galaksi Av Köpekleri | Mayıs | dürbün 8,4 kadir · 23,7 milyon ışık yılı |
| M108 NGC 3556 | Çubuklu sarmal galaksi Büyükayı | Nisan | küçük teleskop 10,0 kadir · 46 milyon ışık yılı |
| M109 NGC 3992 | Çubuklu sarmal galaksi Büyükayı | Mayıs | küçük teleskop 9,8 kadir · 83,5 milyon ışık yılı |
Yaz akşamlarında (Haziran–Ağustos) görülen Messier nesneleri (36)
| Nesne | Tür ve takımyıldız | En iyi ay | Nasıl görülür? |
|---|---|---|---|
| M3 NGC 5272 | Küresel küme Av Köpekleri | Haziran | dürbün 6,2 kadir · 34.000 ışık yılı |
| M4 NGC 6121 | Küresel küme Akrep | Temmuz | karanlık gökte çıplak göz · Türkiye'den alçakta (en çok 24°) 5,6 kadir · 7.200 ışık yılı |
| M5 NGC 5904 | Küresel küme Yılan | Haziran | karanlık gökte çıplak göz 5,6 kadir · 24.000 ışık yılı |
| M6 Kelebek Kümesi · NGC 6405 | Açık küme Akrep | Ağustos | çıplak göz · Türkiye'den alçakta (en çok 19°) 4,2 kadir · 1.600 ışık yılı |
| M7 Batlamyus Kümesi · NGC 6475 | Açık küme Akrep | Ağustos | çıplak göz · Türkiye'den alçakta (en çok 16°) 3,3 kadir · 980 ışık yılı |
| M8 Lagün Bulutsusu · NGC 6523 | Kümeli bulutsu Yay | Ağustos | karanlık gökte çıplak göz 4,6 kadir · 4.100 ışık yılı |
| M9 NGC 6333 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün 7,7 kadir · 26.000 ışık yılı |
| M10 NGC 6254 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün 6,6 kadir · 14.000 ışık yılı |
| M11 Yaban Ördeği Kümesi · NGC 6705 | Açık küme Kalkan | Ağustos | karanlık gökte çıplak göz 5,8 kadir · 6.200 ışık yılı |
| M12 NGC 6218 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün 6,7 kadir · 16.000 ışık yılı |
| M13 Herkül Küresel Kümesi · NGC 6205 | Küresel küme Herkül | Temmuz | karanlık gökte çıplak göz 5,8 kadir · 22.000 ışık yılı |
| M14 NGC 6402 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün 7,6 kadir · 30.000 ışık yılı |
| M16 Kartal Bulutsusu · NGC 6611 | Kümeli salma bulutsusu Yılan | Ağustos | dürbün 6,4 kadir · 7.000 ışık yılı |
| M17 Omega Bulutsusu · NGC 6618 | Kümeli salma bulutsusu Yay | Ağustos | karanlık gökte çıplak göz 6,0 kadir · 5.500 ışık yılı |
| M18 NGC 6613 | Açık küme Yay | Ağustos | dürbün 7,5 kadir · 4.900 ışık yılı |
| M19 NGC 6273 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 25°) 6,8 kadir · 29.000 ışık yılı |
| M20 Trifid Bulutsusu · NGC 6514 | Kümeli salma bulutsusu Yay | Ağustos | dürbün 6,3 kadir · 5.200 ışık yılı |
| M21 NGC 6531 | Açık küme Yay | Ağustos | dürbün 6,5 kadir · 4.200 ışık yılı |
| M22 NGC 6656 | Küresel küme Yay | Ağustos | karanlık gökte çıplak göz 5,1 kadir · 11.000 ışık yılı |
| M23 NGC 6494 | Açık küme Yay | Ağustos | karanlık gökte çıplak göz 5,5 kadir · 2.200 ışık yılı |
| M24 Küçük Yay Yıldız Bulutu · IC 4715 | Samanyolu yıldız bulutu Yay | Ağustos | çıplak göz 2,5 kadir · 10.000 ışık yılı |
| M25 IC 4725 | Açık küme Yay | Ağustos | karanlık gökte çıplak göz 4,6 kadir · 2.000 ışık yılı |
| M26 NGC 6694 | Açık küme Kalkan | Ağustos | dürbün 8,0 kadir · 5.000 ışık yılı |
| M28 NGC 6626 | Küresel küme Yay | Ağustos | dürbün 6,8 kadir · 18.000 ışık yılı |
| M54 NGC 6715 | Küresel küme Yay | Ağustos | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 21°) 7,6 kadir · 87.000 ışık yılı |
| M55 NGC 6809 | Küresel küme Yay | Ağustos | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 20°) 6,3 kadir · 18.000 ışık yılı |
| M56 NGC 6779 | Küresel küme Lir | Ağustos | dürbün 8,3 kadir · 33.000 ışık yılı |
| M57 Halka Bulutsusu · NGC 6720 | Gezegenimsi bulutsu Lir | Ağustos | küçük teleskop 8,8 kadir · 2.700 ışık yılı |
| M62 NGC 6266 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 21°) 6,5 kadir · 22.000 ışık yılı |
| M69 NGC 6637 | Küresel küme Yay | Ağustos | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 19°) 7,6 kadir · 30.000 ışık yılı |
| M70 NGC 6681 | Küresel küme Yay | Ağustos | dürbün · Türkiye'den alçakta (en çok 19°) 7,9 kadir · 29.000 ışık yılı |
| M80 NGC 6093 | Küresel küme Akrep | Temmuz | dürbün 7,3 kadir · 33.000 ışık yılı |
| M92 NGC 6341 | Küresel küme Herkül | Temmuz | dürbün 6,4 kadir · 27.000 ışık yılı |
| M101 Fırıldak Galaksisi · NGC 5457 | Sarmal galaksi Büyükayı | Haziran | dürbün 7,9 kadir · 20,8 milyon ışık yılı |
| M102 NGC 5866 | Mercek galaksi Ejderha | Haziran | küçük teleskop 9,9 kadir · 50 milyon ışık yılı |
| M107 NGC 6171 | Küresel küme Yılancı | Temmuz | dürbün 7,9 kadir · 21.000 ışık yılı |
Sonbahar akşamlarında (Eylül–Kasım) görülen Messier nesneleri (17)
| Nesne | Tür ve takımyıldız | En iyi ay | Nasıl görülür? |
|---|---|---|---|
| M2 NGC 7089 | Küresel küme Kova | Eylül | dürbün 6,5 kadir · 33.000 ışık yılı |
| M15 NGC 7078 | Küresel küme Kanatlı At | Eylül | dürbün 6,2 kadir · 33.000 ışık yılı |
| M27 Halter Bulutsusu · NGC 6853 | Gezegenimsi bulutsu Tilki | Eylül | dürbün 7,4 kadir · 1.300 ışık yılı |
| M29 NGC 6913 | Açık küme Kuğu | Eylül | dürbün 7,1 kadir · 7.200 ışık yılı |
| M30 NGC 7099 | Küresel küme Oğlak | Ekim | dürbün 7,2 kadir · 29.000 ışık yılı |
| M31 Andromeda Galaksisi · NGC 224 | Sarmal galaksi Andromeda | Kasım | çıplak göz 3,4 kadir · 2,5 milyon ışık yılı |
| M32 Andromeda'nın uydusu · NGC 221 | Cüce eliptik galaksi Andromeda | Kasım | dürbün 8,1 kadir · 2,5 milyon ışık yılı |
| M33 Üçgen Galaksisi · NGC 598 | Sarmal galaksi Üçgen | Kasım | karanlık gökte çıplak göz 5,7 kadir · 2,7 milyon ışık yılı |
| M39 NGC 7092 | Açık küme Kuğu | Eylül | karanlık gökte çıplak göz 4,6 kadir · 820 ışık yılı |
| M52 NGC 7654 | Açık küme Kraliçe | Ekim | dürbün 7,3 kadir · 5.000 ışık yılı |
| M71 NGC 6838 | Küresel küme Ok | Eylül | dürbün 8,2 kadir · 13.000 ışık yılı |
| M72 NGC 6981 | Küresel küme Kova | Eylül | küçük teleskop 9,3 kadir · 55.000 ışık yılı |
| M73 NGC 6994 | Yıldız deseni Kova | Eylül | küçük teleskop 9,0 kadir · 2.500 ışık yılı |
| M74 Hayalet Galaksi · NGC 628 | Sarmal galaksi Balık | Kasım | küçük teleskop 9,4 kadir · 30 milyon ışık yılı |
| M75 NGC 6864 | Küresel küme Yay | Eylül | dürbün 8,5 kadir · 68.000 ışık yılı |
| M103 NGC 581 | Açık küme Kraliçe | Kasım | dürbün 7,4 kadir · 10.000 ışık yılı |
| M110 Andromeda'nın uydusu · NGC 205 | Cüce eliptik galaksi Andromeda | Kasım | dürbün 8,5 kadir · 2,7 milyon ışık yılı |
Messier maratonu nedir?
Messier maratonu, 110 nesnenin tamamını tek bir gecede, akşam karanlığından sabah alacakaranlığına kadar görmeye çalışmaktır. Bu, ancak Mart sonu ile Nisan başı arasındaki yeni Ay dönemine denk gelen birkaç gecede mümkündür; çünkü yalnızca bu tarihlerde Güneş'in konumu, gökyüzünde Messier nesnesi bulunmayan bölgeye denk gelir. Türkiye'nin enlemi maratona uygundur: Akrep ve Yay takımyıldızlarındaki güneydeki nesneler sabaha karşı alçakta da olsa görülebilir.
Sık sorulan sorular
Messier kataloğunda kaç nesne var?
Bugün kabul edilen listede 110 nesne vardır. Messier'in 1781'de yayımladığı son listede 103 nesne bulunuyordu; M104–M110 sonradan, Messier'in ve çalışma arkadaşı Pierre Méchain'in notlarına dayanılarak 20. yüzyılda eklendi.
Çıplak gözle görülebilen Messier nesneleri hangileri?
Karanlık bir gökyüzünde Ülker (M45), Arı Kovanı Kümesi (M44), Andromeda Galaksisi (M31), Orion Bulutsusu (M42), Batlamyus Kümesi (M7), Kelebek Kümesi (M6) ve Lagün Bulutsusu (M8) çıplak gözle görülebilir. Tablodaki "Nasıl görülür?" sütununda "çıplak göz" yazan nesneler bunlardır.
Messier kataloğu ile NGC kataloğu arasındaki fark nedir?
Messier kataloğu tek bir gözlemcinin derlediği 110 nesneden oluşur ve yalnızca kuzey gökyüzünden görülebilen parlak nesneleri kapsar. 1888'de yayımlanan Yeni Genel Katalog (NGC) ise yaklaşık 7.800 nesne içerir. Messier nesnelerinin çoğunun bir NGC numarası da vardır; tabloda M numarasının altında gösterilir.
Kataloğun hikâyesini Messier kataloğu sözlük maddesinde ve Messier kataloğunun kısa tarihi infografiğinde, mevsime göre hangi derin gökyüzü hedeflerinin görüldüğünü bu infografikte bulabilirsiniz.












