Türkiye'den görülecek Güneş tutulmaları
Türkiye'den görülebilecek bir sonraki Güneş tutulmaları, her il için başlangıç, en yüksek an ve bitiş saatleri ile Güneş'in yüzde kaçının örtüleceği.
- 2 Ağustos 2027 tam Güneş tutulması: Türkiye'den parçalı görülür. En çok örtülme: Muğla, %74; en az örtülme: Ardahan, %37.
- 1 Haziran 2030 halkalı Güneş tutulması: Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Edirne, İstanbul, Kırklareli, Kocaeli, Sakarya, Tekirdağ, Zonguldak, Bartın, Yalova ve Düzce illerinde halkalı tutulma, Türkiye'nin geri kalanında parçalı tutulma görülür. En az örtülme: Hakkari, %67.
Güneş tutulması nedir?
Güneş tutulması, Ay'ın Dünya ile Güneş'in arasına girip Güneş'i bizim gözümüzden kısmen ya da tamamen örtmesidir. Yalnızca yeni Ay evresinde ve Ay yörüngesinin Dünya'nın yörünge düzlemini kestiği noktalara yakınken olabilir; bu yüzden her yeni Ay'da değil, yılda iki ile beş kez yaşanır. Ay'ın gölgesi Dünya'da dar bir şerit çizdiği için belirli bir yerden tam tutulma görmek ortalama birkaç yüz yılda bir mümkündür.
Tutulmalar üç türlüdür. Tam tutulmada Ay Güneş'i tamamen kapatır, gökyüzü kararır ve Güneş'in tacı (korona) görünür. Halkalı tutulmada Ay Dünya'dan uzakta olduğu için Güneş'i tamamen kapatamaz ve çevresinde parlak bir halka kalır. Parçalı tutulmada ise gözlemci gölgenin merkezinden uzakta kalır ve Güneş'in yalnızca bir bölümü örtülür. Saatler, Güneş'in ve Ay'ın konumunu veren tutulma öğeleriyle (Bessel öğeleri) her il için ayrı hesaplanır.
Güneş tutulması nasıl güvenle izlenir?
Güneş'e tutulma sırasında bile çıplak gözle, güneş gözlüğüyle, fotoğraf makinesi, dürbün ya da teleskopla filtresiz bakılmaz. Güneş'in küçük bir bölümü açık kaldığında bile ışığı göz retinasında kalıcı hasar bırakabilir ve bu hasar acı vermediği için fark edilmez. Güvenli gözlem için ISO 12312-2 standardına uygun tutulma gözlükleri ya da güneş filtreleri kullanılmalıdır; çizik ya da delik olan gözlük kullanılmamalıdır. Dürbün ve teleskopların önüne de, göz tarafına değil, ön tarafa takılan uygun güneş filtresi gerekir.
Gözlük bulamayanlar için en kolay yöntem iğne deliği kamerasıdır: bir kartona açılan küçük delikten geçen ışık, birkaç adım ötedeki beyaz bir yüzeye hilal biçiminde Güneş görüntüsü düşürür. Bir kevgirin delikleri ya da ağaç yapraklarının arasından süzülen ışık da yere onlarca küçük hilal çizer. Yalnızca tam tutulmanın, yani Güneş'in tamamen kapandığı birkaç dakikanın içinde gözlük çıkarılabilir; parçalı ve halkalı tutulmanın hiçbir anında bu yapılmaz.
Ay'ın evrelerini Ay takviminde, yaklaşan gökyüzü olaylarını gökyüzü takviminde, bu akşam görülebilenleri Bu akşam gökyüzü sayfasında bulabilirsiniz.
