Başka gezegende kaç kilo olurdum, kaç yaşında olurdum?
Kilonuzu ve doğum tarihinizi girin: Mars'ta, Ay'da, Jüpiter'de ve Güneş Sistemi'nin diğer gezegenlerinde kaç kilo geleceğinizi, kaç yaşında olacağınızı ve bir sonraki doğum gününüzü hesaplayalım.
Örnek: Dünya'da 70 kg gelen biri
| Gök cismi | Ağırlık |
|---|---|
| Merkür | 26,4 kg |
| Venüs | 63,3 kg |
| Dünya | 70,0 kg |
| Ay | 11,6 kg |
| Mars | 26,5 kg |
| Jüpiter | 176,9 kg |
| Satürn | 74,5 kg |
| Uranüs | 63,3 kg |
| Neptün | 79,6 kg |
| Plüton | 4,4 kg |
Neden başka gezegende farklı kilo gelirdik?
Kütleniz, yani vücudunuzdaki madde miktarı nereye giderseniz gidin değişmez. Tartının gösterdiği sayı ise sizi yere çeken kuvveti ölçer ve bu kuvvet bulunduğunuz gök cisminin kütlesine ve yarıçapına bağlıdır. Mars Dünya'dan çok daha küçük olduğu için yüzeyindeki çekim Dünya'dakinin yaklaşık üçte biri kadardır; bu yüzden Mars'ta tartıya çıksaydınız kilonuzun üçte birini görürdünüz. Ay'da ise çekim Dünya'nın altıda biri kadardır; Apollo astronotlarının ağır giysilerine rağmen zıplayarak yürüyebilmesinin nedeni budur.
Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gaz devleridir; üzerinde durulabilecek katı bir yüzeyleri yoktur. Bu gezegenler için verilen değer, bulutların üst katmanlarında atmosfer basıncının Dünya'daki deniz seviyesine eşit olduğu yükseklikteki çekimdir. Jüpiter'in çekimi Dünya'nınkinin 2,5 katıdır; orada 70 kg gelen biri tartıda 175 kilodan fazlasını görürdü.
Başka gezegende yaş nasıl hesaplanır?
Dünya'da bir yıl, Dünya'nın Güneş çevresindeki bir turunun süresidir: yaklaşık 365,25 gün. Diğer gezegenler Güneş'e olan uzaklıklarına göre daha hızlı ya da daha yavaş dolanır. Merkür bir turunu 88 günde tamamlar, bu yüzden orada yaşınız Dünya'dakinin dört katından fazladır. Mars'ta bir yıl 687 Dünya günü sürer, yani Mars yaşınız Dünya yaşınızın yarısı kadardır. Neptün'ün bir yılı ise 165 Dünya yılı sürer; Neptün 1846'da keşfedildiğinden bu yana Güneş çevresindeki ilk turunu ancak 2011'de tamamladı.
Gezegenlerin bugünkü konumlarını Bu akşam gökyüzü sayfasında, doğduğunuz gün gökyüzünün nasıl olduğunu Doğduğun gün gökyüzü aracında, bu geceki yıldızları gökyüzü haritasında bulabilirsiniz.
Işık hızına yakın giderken zaman ne kadar yavaşlar?
Einstein'ın özel görelilik kuramına göre ışık hızına yaklaştıkça hareket eden birinin saati, duran birinin saatine göre yavaşlar. Bir hedef ve yolculuk biçimi seçin; yolculuğun Dünya'da ve gemide ne kadar süreceğini hesaplayalım.
- Hedef
- Proxima Centauri
- Uzaklık
- 4,24 ışık yılı
- Hız
- ışık hızının %90 kadarı
- Zaman yavaşlama çarpanı
- 2,3
- Dünya'da geçen süre
- 4,7 yıl
- Gemide geçen süre
- 2,1 yıl
Gemi baştan sona sabit hızla gidiyormuş gibi hesaplanmıştır; hızlanma ve yavaşlama süreleri hesaba katılmamıştır. Uzaklıklar ortalama ya da yaklaşık değerlerdir.
1g ivmeli yolculuk, insanlı bir yıldızlararası yolculuğun en gerçekçi senaryosudur: gemi yolun ilk yarısında Dünya'nın çekimine eşit bir ivmeyle hızlanır, ortada dönüp aynı ivmeyle yavaşlar. Bu durumda mürettebat yol boyunca kendini Dünya'daymış gibi hisseder. Uzaklık arttıkça gemi ışık hızına çok yaklaşır ve gemideki zaman inanılmaz ölçüde yavaşlar: Andromeda Galaksisi'ne 1g ile giden bir mürettebat için yolculuk yaklaşık 29 yıl sürer, ama Dünya'da 2,5 milyon yıl geçmiş olur. Bugünkü teknolojiyle bunun için gereken enerjiye ulaşmak mümkün değildir; hesap yalnızca fizik yasalarının neye izin verdiğini gösterir.
Bu etki bilim kurgu değildir: Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotların saatleri, saatte yaklaşık 28.000 kilometrelik hızları yüzünden altı ayda yaklaşık 0,005 saniye geri kalır. GPS uydularının saatleri ise hem hızları hem de Dünya'nın çekiminden uzak oldukları için her gün düzeltilir; düzeltilmeseler konum hataları günde kilometrelerce birikirdi.
Dünya kara delik olsaydı ne kadar küçük olurdu?
Bir cismi kara deliğe dönüştürmek için bütün kütlesini Schwarzschild yarıçapı denen sınırın içine sıkıştırmak gerekir; bu sınırdan ışık bile kaçamaz. Yarıçap yalnızca kütleye bağlıdır: R = 2GM / c².
| Cisim | Kütle | Kara delik yarıçapı |
|---|---|---|
| Ay | 0,01 Dünya kütlesi | 0,1 mm |
| Dünya | 1,0 Dünya kütlesi | 8,9 mm |
| Jüpiter | 318 Dünya kütlesi | 2,8 m |
| Güneş | 333.000 Dünya kütlesi | 3,0 km |
| Samanyolu'nun merkezindeki Sagittarius A* | 4,3 milyon Güneş kütlesi | 13 milyon km |
| M87 galaksisinin merkezindeki kara delik | 6,5 milyar Güneş kütlesi | 128,3 AU (Güneş-Dünya uzaklığı) |
Dünya'nın bütün kütlesi bir misket büyüklüğüne, Güneş'inki yaklaşık 3 kilometreye sıkıştırılsaydı kara delik olurdu. Güneş'in kendisi hiçbir zaman kara deliğe dönüşmeyecek: ömrünün sonunda beyaz cüceye dönüşecek. Bir yıldızın kara delik olarak sönmesi için Güneş'ten yaklaşık yirmi kat daha ağır olması gerekir.






