BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
ESA ve JAXA'nın BepiColombo görevinde MPO ve Mio, 21 Kasım'da birbirine bağlı biçimde Merkür'ün kütleçekimine yakalanacak; 16 yanmalık dizi Mart 2027'ye uzanacak.

ESA ve JAXA'nın ortak görevi BepiColombo, Merkür'e varış evresinin en kritik adımına giriyor. ESA'nın duyurduğu takvime göre birbirine bağlı iki bilim aracı, ESA'nın Mercury Planetary Orbiter'ı (MPO) ve JAXA'nın Mercury Magnetospheric Orbiter'ı (Mio), 21 Kasım'da Merkür'ün kütleçekimine yakalanacak. Aynı gün, Kasım 2026'dan Mart 2027'ye uzanacak 16 yanmalık manevra dizisi de başlıyor.
Görev Ekim 2018'de fırlatıldı. ESA'nın açıklamasına göre araç o günden bu yana yaklaşık 9,9 milyar kilometre yol aldı ve yolda dokuz kez gezegen yakınından geçti: bir kez Dünya, iki kez Venüs ve altı kez Merkür. Bu geçişlerin amacı, aracın hızını yakıt harcamadan ayarlayan kütleçekimi yardımlarıydı.
Varışın ilk adımı eylülde atılmıştı
Varış evresi 3 Eylül 2026'da başladı. O gün araç yığınının "motoru" olan Mercury Transfer Module (MTM) ayrıldı. ESA'ya göre MTM küçük bir otomobil boyutundaydı; iki adet 15 metrelik güneş paneli kanadı ve dört iyon iticisi vardı. Güneş enerjisiyle ksenon gazını plazmaya çevirip dışarı atan bu itki sistemi, uzun yıllar boyunca az yakıtla sürekli itki sağladı. Ayrılmanın başarıyla gerçekleştiği, ESA'nın Darmstadt'taki Avrupa Uzay Operasyon Merkezi'nde (ESOC) yaklaşık iki saatlik bir beklemenin ardından teyit edildi. ESA'nın BepiColombo uzay aracı operasyon yöneticisi Ignacio "Nacho" Clerigo'nun sözleriyle, iki uzay aracını 200 milyon kilometre ötede ayırmak "her gün yaptığımız bir şey değil".
Bundan sonra MTM'nin görevi bitti; MPO ve Mio, MPO'nun kendi kimyasal itki sistemiyle ince ayar yapacak. Varış evresi için ESOC'ta yapılan simülasyonlar sırasında ekiplerin "uçarken eğitim" yaptığı da ESA'nın anlattığı ayrıntılardan: yolculuk operasyonları sürerken aynı anda varış provaları yürütülüyor. ESA bu diziyi "ESA'nın yürüttüğü en zorlu operasyonel dizilerden biri" olarak tanımlıyor.
Sırada ne var?
ESA'nın paylaştığı takvim şöyle:
- 21 Kasım: MPO ve Mio, hâlâ birbirine bağlıyken Merkür'ün kütleçekimine yakalanıyor; 16 yanmalık dizi başlıyor.
- 9-10 Aralık: İki araç birbirinden ayrılıyor. ESA bu tarihi varışın resmî anı olarak anıyor.
- 16 Aralık: Mio'yu Güneş'ten koruyan güneş kalkanı ve arayüz yapısı MOSIF'in MPO'dan ayrılması planlanıyor.
- Mart 2027: MPO nihai bilim yörüngesine yerleşiyor.
- Nisan 2027: Her iki aracın bilim operasyonları başlıyor.
Bu tarihlerin hepsi plan; uzay görevlerinde manevra zamanlaması operasyonel durumlara göre değişebiliyor.
İki aracın işi ne?
MPO, gezegenin yüzeyini ve iç yapısını inceleyecek. ESA'nın anlattığına göre araçta X-ışını, görünür, kızılötesi ve yakın kızılötesi dalga boylarında çalışan görüntüleyici tayfölçerler ile yüzey topoğrafyasını hassas biçimde haritalayacak bir lazer altimetre bulunuyor. Mio ise Merkür'ün manyetik alanını ve çevresindeki parçacık ortamını inceleyecek. ESA'nın vurguladığı soru şu: Merkür'ün manyetik alanı, yüzeyi Güneş'in fırlattığı parçacıkların en şiddetli darbesinden koruyor; bu koruma yoğun Güneş koşullarında nasıl tepki veriyor?
Merkür'ün yörüngesine bugüne kadar yalnızca NASA'nın MESSENGER aracı girmişti. BepiColombo ise gezegenin çevresine iki uzay aracı birden yerleştiren ilk görev olacak. Yolculuk sırasında alet denemeleri de sürdü; daha önce haberini yaptığımız gibi MIXS X-ışını teleskobu sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez baktı. Merkür çevresindeki asıl bilim ise yörünge oturduktan sonra, 2027'de başlayacak.
Kamuoyuna açık bir karşılama
ESA, varışı kamuoyuyla paylaşmak için #WelcomeToMercury yarışması düzenledi. 15 Eylül-25 Ekim arasında alınan çizim, şarkı, şiir ve sanat eseri biçimindeki karşılama mesajlarının kazananları, 9 Aralık'ta Darmstadt'taki ESOC'ta yapılacak etkinliğe davet edilecek. ESA'nın verdiği bilgiye göre ödül kazananlar araçların ayrılma sinyallerini bu etkinlikte izleyecek. ESA, yarışmaya gelen kutlama mesajlarının çok çeşitli olduğunu, kazananlar arasında çapraz dikişli kumaş, kilden modeller, hurda malzemeden yapılmış uzay araçları, çizimler, şarkılar ve şiirler bulunduğunu 20 Kasım'da duyurdu.
Açık soru, yakalanma ve yanma dizisinin planlandığı gibi ilerleyip ilerlemeyeceği. 21 Kasım'daki ilk adımın ardından, 9-10 Aralık'taki ayrılma, yolculuğun en dikkatle izlenen ikinci anı olacak.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















