21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Görevler ve Keşif

BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor

ESA ve JAXA'nın BepiColombo görevinde MPO ve Mio, 21 Kasım'da birbirine bağlı biçimde Merkür'ün kütleçekimine yakalanacak; 16 yanmalık dizi Mart 2027'ye uzanacak.

Görevler ve KeşifESA
BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor

ESA ve JAXA'nın ortak görevi BepiColombo, Merkür'e varış evresinin en kritik adımına giriyor. ESA'nın duyurduğu takvime göre birbirine bağlı iki bilim aracı, ESA'nın Mercury Planetary Orbiter'ı (MPO) ve JAXA'nın Mercury Magnetospheric Orbiter'ı (Mio), 21 Kasım'da Merkür'ün kütleçekimine yakalanacak. Aynı gün, Kasım 2026'dan Mart 2027'ye uzanacak 16 yanmalık manevra dizisi de başlıyor.

Görev Ekim 2018'de fırlatıldı. ESA'nın açıklamasına göre araç o günden bu yana yaklaşık 9,9 milyar kilometre yol aldı ve yolda dokuz kez gezegen yakınından geçti: bir kez Dünya, iki kez Venüs ve altı kez Merkür. Bu geçişlerin amacı, aracın hızını yakıt harcamadan ayarlayan kütleçekimi yardımlarıydı.

Varışın ilk adımı eylülde atılmıştı

Varış evresi 3 Eylül 2026'da başladı. O gün araç yığınının "motoru" olan Mercury Transfer Module (MTM) ayrıldı. ESA'ya göre MTM küçük bir otomobil boyutundaydı; iki adet 15 metrelik güneş paneli kanadı ve dört iyon iticisi vardı. Güneş enerjisiyle ksenon gazını plazmaya çevirip dışarı atan bu itki sistemi, uzun yıllar boyunca az yakıtla sürekli itki sağladı. Ayrılmanın başarıyla gerçekleştiği, ESA'nın Darmstadt'taki Avrupa Uzay Operasyon Merkezi'nde (ESOC) yaklaşık iki saatlik bir beklemenin ardından teyit edildi. ESA'nın BepiColombo uzay aracı operasyon yöneticisi Ignacio "Nacho" Clerigo'nun sözleriyle, iki uzay aracını 200 milyon kilometre ötede ayırmak "her gün yaptığımız bir şey değil".

Bundan sonra MTM'nin görevi bitti; MPO ve Mio, MPO'nun kendi kimyasal itki sistemiyle ince ayar yapacak. Varış evresi için ESOC'ta yapılan simülasyonlar sırasında ekiplerin "uçarken eğitim" yaptığı da ESA'nın anlattığı ayrıntılardan: yolculuk operasyonları sürerken aynı anda varış provaları yürütülüyor. ESA bu diziyi "ESA'nın yürüttüğü en zorlu operasyonel dizilerden biri" olarak tanımlıyor.

Sırada ne var?

ESA'nın paylaştığı takvim şöyle:

  • 21 Kasım: MPO ve Mio, hâlâ birbirine bağlıyken Merkür'ün kütleçekimine yakalanıyor; 16 yanmalık dizi başlıyor.
  • 9-10 Aralık: İki araç birbirinden ayrılıyor. ESA bu tarihi varışın resmî anı olarak anıyor.
  • 16 Aralık: Mio'yu Güneş'ten koruyan güneş kalkanı ve arayüz yapısı MOSIF'in MPO'dan ayrılması planlanıyor.
  • Mart 2027: MPO nihai bilim yörüngesine yerleşiyor.
  • Nisan 2027: Her iki aracın bilim operasyonları başlıyor.

Bu tarihlerin hepsi plan; uzay görevlerinde manevra zamanlaması operasyonel durumlara göre değişebiliyor.

İki aracın işi ne?

MPO, gezegenin yüzeyini ve iç yapısını inceleyecek. ESA'nın anlattığına göre araçta X-ışını, görünür, kızılötesi ve yakın kızılötesi dalga boylarında çalışan görüntüleyici tayfölçerler ile yüzey topoğrafyasını hassas biçimde haritalayacak bir lazer altimetre bulunuyor. Mio ise Merkür'ün manyetik alanını ve çevresindeki parçacık ortamını inceleyecek. ESA'nın vurguladığı soru şu: Merkür'ün manyetik alanı, yüzeyi Güneş'in fırlattığı parçacıkların en şiddetli darbesinden koruyor; bu koruma yoğun Güneş koşullarında nasıl tepki veriyor?

Merkür'ün yörüngesine bugüne kadar yalnızca NASA'nın MESSENGER aracı girmişti. BepiColombo ise gezegenin çevresine iki uzay aracı birden yerleştiren ilk görev olacak. Yolculuk sırasında alet denemeleri de sürdü; daha önce haberini yaptığımız gibi MIXS X-ışını teleskobu sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez baktı. Merkür çevresindeki asıl bilim ise yörünge oturduktan sonra, 2027'de başlayacak.

Kamuoyuna açık bir karşılama

ESA, varışı kamuoyuyla paylaşmak için #WelcomeToMercury yarışması düzenledi. 15 Eylül-25 Ekim arasında alınan çizim, şarkı, şiir ve sanat eseri biçimindeki karşılama mesajlarının kazananları, 9 Aralık'ta Darmstadt'taki ESOC'ta yapılacak etkinliğe davet edilecek. ESA'nın verdiği bilgiye göre ödül kazananlar araçların ayrılma sinyallerini bu etkinlikte izleyecek. ESA, yarışmaya gelen kutlama mesajlarının çok çeşitli olduğunu, kazananlar arasında çapraz dikişli kumaş, kilden modeller, hurda malzemeden yapılmış uzay araçları, çizimler, şarkılar ve şiirler bulunduğunu 20 Kasım'da duyurdu.

Açık soru, yakalanma ve yanma dizisinin planlandığı gibi ilerleyip ilerlemeyeceği. 21 Kasım'daki ilk adımın ardından, 9-10 Aralık'taki ayrılma, yolculuğun en dikkatle izlenen ikinci anı olacak.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı
  2. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  3. ESA'nın yeni derin uzay anteni tek çanakla iki Mars aracına aynı anda komut gönderdi
  4. BepiColombo'nun X-ışını teleskobu MIXS, sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez baktı
  5. ESA yedi uydulu Plasma Observatory'yi seçti: Dünya'nın manyetik kalkanı incelenecek
  6. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  3. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  4. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  5. Ölmekte olan yıldızda son termal darbenin izi: ALMA dev bir gaz halkası ve kum saati buldu
  6. Europa'nın sodyum bulutu yirmi yıldır kararlı: kaynak Io değil, Europa'nın kendisi olabilir

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi1 saat önce
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı7 saat önce
  4. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsündeXavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde20 saat önce
  5. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi20 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar