23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

🌌 Teoriler

Evrenin doğuşundan uzayda yaşama, kütleçekimden uzay yolculuğuna: bilimin büyük soruları, kanıtları ve karşı görüşleriyle

Evrenin doğuşu ve yapısı

Kütleçekim ve uzay-zaman

Kuantum ve temel fizik

Yıldızlar ve gezegenler

Uzayda yaşam

İleri uzay yolculuğu

Evrenin sonu

Bilim ve felsefe

Evreni açıklayan teoriler: bilinenler, kanıtlar ve açık sorular

Uzay Gündem Teoriler bölümü, evrenin nasıl başladığını, neden böyle göründüğünü ve nasıl sona erebileceğini açıklamaya çalışan bilimsel kuramları bir araya getiriyor. Her sayfada teorinin ne söylediği, kim tarafından ve nasıl ortaya atıldığı, onu destekleyen gözlemler, henüz çözülemeyen sorunlar ve karşı görüşler sade bir dille anlatılıyor. Amacımız bir kuramı savunmak değil; bilim insanlarının neyi kesin bildiğini, neyi tahmin ettiğini ve neyi hâlâ tartıştığını ayırt etmenizi sağlamak.

Evrenin doğuşu ve yapısı

Bölümün en kalabalık alanı kozmoloji. Büyük Patlama teorisi evrenin yaklaşık 13,8 milyar yıl önce sıcak ve yoğun bir durumdan genişlediğini söyler; bunun kanıtları arasında kozmik mikrodalga arka plan ışıması ve evrenin genişlemesi var. Ama evrenin yaklaşık yüzde 95'ini oluşturan karanlık madde ve karanlık enerji hâlâ doğrudan görülemedi. Genişleme hızının ölçüm yöntemine göre farklı çıkması, yani Hubble gerilimi, standart Lambda-CDM modelinin en çok tartışılan açığı.

Kütleçekim, uzay-zaman ve kuantum

Einstein'ın özel ve genel göreliliği kütleçekimi uzay-zamanın bükülmesi olarak açıklar ve bugüne kadar her testten geçti; kütleçekim dalgaları ve kara delikler bu kuramın en çarpıcı öngörüleri. Atom altı dünyayı ise kuantum mekaniği ve Standart Model anlatır. İki kuram kendi alanlarında kusursuz çalışsa da birbiriyle uyuşmaz. Bu kuantum kütleçekimi sorunu, sicim teorisi ve döngü kuantum kütleçekimi gibi henüz doğrulanmamış adayların doğmasına yol açtı.

Uzayda yaşam ve evrenin sonu

"Evrende yalnız mıyız?" sorusu da bilimsel yöntemle ele alınıyor. Drake denklemi galaksimizdeki olası uygarlık sayısını tahmin etmeye çalışır; Fermi paradoksu ise bu kadar olasılığa rağmen neden kimseyle karşılaşmadığımızı sorar. Büyük Filtre, Nadir Dünya ve karanlık orman hipotezleri bu soruya verilen farklı cevaplar. Evrenin geleceği için de birkaç senaryo var: Büyük Donma, Büyük Yırtılma ve Büyük Çöküş; hangisinin gerçekleşeceği büyük ölçüde karanlık enerjinin doğasına bağlı.

İleri uzay yolculuğu ve düşünce deneyleri

Bazı sayfalar bugünün teknolojisinin ötesindeki fikirleri inceliyor: solucan delikleri, Alcubierre sürücüsü, Dyson küresi ve uzay asansörü. Bunların fizik yasalarıyla nerede uyuştuğunu, nerede imkânsıza dönüştüğünü açıkça belirtiyoruz. Simülasyon hipotezi ve antropik ilke gibi bilim ile felsefenin kesiştiği konular da bu bölümde.

Teorilerde geçen kavramların kısa tanımları için Uzay Sözlüğü'ne, gök cisimlerinin ayrıntıları için Uzay Ansiklopedisi'ne, bu kuramları ortaya atan bilim insanları için Kimdir bölümüne bakabilirsiniz.

Uzay Ansiklopedisi'ndenTümü →

  1. TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite): NASA'nın ötegezegen avcısıTESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite): NASA'nın ötegezegen avcısıKavram
  2. Vera C. Rubin Gözlemevi: LSST ve on yıllık gökyüzü taramasıVera C. Rubin Gözlemevi: LSST ve on yıllık gökyüzü taramasıYapı ve bölge
  3. New Horizons: Plüton ve Kuiper Kuşağı'na giden uzay aracıNew Horizons: Plüton ve Kuiper Kuşağı'na giden uzay aracıKavram
  4. BİLSAT-1: Türkiye'nin ilk yer gözlem uydusuBİLSAT-1: Türkiye'nin ilk yer gözlem uydusuKavram
  5. Axiom Mission 3 (Ax-3): Türkiye'nin ilk astronotunu uzaya taşıyan görevAxiom Mission 3 (Ax-3): Türkiye'nin ilk astronotunu uzaya taşıyan görevKavram

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

KimdirTümü →

  1. Scott CarpenterScott CarpenterABD
  2. Ronald McNairRonald McNairABD
  3. Antony HewishAntony HewishBirleşik Krallık
  4. Max FagetMax FagetABD

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü6 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar