Uzay ve astronomi yazılımları rehberi: gözlem, astrofotoğraf, araştırma ve yörünge programları
Uzay ve gökyüzüyle ilgilenmek için yalnızca teleskop gerekmiyor. Bugün gökbilimcilerin, uzay mühendislerinin ve amatör gözlemcilerin kullandığı programların çoğu ücretsiz; bir kısmı açık kaynak, bir kısmı da doğrudan tarayıcıda çalışıyor. Bu rehber, gece gökyüzünü planlamaktan astrofotoğraf işlemeye, teleskop verisini incelemekten bir uzay aracının yörüngesini hesaplamaya kadar uzay ve astronomi yazılımlarını ne işe yaradıklarına göre gruplar. Her başlık, programı ayrıntılı anlatan sayfamıza gider.
Hangisinden başlayacağınızı bilmiyorsanız önce astronomi yazılımlarına başlangıç rehberimizi okuyun: ihtiyaca göre hangi programın seçileceğini adım adım anlatıyor.
Gökyüzü gözlemi ve planlama
Hangi gece neyin nerede görüneceğini gösteren planetaryum programları ve telefon uygulamaları. Gözleme yeni başlayanın ilk durağı buradaki programlardır.
- Stellarium nedir? Ücretsiz, açık kaynaklı gökyüzü simülatörü ve planetaryum yazılımı
Stellarium, gerçekçi bir gökyüzünü bilgisayarda gösteren ücretsiz ve açık kaynaklı planetaryum yazılımıdır; takımyıldız bulmaktan teleskop yönlendirmeye kadar geniş bir işe yarar. - KStars nedir? KDE'nin ücretsiz gökyüzü haritası ve Ekos astrofotoğraf yazılımı
KStars, KDE'nin ücretsiz ve açık kaynaklı planetaryum yazılımıdır; gökyüzü haritası, gözlem planlayıcı ve Ekos ile INDI üzerinden astrofotoğraf otomasyonu sunar. - Cartes du Ciel (SkyChart) nedir? Ücretsiz gökyüzü haritası ve teleskop denetimi
Cartes du Ciel (SkyChart), Patrick Chevalley'nin geliştirdiği ücretsiz, açık kaynaklı gökyüzü haritası programıdır; gözlem planlama ve ASCOM/INDI ile teleskop denetimi sunar. - SkySafari nedir? iOS ve Android gökyüzü uygulaması, sürümleri ve teleskop kontrolü
SkySafari, telefon ve tablette gerçek zamanlı gökyüzü haritası gösteren ücretli astronomi uygulamasıdır; Basic, Plus ve Pro sürümleri, fiyatı ve teleskop kontrolü bu sayfada. - Sky Tonight nedir? Vito Technology'nin gökyüzü haritası uygulaması ve Star Walk ile farkı
Sky Tonight, Vito Technology'nin iOS, Android ve Huawei için geliştirdiği, ücretsiz indirilen gökyüzü haritası uygulaması; özellikleri, abonelik modeli ve Star Walk 2 ile farkı. - Heavens-Above nedir? ISS ve Starlink geçişlerini gösteren ücretsiz uydu takip sitesi
Heavens-Above, bulunduğunuz yerden ISS, Starlink ve diğer parlak uyduların ne zaman ve gökyüzünün neresinde görüneceğini gösteren, Chris Peat'in geliştirdiği ücretsiz bir web sitesidir. - Gpredict nedir? Ücretsiz, açık kaynaklı gerçek zamanlı uydu takip programı
Gpredict, uyduların konumunu ve geçiş saatlerini hesaplayan, telsiz Doppler ayarını ve anten döndürücüyü yönetebilen ücretsiz, açık kaynaklı bir uydu takip programıdır.
Astrofotoğraf çekimi ve işleme
Kareleri yığarak gürültüyü azaltan, gezegen videolarından en net kareleri seçen ve gece boyu çekimi otomatik yürüten programlar.
- DeepSkyStacker nedir? Ücretsiz astrofotoğraf yığma programı ve kullanımı
DeepSkyStacker, derin gökyüzü karelerini hizalayıp yığan ücretsiz bir astrofotoğraf programıdır; dark, flat ve bias karelerini uygular, Windows, macOS ve Linux'ta çalışır. - Siril nedir? Ücretsiz açık kaynak astrofotoğraf yığma ve işleme programı
Siril, astrofotoğraf karelerini kalibre eden, hizalayan, yığan ve renk kalibrasyonuyla son rötuşa kadar işleyen ücretsiz, açık kaynaklı bir programdır; Windows, macOS ve Linux'ta çalışır. - PixInsight nedir? Ücretli astrofotoğraf işleme yazılımı, fiyatı ve kullanımı
PixInsight, İspanyol Pleiades Astrophoto'nun geliştirdiği, 300 euro lisanslı ve 45 gün denenebilen astrofotoğraf işleme yazılımıdır; Windows, macOS ve Linux'ta çalışır. - AutoStakkert nedir? Gezegen ve Ay için ücretsiz video yığma programı
AutoStakkert, Emil Kraaikamp'in geliştirdiği; gezegen, Ay ve Güneş videolarındaki en keskin kareleri seçip yığan, özel kullanım için ücretsiz Windows programıdır. - RegiStax nedir? Gezegen ve Ay fotoğrafları için ücretsiz yığma ve dalgacık programı
RegiStax, gezegen ve Ay videolarındaki kareleri hizalayıp yığan, ardından dalgacık (wavelet) filtreleriyle keskinleştiren, Cor Berrevoets'in geliştirdiği ücretsiz Windows programıdır. - N.I.N.A. nedir? Ücretsiz astrofotoğraf çekim otomasyonu programı ve kullanımı
N.I.N.A., derin gökyüzü astrofotoğrafı için ücretsiz ve açık kaynaklı bir Windows programıdır; kamera, kundak ve odaklayıcıyı yönetip bir gece boyu çekimi otomatik yürütür. - PHD2 nedir? Uzun pozlamada iz kaymasını düzelten ücretsiz otomatik takip programı
PHD2, astrofotoğrafta teleskop montürünün takip hatalarını bir takip kamerasıyla düzelten ücretsiz ve açık kaynaklı programdır; Windows, macOS ve Linux'ta çalışır.
Araştırma ve veri analizi
Gökbilimcilerin teleskop verisini açtığı, kataloglarla çalıştığı ve arşivlerden veri indirdiği yazılımlar. Çoğu ücretsizdir ve amatörler de kullanabilir.
- Astropy nedir? Python ile astronomi verisi işleyen ücretsiz açık kaynak kütüphane
Astropy, astronomi için birim, koordinat, zaman, FITS ve kozmoloji araçlarını sunan ücretsiz Python kütüphanesidir; kurulumu, bölümleri ve kimin işine yarayacağı. - SAOImage DS9 nedir? FITS görüntülerini açan ücretsiz astronomi programı
DS9, astronomik FITS görüntülerini ve tablolarını açıp inceleyen, Smithsonian Astrofizik Gözlemevi'nin geliştirdiği ücretsiz programdır; tarihçesi, sistemleri ve ilk adımlar. - IRAF nedir? Astronomik veri indirgeme yazılımının tarihi ve bugünü
IRAF, teleskop verisini bilimsel ölçüme hazırlayan, 1981'de Kitt Peak'te doğan ücretsiz yazılımdır; tarihi, kurulumu, PyRAF'ı ve NOAO sonrası topluluk dönemi. - TOPCAT nedir? Gaia ve katalog tablolarını inceleyen ücretsiz astronomi programı
TOPCAT, astronomi kataloglarını ve büyük tabloları görüntüleyen, süzen, eşleyen ve grafiğe döken, Bristol Üniversitesi'nde geliştirilen ücretsiz Java programıdır. - Aladin Sky Atlas nedir? Strasbourg CDS'nin ücretsiz gökyüzü atlası ve HiPS haritaları
Aladin, Strasbourg Astronomi Veri Merkezi'nin 1999'dan beri geliştirdiği ücretsiz gökyüzü atlasıdır; görüntüleri ve katalogları üst üste koyar, HiPS haritaları ile Simbad'a bağlanır. - CASA nedir? ALMA ve VLA verisini işleyen radyo astronomi yazılımı
CASA, NRAO başta olmak üzere uluslararası bir ortaklığın geliştirdiği açık kaynaklı yazılımdır; ALMA ve VLA verisini kalibre edip görüntüye çevirir. - ESASky nedir? ESA'nın tarayıcıdan kullanılan çok dalga boylu gökyüzü arşivi
ESASky, ESA'nın ücretsiz, tarayıcıdan çalışan gökyüzü arşivi portalıdır; 30'dan fazla görevin görüntü, katalog ve ışık eğrisi verisini tek haritada toplar. - WorldWide Telescope (WWT) nedir? Microsoft'tan AAS'ye geçen gökyüzü yazılımı
WorldWide Telescope, gerçek teleskop görüntülerini gökyüzündeki konumlarına yerleştiren ücretsiz, açık kaynaklı bir yazılım; Microsoft Research'te doğdu, bugün AAS destekli bir topluluk projesi. - Gaia Arşivi nedir? ESA'nın Gaia kataloğunu ADQL ile sorgulama rehberi
Gaia Arşivi, ESA'nın Gaia teleskobunun milyarlarca yıldızlık ölçümünü ücretsiz sunan çevrimiçi veri tabanıdır; ADQL ve Python ile nasıl sorgulanacağını anlatıyoruz. - MAST nedir? Mikulski Arşivi'nden Hubble, JWST, TESS ve Kepler verisi indirme
MAST, STScI'nin NASA adına işlettiği uzay teleskobu veri arşividir; Hubble, JWST, TESS ve Kepler verisini portaldan ya da Python'dan ücretsiz indirmenin yolunu anlatır.
Yörünge ve görev hesaplama
Uzay aracının nereden nereye, ne kadar yakıtla gideceğini hesaplayan; gezegenlerin ve uyduların konumunu veren mühendislik araçları.
- GMAT (General Mission Analysis Tool) nedir? NASA'nın ücretsiz görev tasarım yazılımı
GMAT, NASA ve sanayi ortaklarının geliştirdiği, ücretsiz ve açık kaynaklı bir görev tasarım yazılımıdır; yörünge, manevra ve yakıt hesabında LRO, OSIRIS-REx gibi görevlerde kullanılmıştır. - STK (Systems Tool Kit) nedir? Ansys'in uydu ve görev analizi yazılımı
STK (Systems Tool Kit), AGI'nin 1989'da çıkardığı, bugün Ansys ve Synopsys çatısındaki ticari görev analizi yazılımıdır; uydu, uçak ve haberleşme sistemlerini 3B ortamda hesaplar. - Orekit nedir? Java ile yazılmış açık kaynaklı uçuş dinamiği kütüphanesi
Orekit, uzay araçlarının yörünge, zaman ve duruş hesaplarını yapan, CS GROUP'un geliştirdiği Java tabanlı, ücretsiz ve açık kaynaklı bir uçuş dinamiği kütüphanesidir. - poliastro nedir? Python ile yörünge mekaniği hesabı yapan kütüphane
poliastro, Python'la yörünge hesabı, Hohmann ve Lambert manevraları ve yörünge çizimi yapan MIT lisanslı kütüphanedir; proje 2023'te arşivlendi, hapsira çatalı sürüyor. - JPL Horizons nedir? NASA'nın gök cismi konum ve efemeris hizmeti
JPL Horizons, NASA'nın Jet İtki Laboratuvarı'nın işlettiği çevrimiçi sistemdir; gezegen, asteroit, kuyruklu yıldız ve uzay aracı konumlarını web, API ve telnetle verir. - SPICE nedir? NASA NAIF'in uzay aracı konum ve gözlem geometrisi araç takımı
SPICE, NASA'nın NAIF birimi tarafından geliştirilen ücretsiz bir sistemdir: kernel dosyaları ve araç takımıyla uzay aracının konumunu, yönünü ve Güneş açısını hesaplatır. - OpenSpace nedir? NASA destekli açık kaynak evren görselleştirme yazılımı
OpenSpace, gezegen yüzeylerini, uzay aracı yörüngelerini ve galaksi kataloglarını gerçek verilerle gezdiren; planetaryum kubbesinde de çalışan ücretsiz, açık kaynaklı evren görselleştirme yazılımıdır. - NASA Trajectory Browser nedir? Asteroit ve gezegen yörüngelerini arayan web aracı
NASA Ames'in web tabanlı Trajectory Browser aracı, gezegenlere ve asteroitlere giden yörüngeleri önceden hesaplanmış veri tabanında arar; porkchop grafiği, C3 ve delta-v verir.
Yurttaş bilimi
Evdeki bilgisayarla ya da tarayıcıdan gerçek araştırmalara katılmayı sağlayan projeler. Gönüllüler bu projelerde yeni galaksiler, kahverengi cüceler ve gezegenler buldu.
- Zooniverse nedir? Galaxy Zoo'dan doğan yurttaş bilimi platformu ve nasıl katılınır
Zooniverse, galaksi sınıflandırmaktan ötegezegen aramaya kadar gerçek araştırmalara tarayıcıdan katılmanızı sağlayan yurttaş bilimi platformudur; Galaxy Zoo ile doğdu. - Backyard Worlds: Planet 9 nedir? Gönüllülerin kahverengi cüce aradığı proje
Backyard Worlds: Planet 9, NASA'nın WISE kızılötesi görüntülerinde yer değiştiren soluk cisimleri gönüllülerle arayan yurttaş bilimi projesidir; binlerce kahverengi cüce bulundu. - Einstein@Home nedir? BOINC ile evde pulsar ve kütleçekim dalgası arama
Einstein@Home, gönüllülerin bilgisayarlarının boşta kalan gücüyle pulsar ve kütleçekim dalgası arayan ücretsiz bilim projesidir; SETI@home'un açtığı yoldan BOINC üzerinde çalışır.
Evren simülatörleri
Gezegen sistemlerini kurup bozmayı, galaksiler arasında gezmeyi ya da gerçekçi fizikle uzay aracı uçurmayı sağlayan programlar.
- Universe Sandbox: oynanışı ve oyundaki gerçek yerçekimi, çarpışma bilimi
Universe Sandbox, gezegenleri çarpıştırıp yıldızları patlatabildiğiniz fizik tabanlı bir uzay simülatörü. Oyun, N-cisim yerçekimini, Ay'ın doğuşunu ve iklim bilimini oynayarak gösteriyor. - SpaceEngine: oynanışı ve oyundaki gerçek kataloglar, kara delik bilimi
SpaceEngine, gerçek yıldız ve gezegen kataloglarını bilimsel kurallarla üretilmiş bir evrenle birleştiren 3B evren simülatörü. Hipparcos'tan Gaia'ya, kara deliklerden warp sürücüsüne gerçeği ve spekülasyonu ayırıyoruz. - Orbiter uzay uçuşu simülatörü: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge bilimi
Orbiter, Güneş Sistemi'nde Newton mekaniğiyle uçtuğunuz ücretsiz ve açık kaynaklı bir simülatör; Uzay Mekiği, Mir ve ISS'i gerçek yörünge fiziğiyle kullanırsınız.
Nasıl seçmeli?
Gözleme yeni başlıyorsanız bir planetaryum programıyla başlayın: bu gece neyin görüneceğini gösterir ve gökyüzünü tanımayı kolaylaştırır. Fotoğraf çekmeye başladığınızda ücretsiz bir yığma programı (stacking) ilk büyük farkı yaratır; ücretli araçlara ancak ihtiyaç netleşince geçmek mantıklıdır. Öğrenciyseniz ya da veriyle çalışmak istiyorsanız Python tabanlı kütüphaneler ve tarayıcıdan açılan gökyüzü arşivleri gerçek teleskop verisine doğrudan ulaşmanızı sağlar. Yurttaş bilimi projeleri ise hiçbir program kurmadan bilime katkı vermenin en kolay yoludur.
Sitedeki ilgili rehberler
Çekime geçmeden önce astrofotoğraf rehberimize, gözlem hedefi seçmek için Messier kataloğuna ve Ay atlasına, uluslararası uzay istasyonunu görmek için ISS geçiş saatlerine bakabilirsiniz. Gökyüzünü tarayıcıda gezmek isteyenler için gökyüzü haritamız da var.
Sık sorulan sorular
Astronomi programları ücretli mi?
Çoğu değil. Planetaryum, yığma, takip ve veri analizi programlarının en yaygın kullanılanları ücretsizdir; birçoğu açık kaynaklıdır. Ücretli olanlar genellikle ileri düzey görüntü işleme ve profesyonel görev analizi yazılımlarıdır.
Türkçe astronomi programı var mı?
Var. Bazı popüler planetaryum ve görüntü işleme programları Türkçe arayüzle kullanılabiliyor; her programın sayfasında Türkçe desteği ayrıca belirtiliyor.
Bilgisayarı olmayan telefondan neler yapabilir?
Telefon uygulamalarıyla yıldızları ve gezegenleri tanıyabilir, ISS ve uydu geçişlerini takip edebilir, yurttaş bilimi projelerinin çoğuna tarayıcıdan katılabilirsiniz.












