21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

DeepSkyStacker nedir? Ücretsiz astrofotoğraf yığma programı ve kullanımı

DeepSkyStacker, derin gökyüzü karelerini hizalayıp yığan ücretsiz bir astrofotoğraf programıdır; dark, flat ve bias karelerini uygular, Windows, macOS ve Linux'ta çalışır.

Türü
Yazılım
Bulunduğu yer
Windows 10 ve üstü (64 bit), macOS 13.4 ve üstü, Linux (Ubuntu 22.04 üzerinde derlenmiş)
Keşif
2006'da Luc Coiffier yazdı; 2018'den beri açık kaynak

DeepSkyStacker, astrofotoğrafçıların derin gökyüzü pozlarını hizalayıp üst üste bindirmesini (yığmasını) sağlayan ücretsiz bir programdır. Aynı gök bölgesinin onlarca kısa karesini yıldızlarına göre hizalar, kalibrasyon karelerini uygular ve gürültüsü azalmış tek bir görüntü üretir. Programı 2006'da Luc Coiffier yazdı; kaynak kodu 2018'de açıldı ve bugün küçük bir gönüllü ekip tarafından geliştiriliyor.

DeepSkyStacker ne işe yarar?

Soluk bir bulutsunun ya da gökadanın ışığı, tek bir karede gürültünün içinde kaybolur. Çözüm, aynı hedefin çok sayıda karesini çekip birleştirmektir; yığma denen bu işlemin mantığını astrofotoğrafta yığma sayfamızda ayrıntısıyla anlattık. DeepSkyStacker bu zincirin ön işleme kısmını üstlenir. Resmî tanıtım sayfası programı, derin gökyüzü fotoğraflarının bütün ön işleme adımlarını basitleştiren bir ücretsiz yazılım olarak tanımlar: hizalama (registering), yığma, yığma sonrası basit düzeltmeler ve sonucu TIFF ya da FITS dosyası olarak kaydetme.

Geliştiricilerin sunduğu iş akışı şöyle: gözlem gecesinin sonunda ışık karelerini, karanlık (dark) karelerini, ofset/bias karelerini ve düz (flat) kareleri programa verirsiniz, program işi bitirir, siz sonucu sabah açarsınız. Asıl "ince işlem" (renk, kontrast, detay) bundan sonra Photoshop, GIMP gibi başka bir araçta yapılır; DeepSkyStacker yalnızca ham maddeyi hazırlar.

Kim geliştirdi, ücretli mi, açık kaynak mı?

Program 2006'da Luc Coiffier tarafından "freeware" (ücretsiz yazılım) olarak yayımlandı. Deponun açıklamasına göre kaynak kodu 2018'de açıldı ve BSD 3-Maddeli Lisans ile dağıtılıyor; yani hem ücretsiz hem de kaynağı herkesin okuyabildiği bir yazılım. Bakım ekibi David C. Partridge, Tony Cook, Mat Draper, Simon C. Smith, Vitali Pelenjow, Michal Schulz, Martin Toeltsch ve Iustin Amihaesei'den oluşuyor. Resmî sitede geliştiriciler, işi boş zamanlarında ve "yalnızca bulutlu gecelerde" yaptıklarını belirtiyor; yani destek gönüllülük esasıyla veriliyor, bir şirket müşteri hizmeti yok.

Hangi sürümün "güncel" olduğunu söylemek biraz dikkat ister. GitHub sürüm sayfasında 16 Kasım 2026 itibarıyla son kararlı sürüm 6.2.2 (18 Temmuz 2026); 2 Ekim 2026 tarihli 6.2.3 Beta 3 ise deneme sürümü olarak işaretlenmiş. Beta yerine kararlı sürümü kullanmak çoğu kişi için daha rahattır.

DeepSkyStacker'ın kısa tarihi
Uzay Gündem
Verileri göster
2006Luc Coiffier programı yazar
2018Kaynak kodu açılır (BSD)
2026Kararlı sürüm 6.2.2 çıkar

Hangi işletim sistemlerinde çalışır?

Program yıllarca Windows odaklıydı. 6.2.2 sürüm notlarına göre bugün üç sistem için de yükleyici var:

  • Windows: yalnızca 64 bit Windows 10 ve sonrası. Eski Windows ya da 32 bit sistem için geliştiriciler 4.2.6 sürümünü öneriyor.
  • macOS: Ventura 13.4 ve üstü; hem ARM hem x86_64 işlemcilerde.
  • Linux: Ubuntu 22.04 üzerinde derlenmiş yükleyici; yardım dosyasını göstermek için kchmviewer gerekiyor.

Yine de programın asıl evi Windows'tur; kullanıcı kılavuzları, rehberler ve forum desteği büyük ölçüde bu sistem çevresinde toplanmıştır. Linux ya da macOS kullanıyorsanız ücretsiz bir alternatif olan Siril de seçeneklerinizden biri (aşağıda).

Neler yapabilir?

Resmî tanıtım sayfasındaki özellik listesinden öne çıkanlar:

  • Otomatik yıldız bulma ve hizalama. Program her karede yıldızları kendisi bulur. Yıldızı, her yöne doğru düzenli sönen yuvarlak bir nesne olarak tanır; takip hatasından uzamış yıldızları eler. Kareler arasındaki kayma ve dönme, yıldız örüntülerinden (üçgenlerden) hesaplanır; piksel altı doğrulukla hizalanır.
  • Kalibrasyon. Dark, flat ve offset/bias kareleri otomatik olarak ışık karelerine uygulanır. Program, hangi karanlık ya da düz karenin hangi ışık karesiyle eşleşeceğini ISO değeri ve poz süresine bakarak belirleyebilir.
  • Ham (RAW) dosya desteği. Çoğu DSLR'nin CR2, NEF, CRW, DNG gibi ham dosyaları ara bir biçime çevrilmeden doğrudan okunur. Ayrıca 8/16/32 bit TIFF, 8/16/32/64 bit FITS, JPEG, BMP ve PNG desteklenir.
  • Yığma yöntemleri. Ortalama, medyan, kappa-sigma kırpma, otomatik uyarlamalı ağırlıklı ortalama, entropi ağırlıklı ortalama ve maksimum.
  • Sıcak piksel temizliği. Sensördeki hatalı parlak pikselleri ve bozuk sütunları tespit edip giderme seçenekleri.
  • Drizzle. 2 ya da 3 kat çözünürlük artırma seçeneği (aşağıda).
  • Kuyruklu yıldız yığması. Yıldızlara ya da kuyruklu yıldıza göre hizalama seçeneği.
  • Basit son işlem. RGB seviyeleri, parlaklık eğrisi ve doygunluk ayarı; sonuç 16 ya da 32 bit TIFF/FITS olarak kaydedilir.
  • DeepSkyStacker Live. Çekim sürerken görüntülerin yığılmasını canlı izleme aracı.

Kalibrasyon kareleri nedir, programda nasıl kullanılır?

Gerçek bir ışık karesinde yalnızca gökyüzü yoktur; sensörün kendi izleri de vardır. Kalibrasyon kareleri bu izleri ölçüp çıkarmak için çekilir:

  • Işık kareleri (light): asıl hedefin pozları.
  • Karanlık kareler (dark): objektif kapalıyken, ışık karelerinin süresi ve sıcaklığıyla çekilir; sıcak pikselleri ve sensör ısınma izini içerir.
  • Düz kareler (flat): düzgün aydınlatılmış bir yüzeyin görüntüsüdür; vinyetlemeyi ve optik yoldaki toz lekelerini gösterir.
  • Ofset/bias kareleri: mümkün olan en kısa pozla çekilir; okuma sırasında oluşan sabit deseni gösterir.

DeepSkyStacker bunlardan "master" kare üretir; varsayılan olarak medyan yöntemini kullanır. Çok gece çektiyseniz "dosya grupları" özelliği işinize yarar: aynı hedefin her gecesini ayrı bir grupta toplarsınız. Sıcaklık ve yönelim değişmişse karanlık ve düz kareler yalnız kendi gecesinin ışık karelerine uygulanır; ofset/bias kareleri ise ana grupta durup bütün gecelere uygulanabilir.

135 mm objektifle çekilmiş 9×30 saniyelik karelerin DeepSkyStacker'da dark, bias ve flat kareleriyle kalibre edilip yığılmış hâli
jason jenkins / Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0

Yığma yöntemleri: hangisi ne yapar?

Yığmada her piksel için o piksele düşen değerler tek bir değere indirilir. Programın teknik sayfası seçenekleri şöyle anlatıyor:

  • Ortalama: en basit yöntem; her pikselin ortalaması alınır.
  • Medyan: orta değer alınır; master dark, flat ve bias üretiminde varsayılandır.
  • Kappa-sigma kırpma: ortalamadan Kappa × standart sapma kadardan fazla uzaklaşan pikselleri yinelemeli olarak atar; uydu ya da uçak izi gibi bir kareye özgü sapmaları temizlemek için kullanışlıdır. Bu yöntemde arka plan kalibrasyonunun açık olması gerekir.
  • Entropi ağırlıklı ortalama (yüksek dinamik aralık): farklı poz süreleriyle çekilmiş kareleri birleştirip bulutsu ve gökada merkezlerinin yanmasını önlemeyi amaçlar. İşlemciyi ve belleği yoğun kullanır.
  • Maksimum: dikkatle kullanılması gereken çok basit bir yöntem; yığındaki kusurları ortaya çıkarmak için işe yarar.

Drizzle ve kuyruklu yıldız yığması

Drizzle (değişken piksel doğrusal yeniden yapılandırma), NASA'nın Hubble Uzay Teleskobu'yla yaptığı Hubble Derin Alan gözlemleri için geliştirilmiş bir yöntemdir; ayrıntı için Hubble Uzay Teleskobu sayfasına bakabilirsiniz. Her kare yığmadan hemen önce 2 ya da 3 kat büyütülüp daha ince bir piksel ızgarasına işlenir. Etkili olması için çok sayıda kareye ve kareler arasında birkaç pikselin kaymasına ihtiyaç vardır; yalnızca birkaç kareyle drizzle yapmanın anlamı yoktur. Resmî sayfadaki örnekte, 10 inçlik f/4,72 bir teleskopla ve bir Canon DSLR ile çekilmiş yaklaşık 100 ışık karesi 2 kat drizzle ile işlenmiş ve normalde çok küçük görünen Halka Bulutsusu (M57) iki kat büyük, daha çözünürlüklü bir görüntüye dönüşmüş. Bedeli büyüktür: bellek ve disk ihtiyacı drizzle katsayısının karesiyle artar; 2 kat için 4 kat, 3 kat için 9 kat.

Kuyruklu yıldızlar yıldız zeminine göre hızlı hareket ettiği için yığmada bir sorun çıkar: yıldızlara göre hizalarsanız kuyruklu yıldız bulanıklaşır, kuyruklu yıldıza göre hizalarsanız yıldızlar çizgiye dönüşür. DeepSkyStacker 3.0 sürümünden itibaren hem kuyruklu yıldıza göre hizalanmış (yıldızları iz bırakan) bir görüntü hem de hem kuyruklu yıldıza hem yıldızlara göre hizalanmış, iz bırakmayan bir görüntü üretebiliyor.

Nasıl başlanır?

Önce çekim tarafı: DSLR'nizle ham biçimde (RAW) çekin, takip yapan bir ekvatoral montur kullanın ve poz süresini 500 ve NPF kurallarına göre yıldız izi çıkarmayacak sınırda tutun. Ekipman seçimi için astrofotoğraf ekipman rehberimiz ve teleskop ve dürbün rehberimiz yol gösterir. Işık kirliliği düşük bir yer bulmak sonucu belirgin biçimde etkiler; bunun için ışık kirliliği sayfasına göz atın.

Programda temel adımlar şunlardır (menü adları sürüme göre değişebilir):

  1. Sisteminize uygun yükleyiciyi indirip kurun.
  2. Işık karelerini, varsa dark, flat ve ofset/bias karelerini listeye ekleyin ve hepsini işaretli bırakın.
  3. Hizalama (register) ayarlarında yıldız algılama eşiğini gözden geçirin; ardından işaretli kareleri hizalayıp yığın.
  4. Sonucu 16 ya da 32 bit TIFF veya FITS olarak kaydedin ve ince işlemi başka bir programda yapın. 6.2.2 sürüm notlarında MTF germe ve doygunluk denetimleri de geçer; bu araçlar yığın sonucunu hemen görmenizi sağlar.

İki pratik ipucu daha: Teknik sayfaya göre program, bütün ışık karelerinde ortak olan en az sekiz yıldız bulabilirse yığma yapabilir; bunun için eşiği, kare başına 20 ya da daha fazla yıldız bulunacak biçimde ayarlamak öneriliyor. Eşik varsayılan olarak en parlak değerin yüzde 10'udur ve çok düşürmek hizalamayı bozabilir. İkincisi, program ilk işaretli ışık karesine bakarak o eşikle kaç yıldız bulunacağını önceden hesaplayabilir; eşiği buna göre ayarlayabilirsiniz. Hizalama sonuçları her karenin yanındaki bir .Info.txt dosyasına yazıldığı için aynı kareleri yeniden yığarken hizalamayı baştan yapmanız gerekmez.

Türkçe desteği

Program Qt ile yazıldığı için arayüz çevirileri bir dosyada tutuluyor. GitHub deposunda ana arayüz için Türkçe çeviri dosyası (DeepSkyStacker_tr.ts) var; dosyada 561 iletiden yalnızca biri "tamamlanmamış" olarak işaretli. Yani arayüzün büyük bölümü Türkçe görünmelidir. Ancak resmî sitede Türkçe bir kılavuz sayfası bulunmuyor; yardım ve rehber içeriği İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Almanca ve Portekizce sayfalarda yer alıyor. Türkçe kaynak arayanlar için pratik çözüm, menü adlarını Türkçe arayüzden İngilizceyle eşleştirmektir.

Kimin işine yarar? Benzer programlarla farkı

DeepSkyStacker özellikle şu kişiler için uygundur: DSLR ya da astrokamerayla ilk derin gökyüzü fotoğraflarını çeken amatörler, okul ve kulüp projeleri için görüntü işleyen öğrenciler ve gözlem gecesi sonrası hızlı sonuç görmek isteyen gözlemciler. Bilimsel fotometri ya da ölçüm yapacak araştırmacılar için ise genel amaçlı araçlar daha uygundur; astronomide kullanılan genel veri yazılımlarına örnek olarak IRAF ve SAOImage DS9 sayfalarına bakabilirsiniz.

Siril de ücretsiz ve açık kaynaklıdır; Linux, Windows ve macOS'ta çalışır. Siril'in kendi tanıtımına göre bias, dark ve flat ile kalibrasyon ve yığmanın yanı sıra renk kalibrasyonu, ters evrişim (deconvolution), histogram germe ve betikle otomasyon da sunar; yani yığmadan sonraki aşamaları da kapsayan bir "hepsi bir arada" yaklaşımı vardır. DeepSkyStacker ise yığmaya odaklanır ve ince işlemi başka bir programa bırakır. Pratikte iki program birbirinin rakibi olmak zorunda değildir; birçok kişi önce birini dener, hangisinin arayüzünü sevdiyse onunla devam eder. Teleskop, harita ve planlama tarafında ise Stellarium ve KStars gibi yazılımlar yığma programlarını tamamlar.

Sınırları

  • Teknik sayfadaki bazı bilgiler eski sürümlerden kalmadır (örneğin 4.x dönemi gereksinimleri); güncel davranış için sürüm notlarına bakmak gerekir.
  • Drizzle ve entropi ağırlıklı yığma çok bellek ister.
  • Linux ve macOS sürümleri Windows'tan sonra eklendi; kılavuzların çoğu Windows odaklıdır.
  • Yığma tek başına bir fotoğraf üretmez; sonuç genellikle koyu ve soluktur, ince işlem gerekir.

Kısaca

  • DeepSkyStacker, derin gökyüzü karelerini hizalayıp yığan ücretsiz bir astrofotoğraf programıdır; 2006'da Luc Coiffier yazdı, kaynağı 2018'den beri açık (BSD 3-Maddeli).
  • Dark, flat ve ofset/bias karelerini otomatik uygular; DSLR ham dosyalarını doğrudan okur; TIFF ve FITS çıktı verir.
  • Windows 10 ve üstü (64 bit), macOS ve Linux için yükleyicileri var; 16 Kasım 2026 itibarıyla son kararlı sürüm 6.2.2.
  • Arayüzün Türkçe çevirisi mevcut; resmî kılavuz ise Türkçe değil.
  • Yığma sonrası ince işlem için başka bir program gerekir; Siril ise bu aşamaları da kapsayan ücretsiz bir alternatiftir.

Aynı türdenTümü →

Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar