Orekit nedir? Java ile yazılmış açık kaynaklı uçuş dinamiği kütüphanesi
Orekit, uzay araçlarının yörünge, zaman ve duruş hesaplarını yapan, CS GROUP'un geliştirdiği Java tabanlı, ücretsiz ve açık kaynaklı bir uçuş dinamiği kütüphanesidir.
- Türü
- Yazılım
- Keşif
- 2002'den beri CS GROUP içinde geliştiriliyor; 2008'de açık kaynak oldu
Orekit, uzay araçlarının yörüngesini, konumunu ve duruşunu hesaplamak için Java diliyle yazılmış, ücretsiz ve açık kaynaklı bir uçuş dinamiği kütüphanesidir. Hazır bir program ya da gökyüzü haritası değildir; yazılımcıların kendi uygulamalarına ekleyip kullandığı hesap bileşenlerinin toplamıdır. Proje 2002'den beri CS GROUP içinde geliştirilmekte, 2008'den beri Apache 2.0 lisansıyla herkese açık dağıtılmaktadır.
Orekit ne işe yarar?
Bir uydunun şu an nerede olduğunu, yarın hangi saatte bir yer istasyonunun üzerinden geçeceğini ya da Güneş'in ışığından çıkıp Dünya'nın gölgesine ne zaman gireceğini bilmek için yörünge hesabı gerekir. Bu alanın adı uçuş dinamiğidir. Orekit, bu hesapların yapı taşlarını verir: tarih ve zaman ölçekleri, koordinat sistemleri, yörünge ve duruş (yönelim) nesneleri ve bunları zaman içinde ilerleten algoritmalar.
Projenin kendi tanımı da böyledir: "düşük seviyeli" bir uzay dinamiği kütüphanesi. Yani hazır bir "görev tasarımı ekranı" sunmaz, ekranı yapacak kişiye sağlam bir hesap çekirdeği sunar. Kütüphane hızlı bir inceleme çalışmasında da, kritik operasyonlarda da kullanılabilecek biçimde tasarlandığını söylüyor.
Neler yapabilir?
Orekit'in GitHub sayfasındaki tanıtım yazısına göre kütüphanenin başlıca yetenekleri şunlardır:
- Yörünge yayılımı (propagation): analitik, yarı analitik ve sayısal yöntemler ile TLE (iki satırlı yörünge elemanları) tabanlı hesap. Basit bir Kepler yörüngesinden, Dünya'nın çekim alanı ve diğer etkileri hesaba katan ayrıntılı modellere kadar uzanır.
- Yörünge ve duruş modelleri: Kartezyen, Kepler, dairesel ve ekinoksiyal yörünge gösterimleri arasında dönüşüm; yere bakan (nadir) ya da bir hedefe yönelen duruş yasaları.
- Olay algılama: tutulmalar, yer istasyonundan görünürlük gibi durumların ne zaman başlayıp bittiğini bulan algılayıcılar.
- Manevra modelleme: kısa süreli (dürtüsel) ve sürekli itkili manevraların yayılıma katılması.
- Zaman ve referans sistemleri: birden çok zaman ölçeği, artık saniye desteği, Dünya merkezli ve eylemsiz referans sistemleri.
- Yörünge belirleme: ölçümlerden yörüngeyi uydurma, parametre kestirimi ve ölçüm işleme araçları.
- Standart veri biçimleri: uzay sektöründe yaygın dosya biçimlerini okuma ve yazma.
Bu işlerin altında matematik için Hipparchus kütüphanesi bulunur; Orekit'in derleme tanımı onu bağımlılık olarak listeler. Kütüphane ayrıca Dünya'nın yönelim parametreleri ve artık saniyeler gibi dış veri dosyalarına ihtiyaç duyar. Projenin sitesi örnek bir "fiziksel veri" paketi sunar; yeni başlayanlar bu paketle hemen deneme yapabilir.
Kim geliştirdi, ne zamandan beri var?
Orekit'in sitesine göre geliştirme 2002'de, Fransız teknoloji şirketi CS GROUP'un içinde başladı ve bugün de şirketin uzay dinamiği uzmanları tarafından sürdürülüyor. Kütüphane 2008'de açık kaynak lisansıyla yayımlandı. Projenin yönetişim belgesinin ilk sürümü ise 21 Eylül 2010 tarihli; belge, OSS Watch'ın önerdiği "liyakat esaslı" yönetim modelinden yola çıkıyor. Kararlar, farklı kurumlardan temsilcilerin oluşturduğu bir Proje Yönetim Komitesi'nde (PMC) alınıyor.
Sitenin 2025 tarihli bir sayfasında komitede yer alan kurumlar arasında CS Group, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) ESTEC ve ESOC merkezleri, Airbus Defence and Space, Thales Alenia Space, İsveç Uzay Şirketi (SSC), ABD Deniz Araştırma Laboratuvarı (NRL), Safran Data Systems, Buffalo Üniversitesi ve ISAE sayılıyor; iki bağımsız uzman da komitede. Yani proje tek bir şirketin vitrini olmaktan çok, sektörün ortak bir çalışma alanı gibi işliyor.
Güncel durumu görmek için: Maven deposunda en yeni kararlı sürüm 13.1.9 (3 Ekim 2026 tarihli yayın). Geliştirme dalı ise 14.0 numarasını taşıyor. Hata bildirimleri ve katkılar projenin kendi GitLab sunucusunda toplanıyor; GitHub'daki depo da var ve açıklamasında sorun bildirimleri için GitLab'a yönlendiriyor.
Ücretsiz mi, açık kaynak mı?
Hem ücretsiz hem açık kaynaktır. Lisansı Apache 2.0'dır. Proje sayfası bu lisansı "iş dünyası dostu" diye tanımlıyor: kütüphaneyi kullanıp ücretli ya da kapalı bir ürün geliştirmek serbest, kullanıcının kendi koduna bir koşul da bağlanmıyor. Kaynak kod, ikili dosyalar ve testler herkese açık. Yazılımın kendisi için lisans ücreti ya da kullanıcı sayısı sınırı yoktur.
Hangi işletim sistemlerinde çalışır?
Orekit bir Java kütüphanesi olduğu için Java'nın çalıştığı Windows, Linux ve macOS gibi sistemlerde kullanılabilir; proje kendi sayfasında ayrı bir işletim sistemi listesi vermiyor. GitHub sayfasındaki kurulum yönergesi JDK 8 ya da üstünü ve Apache Maven'i istiyor. Geliştirme dalının derleme ayarı ise daha yeni bir Java sürümünü (21) hedefliyor; bu yüzden indireceğiniz sürümün gereksinimini belgesinden kontrol etmek iyi olur.
Java bilmeyenler için Python seçeneği vardır. Orekit'in sitesi, İsveç Uzay Şirketi'nden Petrus Hyvönen'in bakımını yaptığı bir Python sarmalayıcısına yer veriyor. Sitedeki yönergeye göre bu paket conda install -c conda-forge orekit komutuyla Anaconda üzerinden kurulabiliyor. Python tarafı Java'nın üstünde çalıştığı için yine bir Java ortamı gerekir.
Orekit uzayda nerelerde kullanıldı?
Orekit'in sitesi kullanıcıları şöyle sıralıyor: CS GROUP, kütüphaneyi kendi uçuş dinamiği sistemi OreFLIDS'te kullanıyor; Airbus Defence and Space "Quartz" adlı yeni nesil uçuş dinamiği yazılımında; Thales Alenia Space, ESA'nın NEOSAT programı kapsamındaki SpaceBus Neo elektrikli yer sabit platformunun uçuş dinamiği yazılımında; Exotrail görev analizi ve takımyıldız işletim yazılımlarında. ABD Deniz Araştırma Laboratuvarı, İsveç Uzay Şirketi ve EUMETSAT çeşitli çalışmalarda kullandıklarını belirtiyor.
Projenin kendi anlattığı en bilinen operasyonel örnek ise ATV (Automated Transfer Vehicle). Orekit'in 2009 tarihli SSS sayfası, kütüphanenin Uluslararası Uzay İstasyonu'na kenetlenen bu Avrupa yük aracının buluşma evresinde gerçek zamanlı izleme sırasında kullanıldığını anlatıyor. Ana sayfa da aynı kullanımı Fransa Ulusal Uzay Araştırmaları Merkezi (CNES) ve ESA'ya atıfla anıyor. Program, farklı algılayıcılardan gelen verilerle iki aracın göreli geometrisini sürekli yeniden hesaplıyor ve tutarlılığı denetliyordu. İstasyonun yörüngesi hakkında genel bilgi için ISS ne kadar hızlı gider ve gökyüzünde nasıl görülür? maddesine bakabilirsiniz.

Doğrulama ve kalite
Projenin eski SSS sayfası, kütüphanenin hangi bölümlerinin ne kadar sağlam doğrulandığını açık açık yazıyor; bu tür dürüstlük açık kaynak projelerde güven verir. Sayfaya göre en iyi doğrulanan bölümlerden biri referans çerçeveleri ve dönüşümleridir. Aynı sayfa, 3.1 sürümünden sonra yapılan yeni bir doğrulamada iki hatanın bulunduğunu ve 4.0 sürümünde düzeltildiğini anlatıyor. Örneğin "J2000" olarak sunulan çerçeve gerçekte GCRF'ydi ve gerçek J2000'den yaklaşık 18 yay milisaniyelik sabit bir dönme farkı vardı. Bunlar kütüphanenin çok eski sürümlerine ait bilgilerdir; yine de projenin eksiklerini saklamadan yazdığını gösterir.
Güncel sürüm notları da hesabın ne kadar ince ayrıntılara girdiğini gösterir. 13.1.9 sürümünün notlarında örneğin artık saniye bulunan dönemlerde Dünya yönelim parametrelerinin uydurulması, SP3 dosyaları dönüştürülürken görülen yapay hız değerleri ve albedo ışınımı hesabındaki bir alan hatası gibi düzeltmeler sayılıyor.
Kimin işine yarar, nasıl başlanır?
Öğrenciler: Yörünge mekaniği dersinde formülleri kâğıtta öğrenip gerçek bir kütüphaneyle denemek isteyenler için iyi bir araçtır. Ama temel bir programlama bilgisi şarttır; tıklayıp çalıştıracağınız bir arayüz yoktur.
Amatörler: TLE tabanlı yayılım ve yer istasyonu görünürlük algılayıcıları sayesinde uydu geçişi tahmini gibi işler yapılabilir. Ancak yalnızca "ISS ne zaman geçer?" sorusunun cevabını arıyorsanız Orekit gereğinden ağır kalır; bunun için hazır uygulamalar var.
Araştırmacılar ve mühendisler: Asıl hedef kitle bunlardır: kendi görev analiz aracını, yer segmenti yazılımını ya da sürü uydu planlayıcısını geliştirenler.
Başlamak için GitHub sayfasındaki yönerge dört adım öneriyor: JDK ve Maven kurmak, Orekit'i bağımlılık olarak eklemek, fiziksel veri dosyalarını indirmek ve bu dosyaları kodda tanıtmak. Ardından rehberdeki ilk örnek, 7000 km yarı büyük eksenli ve yaklaşık 0,001 dış merkezlikli bir yörüngeyi Kepler yayılımcısıyla bir gün ileri taşır. Yarı büyük eksen Dünya yarıçapının yaklaşık 6378 km olduğu düşünülürse yüzeyden kabaca 620 km yükseklikte bir alçak Dünya yörüngesine denk gelir. Kavramlar yabancı gelirse önce yörünge, dış merkezlik ve Kepler yasaları terimlerine göz atmak yardımcı olur.
Türkçe desteği var mı?
Hayır. Belgeler, API açıklamaları ve forum İngilizcedir. Kütüphanenin hata iletileri ise çok dillidir; depodaki çeviri dosyaları Katalanca, Danca, Almanca, Yunanca, İngilizce, İspanyolca, Fransızca, Galiceca, İtalyanca, Norveççe ve Romence için var, Türkçe yok. Proje çeviri katkılarını açıkça istiyor. Orekit'in Türkiye'deki bir görevde kullanıldığına dair resmî kaynaklarda doğrulanabilir bir bilgi bulamadık; bu yüzden böyle bir iddiada bulunmuyoruz. Türkiye'nin uydu çalışmaları için Türkiye'nin uzay programı maddesine bakılabilir.
Benzer programlarla farkı
Asıl fark, Orekit'in bir "kütüphane" olmasıdır. Sitemizde anlattığımız GMAT, NASA ve ortaklarının geliştirdiği, grafik arayüzü ve betik diliyle gelen hazır bir görev tasarım uygulamasıdır; yazılımı açıp bir görev kurarsınız. STK ise Ansys'in ücretli, tam donanımlı bir görev analiz ürünüdür. Orekit'te ise önce bir uygulama yazmanız gerekir; karşılığında hesabı kendi sisteminize, yer istasyonu yazılımınıza ya da bir ağ servisine gömme özgürlüğü kazanırsınız.
Kısacası hızlıca bir Hohmann transferi ya da delta-v hesabı görmek isteyen tıklayıp çalıştıracağı bir araç arıyorsa GMAT daha uygundur. Kendi yazılımının içine güvenilir bir uçuş dinamiği çekirdeği koymak isteyen ekip için Orekit mantıklı bir adaydır.

Verileri göster
| 2002 | CS GROUP içinde geliştirme başlar |
|---|---|
| 2008 | Açık kaynak lisansıyla yayımlanır |
| 2010 | Yönetişim belgesinin ilk sürümü |
| 2014 | GitHub deposu oluşturulur |
| 2026 | 13.1.9 sürümü yayımlanır |
Sınırları ve dikkat edilecekler
- Orekit bir hesap kütüphanesidir; görsel arayüz, hazır görev şablonu ya da kullanıcı hesabı yoktur.
- Hesabın doğruluğu, kullandığınız modele, giriş verisine ve Dünya yönelim gibi güncel veri dosyalarına bağlıdır. Eski veriyle yapılan uzun yayılımlar hatalı sonuç verebilir.
- Belgeler, forum ve örnekler İngilizcedir; Türkçe kaynak yoktur.
Kısaca
- Orekit, Java ile yazılmış, uzay araçlarının yörünge, zaman, referans sistemi ve duruş hesaplarını yapan bir kütüphanedir.
- 2002'den beri CS GROUP içinde geliştirilir, 2008'den beri Apache 2.0 lisansıyla açık kaynaktır; ESA, Airbus, Thales Alenia Space ve NRL gibi kurumlar projenin komitesinde ya da kullanıcıları arasındadır.
- Hazır uygulama değildir; Java ya da Python bilgisi ister. Python için sarmalayıcı mevcuttur.
- Türkçe arayüzü ya da belgesi yoktur; yeni başlayanlar için GMAT daha kolay bir giriş olabilir.
Aynı türdenTümü →
NASA Trajectory Browser nedir? Asteroit ve gezegen yörüngelerini arayan web aracıWeb tabanlı; NASA Ames Araştırma Merkezi, Görev Tasarım Bölümü
Gpredict nedir? Ücretsiz, açık kaynaklı gerçek zamanlı uydu takip programıLinux, Windows ve macOS (masaüstü)
Einstein@Home nedir? BOINC ile evde pulsar ve kütleçekim dalgası aramaWindows, macOS, Linux ve Android (BOINC istemcisi üzerinden; NVIDIA ve AMD ekran kartı desteği)
Backyard Worlds: Planet 9 nedir? Gönüllülerin kahverengi cüce aradığı projeWeb tarayıcısı (Zooniverse üzerinden; işletim sisteminden bağımsız)
Zooniverse nedir? Galaxy Zoo'dan doğan yurttaş bilimi platformu ve nasıl katılınırWeb tarayıcısı (işletim sisteminden bağımsız); bazı proje türleri için iOS ve Android uygulaması
PHD2 nedir? Uzun pozlamada iz kaymasını düzelten ücretsiz otomatik takip programıWindows, macOS ve Linux (Linux için Ubuntu paketleri toplulukça sağlanır); ASCOM ve INDI sürücüleriyle montür denetimi















