N.I.N.A. nedir? Ücretsiz astrofotoğraf çekim otomasyonu programı ve kullanımı
N.I.N.A., derin gökyüzü astrofotoğrafı için ücretsiz ve açık kaynaklı bir Windows programıdır; kamera, kundak ve odaklayıcıyı yönetip bir gece boyu çekimi otomatik yürütür.
- Türü
- Yazılım
- Bulunduğu yer
- Windows 10 (64 bit) ve üzeri; ASCOM, yerel SDK ve dahili sürücülerle donanım denetimi
- Keşif
- 2019'dan beri geliştiriliyor (Stefan Berg ve gönüllü ekip; MPL 2.0)
N.I.N.A. (Nighttime Imaging 'N' Astronomy), derin gökyüzü astrofotoğrafı için geliştirilmiş ücretsiz ve açık kaynaklı bir Windows programıdır. Kamerayı, teleskop kundağını, odaklayıcıyı, filtre tekerleğini ve rehber (guiding) programını tek ekrandan yönetir; hedef seçmekten kare çekmeye, odak ve meridyen geçişi gibi işleri otomatik yapmaya kadar bir gece boyu süren çekimi önceden hazırlanmış bir senaryo olarak yürütür. Programı Stefan Berg (kullanıcı adı Isbeorn) ve dünyanın dört yanından gönüllü bir ekip geliştirir.

N.I.N.A. ne işe yarar?
Derin gökyüzü astrofotoğrafı sabır işidir: bir nebula ya da galaksi için dakikalar süren onlarca, bazen yüzlerce poz alınır ve sonra bu kareler yığma (stacking) ile birleştirilir. Çekim gecesi boyunca teleskopu hedefe yöneltmek, odağı korumak, gökyüzü döndükçe kundağı çevirmek ve her kareyi doğru filtre ve ayarla almak gerekir. N.I.N.A. bu adımların hepsini bilgisayardan, elle başında durmadan yapmanıza izin verir.
Resmî sitenin tanımına göre program; kameraları, teleskopları, filtre tekerleklerini, odaklayıcıları, döndürücüleri (rotator), anahtarları, rehber sistemlerini, hava istasyonlarını, kubbeleri ve güvenlik izleyicilerini yönetebilir. Çekilen görüntüde istatistik hesaplar, otomatik gerdirme (stretch) uygular, yıldızları algılayıp yarı akı yarıçapını (HFR) ölçer. HFR, yıldızın ışığının yarısının içinde toplandığı yarıçaptır; ne kadar küçükse odak o kadar iyidir.
Kim geliştirdi, ne zamandan beri var?
Projenin bakımcısı Stefan Berg'dir. Belgelerdeki telif bildirimi 2019-2025 aralığını gösterir; yani proje 2019'dan beri sürmektedir. Kesin ilk yayın tarihi resmî kaynaklarda yer almadığı için burada verilmiyor. Kaynak kod GitHub'da C# ile yazılmış (.NET/WPF) olarak durur. GitHub'daki sürüm kaydına göre 3.2 sürümü 27 Kasım 2025'te yayımlandı; indirme sayfasında bu yazının hazırlandığı 16 Kasım 2026'da 3.2 kararlı sürüm olarak, yanında 3.2 HF1 adaylık sürümü ve 3.3 gece derlemesi deneme amaçlı listelenmişti. Sürüm bilgisi sık değiştiği için güncel numarayı resmî indirme sayfasından kontrol edin.

Verileri göster
| Windows 10 | En düşük işletim sistemi (64 bit) |
|---|---|
| 3 GB | Asgari bellek (RAM) |
| 500 MB | Disk alanı (Sky Atlas verisi olmadan) |
| 3 GB | Disk alanı (Sky Atlas ve çerçeveleme… |
| 10.000+ | Sky Atlas'taki derin gökyüzü cismi |
| 6 | Desteklenen plate solving programı |
Ücretli mi, açık kaynak mı?
N.I.N.A. ücretsizdir ve Mozilla Public License 2.0 (MPL 2.0) ile dağıtılan açık kaynaklı bir projedir. Kaynak kodu GitHub'dan incelenebilir; hata bildirmek ve katkı vermek mümkündür. Geliştirme bağışlarla desteklenir; proje sitesi ToupTek ve PixInsight'ı destekçi olarak anar. Program ayrıca bir eklenti (plugin) altyapısına sahiptir; ek araçlar bu yolla programa eklenebilir.
Hangi işletim sistemlerinde çalışır?
Resmî gereksinimler Windows 10 (64 bit) ya da daha yenisini, çift çekirdekli x64 işlemciyi, 3 GB belleği ve 500 MB boş disk alanını (Sky Atlas görüntü verisi ve çerçeveleme önbelleğiyle birlikte 3 GB) sayar. Belgeler, kaynak kısıtlıysa işlemciden çok belleğin işe yaradığını da vurgular. GitHub tanımı programı Windows için olduğunu söyler; macOS ve Linux için resmî bir sürüm belgelenmemiştir. Linux ya da macOS kullananlar için benzer iş KStars'ın Ekos modülüyle yapılabilir.
Belgelerin önerdiği yardımcı yazılımlar şunlardır: ASCOM Platform (Windows'ta astronomi cihazları için ortak sürücü standardı), bir plate solving programı, PHD2 ya da MetaGuide gibi bir rehber programı ve Stellarium gibi bir planetaryum programı.
Hangi cihazları kontrol eder?
Ekipman sekmesi cihazları sınıflara ayırır: kamera; filtre tekerleği, odaklayıcı, döndürücü ve teleskop (kundak); rehber; anahtar, düz alan paneli ve kubbe; hava istasyonu ve güvenlik izleyicisi. Her cihaz üç yoldan biriyle bağlanabilir: üreticinin kendi yazılım geliştirme kitini (SDK) kullanan yerel sürücüler, ASCOM sürücüleri ya da N.I.N.A.'nın kendi içine yerleştirilmiş sürücüler. Belgelerdeki örnekte ZWO kamerası hem yerel hem ASCOM yoluyla bağlanabilir; kullanıcı açılır listeden sürücü kategorisini seçer. Projenin kaynak kodunda ayrıca ASCOM Alpaca üzerinden doğrudan bağlanan cihaz sınıfları bulunur.
Hangi marka ve modelin desteklendiği ekipmana göre değiştiği için, satın almadan önce cihazınızın sürücüsünün (yerel SDK, ASCOM ya da eklenti) bulunduğunu üreticiden ve program belgelerinden doğrulamak gerekir. Ekipmanı baştan seçmek için astrofotoğraf ekipman rehberine bakabilirsiniz.
Gece boyu otomatik çekim: Gelişmiş Sıralayıcı
Programın kalbi Gelişmiş Sıralayıcı (Advanced Sequencer)dır. Yukarıdan aşağıya çalışan bir yapı kurarsınız: başlangıç talimatları (örneğin kamerayı soğutmak, kundağı park durumundan çıkarmak), hedef talimatları ve bitiş talimatları (örneğin kamerayı ısıtmak, kundağı park etmek).
- Kapsayıcılar: sıralı küme, paralel küme ve derin gökyüzü cismi kümesi. Sonuncusu koordinat ve dönüş açısı bilgisini içindeki talimatlara kendisi dağıtır.
- Talimatlar: tek tek komutlardır. Örneğin pozlama alma, filtre değiştirme, hedefe gidip ortalama (Slew And Center), odaklama çalıştırma, rehberliği başlatma ve durdurma, kubbe kapağını açma, güvenli koşulları bekleme, belirli bir saat ya da yükseklik için bekleme.
- Döngü koşulları: bir kümenin ne zamana kadar tekrar edeceğini belirler.
- Tetikleyiciler: belirli bir olay gerçekleşince devreye girer: her birkaç pozdan sonra dither, filtre değişince ya da sıcaklık değişince otomatik odak, HFR arttığında yeniden odak, sürüklenme olursa yeniden ortalama, meridyen geçişi.
- Şablonlar ve hedefler: hazırladığınız kümeleri kaydedip yeniden kullanır, hedefleri koordinat ve dönüşüyle saklarsınız.
Belgelerin hızlı başlangıç bölümü de en basit senaryoyu şöyle tarif eder: Sıralayıcı sekmesinde yeni bir hedef oluşturulur; toplam görüntü sayısı, kare başına poz süresi ve görüntü türü (genellikle LIGHT) girilir; hedefe gitme, çekim başında kundağı park durumundan çıkarma, meridyen geçişi ve bitişte park seçenekleri işaretlenir; program tahmini bitiş süresini gösterir ve "Start Sequence" ile çekim başlar.
Plate solving, odak, rehberlik ve meridyen geçişi
Plate solving, çekilen karedeki yıldız desenini kataloglarla karşılaştırarak teleskopun gerçekte gökyüzünün neresine baktığını bulma işlemidir. N.I.N.A. altı programı destekler: ASTAP, PlateSolve3.80, PlateSolve2, Astrometry.Net (çevrim içi), yerel Astrometry.Net (ansvr) ve All Sky Platesolver. Belgelere göre ASTAP hızlı ve güvenilirdir, internet gerektirmez. Birincil çözücü başarısız olursa "kör" çözücü devreye girer. Plate solving hem elle hem de Sıralayıcı ve meridyen geçişi tarafından otomatik kullanılır; böylece hedef her seferinde aynı çerçeveye ortalanır.
Otomatik odak iki yöntemle çalışır. Yıldız HFR yönteminde odaklayıcı adım adım hareket eder, her konumda karedeki yıldızların ortalama HFR değeri ölçülür ve bu ölçümlerden bir odak eğrisi çıkarılır; eğrinin en düşük noktası en iyi odaktır. Kontrast yönteminde ise görüntü kontrastı ölçülür; bu yöntem Ay ya da gezegen gibi yayılmış cisimlerde de işe yarar. Belgelere göre bunun için mutlak konum bilen, ASCOM uyumlu bir odaklayıcı gerekir ve boşluk (backlash) telafisi iki yöntemle yapılır.
Rehberlik için PHD2 (belgelerin "en yaygın olan, ücretsiz ve açık kaynaklı" diye tanımladığı seçenek), MetaGuide ve diğer bazı rehber çözümleri desteklenir. PHD2 ile iletişim için PHD2'nin sunucusunun açılması gerekir; ilk kurulumdan sonra N.I.N.A. PHD2'yi kendisi başlatıp bağlanabilir. Dither, kareler arasında rehber noktasını çok küçük kaydırarak sensör kusurlarının kareden kareye aynı yere düşmesini önler.
Meridyen geçişi ekvatoral kundaklarda, hedef gökyüzünde meridyeni (kuzey-güney doğrultusundaki hayalî çizgi, bkz. gök ekvatoru ile karıştırmayın) geçtiği zaman teleskobun kundağın öbür tarafına geçmesidir. N.I.N.A. izlemeyi duraklatır, geçişi yapar, plate solving ile doğru alana baktığını doğrular, gerekirse yeniden ortalar ve çekime devam eder. Asgari ve azami bekleme süresi ayarlanabilir.
Çerçeveleme, gökyüzü atlası ve düz kareler
Çerçeveleme Asistanı, gökyüzü görüntüsü üzerine kamera ve odak uzaklığınıza göre bir dikdörtgen çizerek çekimi önceden görmenizi sağlar. Kaynak olarak Digital Sky Survey, çevrim dışı gökyüzü haritası ve yerel dosyalar kullanılabilir; panelli mozaik de planlanabilir. Çerçeve, tek tıkla hedef olarak Sıralayıcıya eklenebilir. Sky Atlas bölümü 10.000'in üzerinde derin gökyüzü cismini filtreleme ve yükseklik grafikleriyle listeler. Hangi hedefin hangi saatte yükseldiğini görmek için Stellarium ya da Cartes du Ciel gibi planetaryum programlarıyla birlikte de kullanılır; çekilen alan örneğin M24 gibi bir hedef olabilir.
Düz Kare Sihirbazı (Flat Wizard) ise düz kare çekimini otomatikleştirir: uygun poz süresini bulana kadar deneme pozları alır. Dinamik poz, dinamik parlaklık ve alacakaranlık gökyüzünü kullanan "Sky Flats" kipleri vardır; elektronik filtre tekerleği olanlarda çoklu filtre kipi de bulunur. Belgelerde FITS, XISF ve TIFF dosya biçimlerine ayrı sayfalar ayrılmıştır.
Türkçe desteği var mı?
Arayüz çevirileri Crowdin adlı çeviri platformu üzerinden gönüllülerle yapılır. Projenin kaynak kodunda Türkçe (tr-TR) dil dosyası bulunur; ancak çevirinin ne kadarının tamamlandığı resmî kaynaklarda doğrulanamadığı için burada bir yüzde verilmiyor. Belgeler ve topluluk desteği İngilizcedir; yardım için Discord sunucusu ve GitHub sorun takipçisi kullanılır.
Kimin işine yarar, nasıl başlanır?
Öğrenci ve yeni başlayanlar: Programın kamera simülatörü, gerçek ekipman olmadan deneme yapmanıza izin verir: rastgele görüntü, tek bir dosya, bir klasördeki görüntüler ya da kundak bağlıysa canlı gökyüzü taraması kaynak olabilir. Böylece senaryo kurmayı bulutlu bir gecede de öğrenmek mümkündür. Simülasyon için teleskop ve kamera gerekmez; gerçek çekim için gerekir.
Amatör astrofotoğrafçı: Bilgisayar kontrollü bir kundak, soğutmalı bir kamera ve rehber sistemi varsa asıl kazancı sağlar: gece boyunca birkaç hedef üzerinde çalışabilirsiniz. Çekim sonrası kareleri Siril, DeepSkyStacker ya da PixInsight ile işlersiniz. Çekim için karanlık bir yer de önemlidir: Türkiye'de yıldız gözlemi için en iyi yerler ve ışık kirliliği yazılarına bakın.
Araştırmacı: Üniversite ya da gözlemevi düzeyinde çalışanlar için program yalnızca çekimi otomatikleştiren bir araçtır; görüntünün bilimsel değeri ekipmanın ve kalibrasyon düzeninin kalitesine bağlıdır. Resmî belgeler bilimsel ölçüm konusunda bir iddia öne sürmez.
Başlamak için belgelerin önerdiği sıra şudur: arayüzü tanıyın, ekipmanı bağlayın, ayarları tamamlayın, odaklayın ve ilk sıralamayı başlatın. Kurulumdan önce ASCOM Platform'u ve kullanacağınız cihazların sürücülerini kurmak iyi bir fikirdir.
Benzer programlardan farkı
N.I.N.A.'nın ayırt edici yanı, çekim otomasyonunu bütünüyle kendi işi saymasıdır: gökyüzü haritası ya da görüntü işleme programı olmaya çalışmaz, çekim anına odaklanır. Benzer bir iş için KStars, harita, gözlem planlayıcı ve Ekos astrofotoğraf paketini tek çatı altında toplar ve INDI üzerinden çalışır; bu yüzden Linux ve macOS'ta da kullanılır. N.I.N.A. ise Windows'a ve ASCOM dünyasına dayanır. Ücretli yazılımların da bulunduğu bu alanda seçim; işletim sisteminize, ekipmanınızın sürücü desteğine ve alışkanlıklarınıza bağlıdır. Burada bir program diğerinden "daha iyi" diye iddia edilmiyor.
Kısaca
- N.I.N.A., derin gökyüzü astrofotoğrafı için ücretsiz, MPL 2.0 lisanslı, açık kaynaklı bir Windows çekim otomasyonu programıdır.
- Kamera, kundak, odaklayıcı, filtre tekerleği, rehber, kubbe gibi cihazları yerel SDK, ASCOM ya da dahili sürücülerle yönetir.
- Gelişmiş Sıralayıcı; hedef, talimat, koşul ve tetikleyicilerle (otomatik odak, dither, meridyen geçişi) gece boyu çekimi yürütür.
- Altı plate solving programı, PHD2 rehberliği, çerçeveleme asistanı, Sky Atlas ve düz kare sihirbazı programla gelir.
- Türkçe dil dosyası kaynak kodda vardır, belgeler İngilizcedir; kamera simülatörüyle ekipman olmadan da denenebilir.
Aynı türdenTümü →
NASA Trajectory Browser nedir? Asteroit ve gezegen yörüngelerini arayan web aracıWeb tabanlı; NASA Ames Araştırma Merkezi, Görev Tasarım Bölümü
Gpredict nedir? Ücretsiz, açık kaynaklı gerçek zamanlı uydu takip programıLinux, Windows ve macOS (masaüstü)
Einstein@Home nedir? BOINC ile evde pulsar ve kütleçekim dalgası aramaWindows, macOS, Linux ve Android (BOINC istemcisi üzerinden; NVIDIA ve AMD ekran kartı desteği)
Backyard Worlds: Planet 9 nedir? Gönüllülerin kahverengi cüce aradığı projeWeb tarayıcısı (Zooniverse üzerinden; işletim sisteminden bağımsız)
Zooniverse nedir? Galaxy Zoo'dan doğan yurttaş bilimi platformu ve nasıl katılınırWeb tarayıcısı (işletim sisteminden bağımsız); bazı proje türleri için iOS ve Android uygulaması
PHD2 nedir? Uzun pozlamada iz kaymasını düzelten ücretsiz otomatik takip programıWindows, macOS ve Linux (Linux için Ubuntu paketleri toplulukça sağlanır); ASCOM ve INDI sürücüleriyle montür denetimi














