Mars Horizon: oynanışı ve oyundaki gerçek Hohmann transferi, Mars, uzay yarışı bilimi
Mars Horizon, ESA'nın desteğiyle yapılmış, bir uzay ajansını yönettiğiniz strateji oyunu. Fırlatma penceresi, Mars koşulları ve uzay yarışı tarihi gerçek bilimle karşılaştırılıyor.
- Tür
- Strateji
- Çıkış yılı
- 2020
- Geliştirici
- Auroch Digital
- Yayıncı
- Auroch Digital
- Platformlar
- PC (Windows, Mac), PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Mars Horizon, bir uzay ajansını yönettiğiniz sıra tabanlı bir strateji ve simülasyon oyunu. Oyuncu, uzay yarışının ilk yıllarından başlayarak roket tasarlıyor, üs kuruyor, görevleri planlıyor ve en sonunda insanlığı Mars'a götürmeye çalışıyor. İngiltere merkezli Auroch Digital'in 2020'de çıkardığı oyun, Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Birleşik Krallık Uzay Ajansı'nın desteğiyle yapıldı. Bu sayfada oyunu tanıtıyor, nasıl oynandığını anlatıyor ve oyundaki gerçek uzay bilimini ele alıyoruz.
Oyun ne anlatıyor?
Oyuna bir uzay ajansı seçerek başlıyorsunuz. Vikipedi'ye göre seçenekler NASA, ESA, Sovyetler Birliği (sonrasında Rusya), Çin ve Japonya; oyunun içindeki ansiklopedi ekranında da Çin ve Japonya ajanslarının adları görülüyor. Hedef, hangi ajansı seçerseniz seçin aynı: uzay çağının dönüm noktalarından geçerek Mars'a ilk insanlı seferi gerçekleştirmek. Bunu başaran ajans oyunu kazanıyor.
Oyunun çizgisi tarihi izliyor: ilk uydular, ilk insanlı uçuşlar, Ay, diğer gezegenlere gönderilen sondalar ve sonunda henüz gerçekleşmemiş görevler. Yani oyun yalnız geçmişi oynatmıyor; bir noktadan sonra "gelecekte olabilecek" görevlere de geçiyor.
Nasıl oynanır?
Oyun, bir ajansın yönetim kademesinden bakıyor. Ekranda üç ana katman var:
- Araştırma: Bir teknoloji ağacı yeni roketleri, fırlatma rampalarını, uzay araçlarını ve görevleri açıyor.
- Üs yönetimi: Fırlatma merkezine bina eklenir ve geliştirilir; görev kontrol gibi yapılar ek görev yürütme kapasitesi sağlar.
- Roket tasarımı: İtici ve üst kademe seçerek bir "araç" kurulur; ekranda taşıyabileceği yük, güvenilirlik, maliyet ve inşa süresi görünür.
Takvim de önemli. Her görev için "en uygun fırlatma tarihi" var; bu tarihi kaçırmak güvenilirliği düşürür. Vikipedi'nin aktardığına göre kamuoyu desteği ajansın bütçesini belirliyor. Fırlatma anında oyun, görevi küçük bir bulmaca gibi oynatıyor. Vikipedi'nin aktardığına göre bu aşamada navigasyon, haberleşme, güç ve veri gibi kaynakları birbiriyle takas ederek hedefleri tutturmak gerekiyor; ileri aşamalarda radyasyon, ısı ve sapma gibi etkenler de devreye giriyor. Hedefler tutmazsa görev başarısız oluyor. Oyun, olaylarla da sürpriz yapıyor: ekran görüntülerinden biri, hava koşullarının bir sinyali zayıflatması gibi bir olayı ve buna karşı enerji harcayıp direnme seçeneğini gösteriyor.
Mars Horizon, elle uçuş yaptığınız bir oyun değil. PCGamesN yazarı Joe Robinson, oyunun uzay keşfinin büyüsünü yakaladığını, ancak Kerbal Space Program'dan farklı olarak oyuncunun aracı kendisi uçurmadığını, ekranlar, menüler ve ara sahneler arasında geçildiğini yazmıştı. Bu yüzden oyunu bir "uçuş simülatörü" değil, uzay programı yönetim oyunu olarak düşünmek gerekiyor. Steam sayfasına göre zorluk ayarlanabiliyor, istediğiniz anda kayıt alabiliyorsunuz ve metin boyutu değiştirilebiliyor; bu da oyunu yeni başlayanlar için rahat kılıyor.
Oyundaki bilim
Oyunun bilimi iki katmanda okunabilir: tarihsel gerçekler ve mühendislik mantığı. Tarih tarafı oldukça sağlam. Sputnik 1, 4 Ekim 1957'de fırlatıldı; Luna 2, 14 Eylül 1959'da Ay'a çarpan ilk araç oldu; Yuri Gagarin 12 Nisan 1961'de Vostok 1 ile uzaya çıkan ilk insan oldu; Apollo 11 ise 20 Temmuz 1969'da Ay'a indi. Oyun bu dönüm noktalarını görev olarak sunuyor. Space.com yazarı Elizabeth Howell, oyunun uzay keşfi tarihini iyi uyarladığını, ancak başlangıçta yalnızca ABD ve Rusya'nın belirleyici olduğunu yeterince net göstermediğini belirtti. Bu dönemin kısa hikâyesi için Apollo 11, Yuri Gagarin ve Sputnik'in etkisi sayfalarına bakabilirsiniz.
Oyundaki "fırlatma penceresi" kavramı gerçek. Dünya ile Mars Güneş çevresinde farklı hızlarda döndüğü için iki gezegen yalnızca belirli aralıklarla uygun konuma geliyor. En az yakıtla yapılan geçiş yöntemi olan Hohmann transferi bu mantığa dayanıyor; Walter Hohmann kavramı 1925'te yayımladığı kitapta anlattı. Dünya-Mars aralığında bu pencereler yaklaşık 26 ayda bir açılıyor ve yolculuk yaklaşık dokuz ay sürüyor. Oyunun takvim ekranındaki "optimal fırlatma tarihi" tam olarak bu fikri basitleştiriyor: fırlatmayı kaçırırsanız daha pahalı ya da daha riskli bir yola giriyorsunuz. Hohmann transferi sayfamız bu konuyu ayrıntılı anlatıyor.
Mars'ın kendisi de oyunun asıl hedefi olarak gerçeğe uygun biçimde zor bir yer. NASA'nın verilerine göre Mars'ta bir yıl 687 Dünya günü, bir gün ise yaklaşık 24,6 saat sürüyor. Atmosferi ağırlıklı olarak karbondioksit, azot ve argondan oluşuyor; Vikipedi'ye göre yüzeyde Dünya'daki yoğunluğun yalnızca yaklaşık yüzde 0,6'sı kadar. Yüzey sıcaklığı en yüksek yaklaşık 20 °C, en düşük yaklaşık −153 °C. Yüzey çekimi Dünya'nınkinin yaklaşık yüzde 38'i. Bir insanlı Mars seferinin ana engelleri oyunda da yer alan başlıklar: haberleşme, enerji, radyasyon ve ısı. Mars ile Dünya arasında sinyaller ışık hızında bile dakikalar sürüyor; bu yüzden mürettebat ve görev kontrol gerçek zamanlı konuşamıyor. Bu konuyu insan odaklı anlatan Away dizisi yazımıza ve CHAPEA-2 haberine bakabilirsiniz.
Oyunun bilerek basitleştirdiği noktalar da var. Görev aşamaları, gerçek yörünge mekaniği hesapları yerine kaynak takası bulmacalarıyla oynanıyor; yani roketin hızı, yakıt kütlesi ya da yörünge eğimi gibi şeyleri siz hesaplamıyorsunuz. Gerçekte ise her görev yıllar süren bir hazırlık, çok sayıda test ve ayrı bir ekip işiydi; oyun bunu birkaç menüye sığdırıyor. Gerçek görevlerin teknik ayrıntısını oyunda bulamazsınız, ancak oyunun "Spacepedia" bölümü (oyunun içindeki bilgi ekranı) kavramları açıklamayı amaçlıyor.
Oyunun ESA bağı bilim açısından önemli. ESA'nın açıklamasına göre geliştirme ekibi ESA'nın Almanya ve Hollanda'daki tesislerini ziyaret etti, ExoMars görevinden uzmanlarla görüştü; ESA personeli ayrıca teknik destek, oynanış önerisi ve test sağladı. ExoMars, Avrupa'nın Mars'ta yaşam izi arayan görevi; bu çalışmanın yer testleri için Rosalind Franklin'in ikizi Charlie'nin Mars provası haberine bakabilirsiniz. Gerçek Mars keşfi tarihi için ayrıca Mars'ın keşfi sayfamız var; yalnız oyunun sonuna "Mars'a ilk insan" olarak gelen hedef, bugün hâlâ gerçekleşmiş değil.
Geliştirme hikâyesi
Mars Horizon, Auroch Digital'in ESA ve Birleşik Krallık Uzay Ajansı ile ortak çalışmasının ürünü. Geliştirme ekibi, ESA'nın Almanya ve Hollanda'daki merkezlerinde bulunarak uzay programlarının nasıl yönetildiğini yerinde gördü. Oyunla birlikte aynı adlı bir kart oyunu da çıktı. ESA ayrıca okullar için eğitim sürümleri sunulmasının planlandığını belirtmişti; amaç, büyük ve karmaşık projelerin ancak işbirliğiyle yürütülebildiğini göstermekti. Oyunun Mars Horizon 2: The Search for Life adlı bir devam oyunu da duyuruldu; yeni oyunun odağı dünya dışı yaşam arayışı.
Etkisi ve ödülleri
Oyun Metacritic'te karma yorumlar aldı; Steam mağaza sayfasında Metacritic puanı 71 olarak görünüyor. OpenCritic'in değerlendirmesine göre eleştirmenlerin yüzde 67'si oyunu öneriyor. PCGamesN oyunun uzay keşfinin büyüsünü yakaladığını söylerken, elle kontrol hissinin eksikliğine dikkat çekti; Space.com ise teknoloji ağacını ve uzay ajanslarının yaşadığı riskleri oyuna yansıtmasını övdü. Oyun için doğrulayabildiğimiz bir ödül yok, bu yüzden ödül listesi vermiyoruz.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Mars Horizon, Kasım 2020'de PC (Windows ve Mac), PlayStation 4, Xbox One ve Nintendo Switch için çıktı; PC'de Steam üzerinden satılıyor. Oyun ücretli.
Türkçe desteği yok. Steam'in dil listesinde İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Rusça, Basitleştirilmiş Çince ve Brezilya Portekizcesi bulunuyor; Türkçe bu listede yok. Oyunda teknik ve tarihsel terimler çok olduğu için İngilizce bilgisi işe yarar.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Uzay tarihini seven, yönetim ve planlama oyunlarından keyif alan oyuncular için uygun. Roketi kendi elleriyle uçurmak isteyenlerin Kerbal Space Program'a, Mars'ta koloni kurmak isteyenlerin ise Surviving Mars ya da Per Aspera'ya bakması daha doğru olur. Gerçek Mars bilgisini merak edenler için Mars ve Perseverance gezgini sayfaları iyi bir başlangıç.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=2Gqbz8C8bX0
Benzer oyunlarTümü →
Spore: oynanışı ve oyundaki gerçek evrim, Drake denklemi, terraform bilimiMaxis2008 · PC (Windows), Mac OS X
Pax Imperia: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, ötegezegen bilimiHeliotrope Studios (ilk oyun: Changeling Software)1997 · PC (Windows), Macintosh
Imperium Galactica II: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşanabilir bölge, terraform bilimiDigital Reality1999 · PC (Windows, macOS, Linux), iOS
Outpost 2: Divided Destiny: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, Mars terraforming bilimiDynamix1997 · PC (Windows)
NEBULOUS: Fleet Command: oynanışı ve oyundaki gerçek radar, ısı, uzay savaşı bilimiEridanus Industries2022 · PC (Windows)
Starsector: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, Samanyolu kolu, ısı bilimiFractal Softworks2011 · PC (Windows, macOS, Linux)
























