NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
NASA, 10001 numaralı geliştirme motorunu 18 Kasım'da Mississippi'deki Stennis Uzay Merkezi'nde 3 dakika 20 saniye boyunca ateşledi. Motor uçmayacak, ama toplanan veri Artemis görevlerine hizmet edecek.

NASA, Ay roketi SLS'nin (Uzay Fırlatma Sistemi) ana motoru RS-25'in geliştirme amaçlı bir örneğini 18 Kasım'da Mississippi'deki Stennis Uzay Merkezi'nde yeniden ateşledi. Ajansın 19 Kasım'daki açıklamasına göre 10001 numaralı motor, Fred Haise Test Standı'nda planlanan süre boyunca, yani 3 dakika 20 saniye (200 saniye) çalıştırıldı. Fotoğrafları Danny Nowlin çekti.
Bir ay önceki testten farkı
Aynı motor 21 Ekim'de aynı standda yaklaşık sekiz buçuk dakika, yani 500 saniye ateşlenmişti. NASA o sürenin, RS-25 motorlarının SLS'nin fırlatılması sırasında çalıştığı süreyle aynı olduğunu belirtmişti; yani 18 Kasım testi, bir uçuştaki yanma süresinin yaklaşık beşte ikisi kadar sürdü. Ekim testinde motor yüzde 111 güç düzeyine kadar çıkarılmıştı; amaç, gelecek Artemis görevleri için RS-25 uçuş parçalarının kabul testini yapmak ve motor lülesini fırlatma sırasında roketin çevresindeki ısıl ortamdan koruyan yeni sistemi doğrulamaktı.
18 Kasım duyurusu daha kısa. Güç düzeyini ya da ayrı bir test hedefini belirtmiyor; yalnızca testin motorun performansını ve güvenilirliğini artırmak için kritik veri toplanmasını sağladığını söylüyor. Bu nedenle bu testte hangi parçaların sınandığını açıklama olmadan söyleyemiyoruz.
Uçmayacak motor neden ateşleniyor?
NASA, motorun uçuşta kullanılmayacağını vurguluyor. Buna rağmen sıcak ateşleme, yani motoru gerçekten çalıştırarak yapılan test, NASA'ya ve motorun ana yüklenicisi L3Harris Technologies'e uçuşa gidecek motorlar için gerekli verileri toplama olanağı veriyor. Testi NASA, L3Harris ve Nova Space Solutions'tan operatörlerden oluşan bir ekip yürüttü. Uçuşta kullanılacak her RS-25 de kullanılmadan önce Stennis'te test edilip uçuşa elverişli olduğu kanıtlanıyor.
RS-25'in arka planı
SLS'nin çekirdek kademesinde dört RS-25 motoru var. Her Artemis görevinde birlikte 2 milyon libreye, yani yaklaşık 8,9 milyon newtona kadar itki üreterek roketin kalkışına yardım ediyorlar. NASA'nın 2022'deki açıklamasına göre ilk dört SLS görevi, uzay mekiği ana motorlarından uyarlanmış motorlarla uçuyor; bu motorların hepsi uçuş için test edilmişti. Sonraki görevler için Aerojet Rocketdyne (bugün L3Harris'in bir parçası) motorların üretimini modernize ediyor. NASA'ya göre bu, maliyeti yüzde 30 düşürürken eklemeli imalat, yani 3B baskı gibi yeni üretim tekniklerini de içeriyor.
NASA, 30 Mart 2022'de 0525 numaralı motoru yaklaşık 500 saniye ve yüzde 111'e kadar güçte ateşleyerek bu modernize motorlar için geliştirme test programını tamamlamıştı. Programda toplam 25 test yapılmıştı. Aynı açıklamaya göre NASA, mekik motorlarını SLS'ye uyarlarken önce 18 sıcak ateşleme yapmış, ardından iki geliştirme motoruyla dört test serisi yürütmüştü. Ekim ve kasım duyurularında aynı motor numarası, aynı test standı ve aynı operatör ekibi anılıyor.
Artemis IV bağlamı
NASA, açıklamasında 2028'de planlanan Artemis IV Ay inişi görevini hatırlatıyor. Bu görevde SLS, astronotları Orion uzay aracıyla Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatacak. NASA görevi, Ay'ın güney kutbunu keşfetme, Ay yüzeyinde kalıcı bir insan varlığı kurma ve Mars'a ilk insanlı görevin temelini genişletme hedeflerinin önemli bir adımı olarak tanımlıyor. Fırlatma tarihleri değişebilir; 2028 şimdilik planlanan bir tarih.
Stennis'teki bu ateşleme bir fırlatma ya da uçuş değil; ama NASA'ya göre uçuşa gidecek motorların performansını ve güvenilirliğini artıracak verilerin kaynağı. NASA bir sonraki testin tarihini bu açıklamada belirtmiyor. Sırada, ekibin topladığı verinin bir sonraki motor üretim ve kabul testlerine nasıl yansıyacağı var.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















