Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimi
Among Us, uzay gemisinde sahtekâr arayan çok oyunculu bir blöf oyunu. Yazıda oynanışı ve vakumun, yaşam destek sistemlerinin ve Mars500 gibi izolasyon deneylerinin gerçek bilimini karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Aksiyon / macera
- Çıkış yılı
- 2018
- Geliştirici
- Innersloth
- Yayıncı
- Innersloth
- Platformlar
- PC, iOS, Android, Nintendo Switch, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Among Us, uzay gemisinde geçen bir ekip oyunu: oyuncular renkli, tombul astronotlardır ve içlerinden bir ya da birkaçı gizlice "sahtekâr"dır (Impostor). Mürettebat gemiyi ayakta tutmak için görevleri yapmaya çalışırken sahtekârlar sessizce adam öldürür ve tuzak kurar. Oyunun tüm eğlencesi şu soruda toplanır: kime güveneceksin? Yazıda oyunu kısaca tanıtıyor, nasıl oynandığını anlatıyor ve en önemlisi oyundaki uzay temalı fikirleri gerçek bilimle karşılaştırıyorum: vakumda ne olur, bir istasyonda nefes alınabilir hava nasıl sağlanır, kapalı bir ekip aylarca birbirine nasıl dayanır?
Oyunun çıkış yılı 2018. Geliştirici ve yayıncısı ABD'li stüdyo Innersloth. İlk çıktığında sessiz kalan oyun 2020'de birdenbire dünya çapında bir olguya dönüştü. Uzay istasyonu ya da bilimkurgu bilgisi gerektirmiyor; ama ekranda gördüğünüz her şeyin altında, gerçek uzay uçuşunun çözmek zorunda olduğu problemlerin karikatür hâli yatıyor. Aynı bilimi daha ciddi bir tonda işleyen oyunlar için Spacebase DF-9 ve Alien: Isolation yazılarına da bakabilirsiniz.
Nasıl oynanır?
Innersloth'un kendi sitesine göre oyun 4 ile 15 oyuncuyu çevrimiçi ya da yerel kablosuz ağ üzerinden bir araya getiriyor. Bir turun başında oyunculara rastgele roller dağıtılır: çoğunluk Mürettebat (Crewmate), küçük bir kısmı Sahtekâr olur; sahtekâr sayısı en fazla üçtür. Mürettebat gemideki odaları dolaşarak görevleri yapar: kabloları doğru renkle bağlamak, veri indirmek, revirde tarama yaptırmak gibi. Tüm görevler bittiğinde ya da sahtekârlar oylamayla uzaya atıldığında mürettebat kazanır. Sahtekârlar ise yeterince mürettebatı etkisiz hâle getirirse ya da gemide kritik bir arızayı zamanında onarılmayacak şekilde tetiklerse kazanır.
Sahtekârın elindeki araçlar sabotajdır: reaktörü, oksijen sistemini, ışıkları ve iletişimi bozabilir. Bu arızaları yalnızca mürettebat giderebilir ve kritik olanların bir geri sayımı vardır; böylece mürettebat görevlerini bırakıp bir noktada toplanmak zorunda kalır, bu da sahtekâra fırsat doğurur. Bir ceset bulunduğunda ya da şüphelenen biri acil toplantı çağırdığında oyun sohbet ve oylama ekranına geçer. Herkes nerede olduğunu, kimi gördüğünü anlatır; oylamada en çok oy alan oyuncu gemiden atılır. Öldürülen ya da atılan oyuncular hayalet olur: görev yapmaya (ya da sahtekârsa sabotaj yapmaya) devam edebilir ama canlı oyuncularla konuşamaz ve onlar tarafından görülemez. Böylece elenmek oyundan çıkmak anlamına gelmez.
Oyunun beş haritası var: bir uzay gemisi olan The Skeld, bir ofis binası olan MIRA HQ, bir gezegen üssü olan Polus, Henry Stickmin evreninden gelen The Airship ve mantar ormanında geçen The Fungle. Zamanla yeni roller de eklendi; Innersloth'un sitesi, 29 Eylül 2026'da "Influencer" adlı yeni bir hayalet mürettebat rolünün oyuna girdiğini duyuruyor.
Oyundaki bilim
Among Us bir bilim oyunu değil, bir blöf ve tartışma oyunu. Yine de temasını uzay gemisinden aldığı için bazı fikirleri gerçek uzay uçuşunun ciddi problemleriyle yan yana koymak çok öğretici. Aşağıda neyin gerçeğe yakın, neyin bilerek basitleştirildiğini ayırıyorum.
Uzaya atılmak: vakumda gerçekte ne olur?
Oyunda oylamayla atılan oyuncu kısa bir animasyonla geminin dışına savrulur ve uzayda süzülüp gider. Gerçekte vakumun etkisi filmlerdeki gibi anlık donma ya da patlama değildir. Vakum maruziyeti üzerine yazılan derlemelere göre kandaki oksijen birkaç saniyede akciğere boşalır ve oksijensiz kan beyne ulaştığında kişi yaklaşık 9 ila 12 saniye içinde bilincini kaybeder. Dokular yeterince esnek ve gözenekli olduğu için vücut patlamaz; sıvılar vakumda kaynama eğilimi gösterir ve vücut şişebilir ama kan damarları bunu sınırlar. Kısa süreli maruziyetten tam iyileşme mümkündür: 1960'larda NASA'da bir mühendis olan Jim LeBlanc'ın, vakum odası testinde basınçlı giysisi koptuğunda yaklaşık 14 saniye bilinçli kaldığı ve sonra oksijenle kurtarıldığı kayıtlıdır. Hayvan deneylerine göre 90 saniyeden kısa maruziyetten hızlı toparlanma beklenir; daha uzun maruziyet ölümcüldür. Yani oyundaki "atıldı" ekranı dramatik olarak doğru, ama uzayda süzülürken ilk saniyelerde ne olduğu çok daha sessiz ve çok daha hızlıdır. Ayrıca havasız ortamda sürtünme olmadığı için atılan kişi, kendisine uygulanan hızla yönünü sonsuza dek korur: Newton'un birinci yasası.
Oksijen ve reaktör sabotajı: yaşam destek sistemleri
Among Us'ta oksijen sabotajı bir geri sayımdır; süre dolmadan arıza giderilmezse mürettebat kaybeder. Gerçek bir istasyonda ise nefes alınabilir hava, çevre kontrol ve yaşam destek sistemleri (ECLSS) denen bir sistemler topluluğuyla sağlanır. Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) oksijenin bir bölümü suyun elektrolizle ayrıştırılmasıyla üretilir (Rus Elektron sistemi ve ABD segmentindeki oksijen üretim sistemi); karbondioksit ise ayrı cihazlarla havadan temizlenir. İstasyonun elektriği ise yaklaşık 73 metre genişliğindeki güneş panellerinden gelir. Yani oyundaki "reaktör çöküyor" senaryosu, ISS gibi güneş enerjisiyle çalışan bir araç için gerçekçi değil; ama bu tür sabotajlar, hayatta kalma açısından hangi sistemlerin kritik olduğunu iyi anlatıyor. İstasyonun içini ve modüllerini Uluslararası Uzay İstasyonu'nun içi nasıl? yazısında ayrıntılı bulabilirsiniz.
ISS'in yörüngesi de oyunun bilinçli olarak yok saydığı bir ayrıntı. İstasyon yaklaşık 400 kilometre yükseklikte, saniyede yaklaşık 7,67 kilometre hızla (saatte yaklaşık 27.600 kilometre) dönüyor ve Dünya'nın çevresini 92,9 dakikada tamamlıyor; günde yaklaşık 15,5 tur atıyor. Mürettebat bu nedenle günde on beş-on altı gün doğumu ve gün batımı görüyor, oysa The Skeld'de hiçbir ışık döngüsü yok. Oyunda karakterlerin koridorlarda normal yürümesi de bir basitleştirmedir: gerçek istasyonda mikroçekim olduğundan mürettebat yüzer.
Kapalı bir ekip: izolasyon ve güven
Oyunun en gerçekçi tarafı aslında teknik değil, psikolojik: küçük bir grubun kapalı bir alanda uzun süre birbirine mahkûm kalması. Bu soru, gerçek uzay ajanslarının ciddi biçimde araştırdığı bir konu. Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Rusya'daki Biyomedikal Sorunlar Enstitüsü (IBMP) ile Moskova'da yürüttüğü Mars500 çalışması, 2010 Haziran'ından 4 Kasım 2011'e kadar süren 520 günlük bir yalıtım deneyiydi. Altı gönüllü (üç Rus, iki Avrupalı ve bir Çinli) bir Mars yolculuğunu simüle etti; iletişimde 20 dakikalık bir gecikme uygulandı ve araştırmacılar stresi, hormon düzenini, bağışıklığı, uyku kalitesini ve ruh hâlini izledi. Amaç, gerçek bir Mars görevi için karşı önlemler geliştirmek ve astronot seçimini iyileştirmekti. Daha yakın tarihte NASA'nın CHAPEA benzetimi de benzer soruları sordu; bu konudaki haberimiz CHAPEA-2'nin bitişini anlatıyor, Mars yolculuğunun insan boyutunu ise Away dizisindeki gibi üç yıllık bir Mars yolculuğu mümkün mü? yazısında işledik.
Elbette gerçek bir görevde aranan şey tersidir: sahtekâr değil, güven ve uyum. Mürettebat seçiminin ölçütü, bir arada çalışabilmektir. Among Us bu yüzden bir kâbus olarak okunabilir: görev paylaşımının, bilgi akışının ve karşılıklı güvenin bozulduğu bir ekip. Oyunun esin kaynaklarından birinin, bir Antarktika istasyonunda yabancı bir canlıya karşı paranoyayı anlatan 1982 yapımı The Thing filmi olması da bu bakımdan tesadüf değil.
Haberleşme ve gecikme
Oyunda iletişim sabotajı yapılınca ekip yalnızca haritayı ve görev ekranını göremez hâle gelir; ama gerçek uzayda iletişimin asıl düşmanı arızadan çok mesafedir. Işık bile Dünya'dan Ay'a yaklaşık 1,3 saniyede ulaşır. Perseverance gezgini Mars'a indiğinde sinyal Dünya'ya yaklaşık 11 dakikada ulaşıyordu. Bu yüzden gezgin gibi araçlar, Dünya'dan komut beklemeden karar verebilen özerk yazılımlarla çalışır. Among Us'ın gemisi ise anlık sohbete izin veren, gecikmesiz bir dünyada geçer; bu da oyunun en büyük bilimsel basitleştirmelerinden biridir.
Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri
Oyunun arkasında Innersloth'un kurucuları Marcus Bromander ve Forest Willard var; geliştirme Kasım 2017'de başladı. Bromander'ın çocukluğundan beri oynadığı Mafia adlı parti oyunu ve The Thing filmi esin kaynağı oldu. Oyun önce 15 Haziran 2018'de mobil cihazlara, aynı yılın 16 Kasım'ında Steam üzerinden Windows'a çıktı. İlk dönemde yalnızca küçük bir kitleye ulaştı. 2020'nin ortasında Twitch yayıncılarının oynamasıyla popülerliği hızla yükseldi. Innersloth buna, planladığı ikinci oyunu iptal edip birinci oyunun kod tabanını yeniden düzenleyerek yanıt verdi; 23 Eylül 2020'de bu kararı duyurdu ve eski kod tabanının bu kadar yeni içeriği taşımaya uygun olmadığını söyledi.
The Game Awards 2020'de Among Us hem En İyi Mobil Oyun hem de En İyi Çok Oyunculu Oyun ödülünü kazandı. Metacritic'te PC sürümü 100 üzerinden 85 puan aldı. Oyunun mirası, "gizli rol oyunu" türünün çevrimiçi ortamda bu kadar yaygınlaşmasıdır; birçok sonraki oyun aynı fikri uzaya ya da başka temalara uyguladı. Innersloth ayrıca 2022'de Among Us VR'ı çıkardı; bu oyun 2025'te Among Us 3D adını aldı.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Among Us; iOS ve Android, Windows (Steam, ayrıca Innersloth'un sitesindeki bağlantılara göre itch.io, Epic Games ve Microsoft mağazası), Nintendo Switch, PlayStation 4 ve 5, Xbox One ve Xbox Series X|S üzerinde oynanabiliyor. Konsol sürümleri 14 Aralık 2021'de çıktı. Fiyat modeli platforma göre değişiyor: mobilde ücretsiz, oyun içi kozmetik satın alımlarla; PC'de (Steam) ücretli. Steam sayfasında çapraz platform çok oyunculu desteği ve uygulama içi satın alımlar listelenmiş.
Türkçe durumuna gelince: Steam sayfasındaki dil listesinde Türkçe yok. Liste İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca (iki bölge), Portekizce (iki bölge), Felemenkçe, Rusça, Korece, Japonca ve Çince (basit ve geleneksel) dillerinden oluşuyor. Dolayısıyla Steam sürümünde arayüz Türkçe değil; ama oyun metin yoğun olmadığı için dil bilmeden de rahatça oynanabiliyor, yalnızca oylama sırasındaki sohbet oyuncuların kendi aralarındaki dil bağımlılığına tabi.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=0YKjFoGxbec
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Among Us, uzun bir öğrenme eğrisi istemeyen, arkadaş ya da aile ile oynanabilecek bir oyun arıyorsanız iyi bir seçenek. Rekabetçi bir beceri oyunu değil; asıl iş konuşmak, iddia kurmak ve yalanı yakalamak. Daha ciddi bir izolasyon ve hayatta kalma tonunu seviyorsanız Alien: Isolation ya da yaşam destek yönetimine dayanan Spacebase DF-9 ve Breathedge yazılarımıza göz atın.
Benzer oyunlarTümü →
Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiFishlabs2010 · iOS, Android, PC, macOS
Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiUbisoft Toronto2018 · PC, PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiROCKFISH Games2017 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıBurak Dabak2025 · PC (Windows)
SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiBurak Dabak2018 · PC (Windows)
Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiArrowhead Game Studios2024 · PC, PlayStation 5, Xbox Series X|S

















