21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimi

Lethal Company, terk edilmiş aylardan hurda toplayan dört kişilik bir korku oyunu. Yazıda oynanışı ve Ay tozunun, Titan'ın, ötegezegen uydularının ve uzay hukukunun gerçek bilimini karşılaştırıyoruz.

Tür
Aksiyon / macera
Çıkış yılı
2023
Geliştirici
Zeekerss
Yayıncı
Zeekerss
Platformlar
PC
Türkçe dil desteği
Türkçe yok

Lethal Company, dört kişiye kadar birlikte oynanan bir korku ve hayatta kalma oyunu. Oyuncular "Şirket" (The Company) adlı gizemli bir kuruluşun sözleşmeli çalışanlarıdır; görevleri terk edilmiş uydu gezegenlerin, yani aylarının yüzeyine inip eski fabrikalardan, konaklardan ve madenlerden hurda toplamak, bunu Şirket'e satarak hedef gelire ulaşmak. Hurda kıymetlidir ama o binaların içinde sizi bekleyen yaratıklar da vardır. Bu yazıda oyunu tanıtıyor, nasıl oynandığını anlatıyor ve en çok da oyundaki uzay fikirlerini gerçek Ay bilimi, Titan, ötegezegen uyduları ve uzay hukuku ile karşılaştırıyorum.

Oyun 23 Ekim 2023'te, tek bir geliştirici olan Zeekerss tarafından Windows için Erken Erişim olarak yayımlandı. Aynı kişi hem geliştirici hem yayıncı. Retro-fütüristik bir görünümü var: kaba, düşük çözünürlüklü grafikler, eski teknoloji hissi veren cihazlar ve gemideki bir bilgisayar terminali. Bu görünüm sayesinde oyun, Ay ve uzay temasını gerçeğe çok yaklaştırmadan, bir tür "şirket distopyası" olarak anlatıyor. Ay'ı ve Güneş Sistemi'ndeki uyduları daha geniş bir bakışla anlamak için Ay ve Titan sayfalarımıza da bakabilirsiniz.

Nasıl oynanır?

Oyunun döngüsü basit ve gergin. Geminin terminalinden bir ay seçersiniz, gemi sizi yüzeye bırakır, tesise girip hurda toplarsınız ve gece yarısı olmadan gemiye dönmek zorundasınız. Dönmezseniz otomatik pilot sizi bırakıp gider. Toplanan hurda, Şirket'in ayı olan 71-Gordion'da satılır ve karşılığında Şirket kredisi kazanılır. Her üç günlük dönemin sonunda belirli bir gelir hedefine (kota) ulaşılması gerekir; ulaşılırsa yeni bir üç günlük döngü başlar ve hedef daha yükseğe çıkar. Ulaşılamazsa oyuncular uzaya fırlatılır ve oyun biter.

Oyuncunun taşıyabileceği eşya sınırlıdır: dört eşya yuvası ve bir ekipman yuvası vardır; iki elle taşınan eşyalarla merdiven çıkılamaz. Gemideki terminal ile ay seçmek, ekipman ve mobilya satın almak, takım arkadaşlarını izlemek ve güvenlik kapılarını uzaktan kontrol etmek mümkündür. Bu bilgisayar, sahada içeri girenlerle gemide kalan "operatör" arasında bir iş bölümü kurar: biri koridorlarda ilerlerken diğeri kameradan yön verir.

Her ayın kendine has tehlikeleri vardır: sis, bataklık kumu, yıldırım, sel ve güneş tutulması gibi hava ve çevre olayları; içeride ise Thumper, Bracken, Jester, Spore Lizard ve Hoarding Bug gibi yaratıklar. Oyun tek başınıza da oynanabiliyor, ama asıl tadı arkadaşlarla birlikte, kaos içinde birbirinizi kurtarmaya çalışmakta. Oyun mekanik olarak karmaşık değil; zorluk, ne kadar hurda toplamaya cesaret edeceğinize karar vermekte.

Oyundaki bilim

Lethal Company bir bilim oyunu değil; uzay burada korkunç ama keyifli bir iş yeri. Yine de seçtiği sahne, yani uydular, hurda toplayıcı bir şirket ve her şeyin geri dönüşsüz biçimde uzaya fırlatılabildiği bir ortam, gerçek bilimle kıyaslamaya değer.

Uydu gezegenler: gerçek bir "ötegezegen ayı" var mı?

Oyundaki yerler, ötegezegenlerin uydularına (exomoon) benzetilen retro-fütüristik aylardır; yani bir yıldızın değil, onun gezegeninin çevresinde dönen cisimler. Gerçekte bir ötegezegenin ayına (ötegezegen uydusu, exomoon) dair kesinleşmiş bir tespit henüz yok. En çok konuşulan iki aday, Kepler Uzay Teleskobu verilerinden çıkarılan Kepler-1625b-i (2018'de Alex Teachey ve David Kipping tarafından önerildi) ve Kepler-1708b-i (2022'de Kipping ve ekibi tarafından önerildi). İkisi de aday olarak kalıyor; bu tür uyduların ışık eğrisinden saptanması çok zor. Ötegezegenlerin nasıl bulunduğunu Ötegezegenler sayfamızda okuyabilirsiniz; Kepler hakkındaki ayrıntılar için Kepler Uzay Teleskobu yazısına bakın. Yani oyunun "uydu üzerindeki bir iş sahası" fikri bilimsel olarak bugün bir kurgu; ama olasılık olarak güçlü bir kurgu.

Hava durumu olan ay: Titan örneği

Gerçek Ay'da hava durumu yoktur: yüzeyi, toplam kütlesi 10 tondan az olduğu söylenen son derece seyrek bir "dış atmosfer" (ekzosfer) sarar ve bu ortam neredeyse vakumdur. Yüzey sıcaklığı yaklaşık +120 °C ile −171 °C arasında değişir; kutuplardaki kalıcı gölgeli kraterlerde çok daha soğuk bölgeler vardır. Oyundaki sis, yıldırım ve sel bu yüzden Ay'ın kendisine değil, başka dünyalara benzer. Güneş Sistemi'nde buna en yakın uydu Satürn'ün uydusu Titan'dır. NASA'ya göre Titan, kayda değer bir atmosfere sahip tek uydudur ve Dünya dışında yüzeyinde sıvı olduğu bilinen tek yerdir: orada bulutlar, yağmur, nehirler, göller ve denizler vardır, ama sıvılar su değil, metan ve etan gibi hidrokarbonlardır. NASA'nın Dragonfly adlı döner kanatlı aracı Titan'a 2028'de fırlatılmak üzere planlanıyor ve üç yıl boyunca birden çok yere inerek organik kimyayı inceleyecek. Dragonfly'ın hazırlıkları hakkında bu haberimize bakabilirsiniz. Yani oyunun "yağışlı ve sisli ay" tablosu hayal ürünü değil, ama sel olarak suyla değil, hidrokarbonla gerçeğe yaklaşır.

Gündüz ve gece: gece yarısı sınırı

Oyundaki zaman baskısı, her gün gece yarısında biten bir tur olarak kurgulanmış. Gerçek Ay'da gündüz ve gece döngüsü çok daha yavaştır. Ay, Dünya etrafında dönerken kendi ekseni etrafındaki dönüşü yörünge süresiyle eşleşmiş, yani gelgit kilitlenmiştir; bu yüzden hep aynı yüzünü bize gösterir. Ay'ın evre döngüsü (sinodik ay) yaklaşık 29,5 gün sürer; bir Ay gündüzü de bu yüzden yaklaşık iki Dünya haftası uzunluğundadır. Oyun, bir iş günü ritmini yaratmak için bu süreyi çok kısaltmış. Gelgit kilidi kavramını sözlükte bulabilirsiniz.

Ay tozu: hurda ve toz birlikte

Oyunun çalışanları tesislerden hurda toplar. Gerçek Ay'da ise yüzeyi kaplayan ince taneli kayaç tozu, yani regolit, başlı başına bir tehlikedir. NASA, Ay tozunu yapışkan, jilet gibi keskin ve elektrik yüklü olarak tanımlar; tozun giysilere ve ekipmana yapıştığını, Apollo 17'de Gene Cernan'ın giysisine yapışan tozun kapsüle girip göz, burun ve boğazda tahrişe (Ay saman nezlesi denen durum) yol açtığını anlatır. Bu hikâyenin kitap hâli için Moondust yazısına bakabilirsiniz. Artemis görevleri öncesinde bu toz sorunu hâlâ ciddi bir mühendislik konusu.

Uzaktan kumanda ve gecikme

Gemideki operatörün kapıları uzaktan açıp kapaması oyunda anlık gerçekleşir. Gerçekte ışık bile Dünya ile Ay arasındaki yaklaşık 378.000 kilometrelik ortalama mesafeyi 1,3 saniyede aşar; yani Dünya'dan Ay'daki bir araca yapılan komutta bile fark edilir bir gecikme olur. Mars'ta ise gecikme dakikalarla ölçülür. Bu yüzden gerçek gezgin araçlar kısmen kendi kararlarını verir.

Şirket ve uzay kaynakları

Oyunun merkezindeki fikir, bir şirketin uzaydaki cisimlerden değer çıkarması. Gerçekte uzay kaynaklarının kullanımı, hem teknik hem hukuki olarak tartışmalı bir alan: 1967'de imzaya açılan Dış Uzay Antlaşması'nın II. maddesi, hiçbir devletin Ay'ı ya da başka bir gök cismini ilan, kullanım, işgal ya da başka yollarla kendi egemenliği altına almasını yasaklar. Bu antlaşmanın asteroit ve Ay madenciliğine dair sınırlı rehberlik sunduğu da belirtiliyor. Ayrıntı için Uzay madenciliği ve Uzay hukuku sayfalarına bakın. Oyundaki "Şirket" karikatürize bir kâr hırsını temsil ediyor; ama kota yetmediğinde çalışanların "uzaya atılması" gerçek vakumun etkilerini de hatırlatıyor: oyunda dramatik görünen bu son, gerçekte kısa sürede bilinç kaybıyla sonuçlanır (yaklaşık 9-12 saniye).

Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri

Zeekerss, oyunu tek başına yaptı ve Unity motorunu kullandı. Geliştirmenin başlangıçta yaklaşık altı ayda tamamlanması planlanmıştı; oyun bunun yerine Erken Erişim'de yayımlandı ve Steam'deki sayfasında bu etiket hâlâ duruyor. Eleştirilerde yüksek puanlar aldı, çıkışından kısa sürede Steam'in en çok satanlar listesinin zirvesine çıktı. Arkadaş grupları ve yayıncılar arasında çok sevildi; komik ve korkutucu anlar bu yüzden hızla yayıldı. Oyun, Golden Joystick Awards'ta En İyi Erken Erişim Oyunu ödülünü ve Streamer Awards'ta Yılın Yayın Oyunu ödülünü aldı.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Lethal Company yalnızca Windows için, Steam üzerinden çıkıyor; konsol ya da mobil sürümü yok. Oyun ücretli, Erken Erişim'de ve tek oyunculu ya da çevrimiçi eşli oynanabiliyor. Steam'deki dil listesinde yalnızca İngilizce var; Türkçe arayüz ve altyazı yok. Oyun sözlü ve metne dayalı anlatıma çok az yaslandığı için dil engeli büyük bir sorun değil, ama terminaldeki komutlar İngilizce.

Fragman

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Lethal Company, birlikte oynayacak üç arkadaşı olan, hafif korku ile kahkahayı seven oyuncular için uygun; yalnız oynamayı seçerseniz de gerilim çok yüksek. Daha ağır bir uzay korkusu arıyorsanız Alien: Isolation ve The Callisto Protocol; vakum ve uzay istasyonu bilimini yakından işleyen bir oyun için Dead Space oynama sırası yazısına göz atın.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar