Elite serisi oynama sırası: 1984'ten Elite Dangerous'a ve oyundaki gerçek Samanyolu bilimi
Elite, 1984'ten beri süren uzay ticareti ve uçuş serisi. Bu rehber çıkış ve hikâye sırasını, nereden başlanacağını ve oyunlardaki gerçek yıldız, Samanyolu ve fizik bilimini anlatıyor.
- Tür
- Seri / evren
- Çıkış yılı
- 1984
- Geliştirici
- David Braben ve Ian Bell (Elite, 1984); Frontier Developments (1995'ten itibaren)
- Yayıncı
- Acornsoft (1984), GameTek ve Konami (1993-1995), Frontier Developments (2014)
- Platformlar
- BBC Micro ve birçok ev bilgisayarı, MS-DOS, Amiga, Atari ST, PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok (Elite Dangerous Steam sayfasında Türkçe listelenmiyor)
Elite, 1984'ten beri süren bir uzay ticareti, uçuş ve savaş simülasyonu serisidir. Seriyi David Braben ile Ian Bell başlattı; Guinness Dünya Rekorları'na göre tarihin en uzun soluklu uzay simülasyonu serisidir. Bu yazı, serinin hangi sırayla oynanacağını, nereden başlanacağını ve oyunların ardındaki gerçek bilimi (yıldız katalogları, yörünge fiziği, galaksi ölçeği) anlatır. Hikâyeyi sahne sahne anlatmıyoruz; zaten çoğu oyunda tek bir hikâye çizgisi yoktur.
Elite ne anlatıyor?
Seri, her sürümde aynı çekirdeği sürdürür: küçük bir gemiyle, az parayla başlarsınız; mal taşır, korsanlarla çarpışır, ödül avlar, keşif yapar ve zamanla itibar kazanırsınız. İlk iki oyunda anlatı çok azdır; oyun, "ne yapacağınıza siz karar verirsiniz" ilkesine dayanır. Sonraki oyunlarda Federasyon, İmparatorluk ve Alliance gibi rakip yıldızlararası güçler ile uzaylı Thargoid'ler devreye girer. Elite Dangerous kurgusu 3300 yılında başlar.
Elite oynama sırası: kaç oyun var, nereden başlanır?
Ana hatta dört oyun vardır: Elite (1984), Frontier: Elite II (1993), Frontier: First Encounters (1995) ve Elite Dangerous (2014). Bunların yanında 1991'de Elite Plus, 2016'da Elite Dangerous: Arena adlı yan oyunlar da çıktı. Seri tek bir hikâye çizgisi izlediği için çıkış sırası ile hikâye sırası aynıdır.
Çıkış sırası
| Yıl | Oyun | Not |
|---|---|---|
| 1984 | Elite | Braben ve Bell; BBC Micro için Acornsoft, sonra neredeyse her ev bilgisayarına uyarlandı |
| 1991 | Elite Plus | Microplay; MS-DOS için geliştirilmiş Elite sürümü, Chris Sawyer'ın kodlamasıyla |
| 1993 | Frontier: Elite II | Braben; Amiga, Atari ST ve MS-DOS; Newton fiziği ve gerçek ölçekli sistemler |
| 1995 | Frontier: First Encounters | Frontier Developments, GameTek; MS-DOS |
| 2014 | Elite Dangerous | Frontier Developments; Windows, sonra Xbox One ve PlayStation 4 |
| 2015 | Horizons | Gezegen inişleri ekleyen genişleme; 2020'de ana oyuna dâhil edildi |
| 2016 | Elite Dangerous: Arena | Elite Dangerous'ın yakın mesafe çatışma (CQC) modundan çıkan bağımsız oyun |
| 2021 | Odyssey | Gezegen yüzeyinde yürüme ekleyen ücretli genişleme |
Hikâye sırası
| Sıra | Oyun | Not |
|---|---|---|
| 1 | Elite | Seriyi başlatır; hikâye çok az, oyun serbest |
| 2 | Frontier: Elite II | Federasyon ve İmparatorluk arasındaki gerilim |
| 3 | Frontier: First Encounters | Frontier'ın doğrudan devamı; bir hikâye çizgisi vardır |
| 4 | Elite Dangerous | First Encounters'tan onlarca yıl sonra, 3300 yılında |
Nereden başlanır? Bugün için en pratik başlangıç Elite Dangerous'tır: serinin en yeni ve canlı oyunudur, önceki oyunların bilgisini gerektirmez. Eski oyunlar tarihî merak içindir. Internet Archive, Elite'in ZX Spectrum sürümünü 2013'te tarayıcıda oynanabilir hâle getirdi.
Nasıl oynanır?
Tüm oyunlarda temel döngü şudur: bir istasyonda mal alıp başka bir istasyonda satarsınız, görev alırsınız, savaşırsınız ya da yıldız sistemlerini keşfedersiniz. Elite (1984) tel kafes üç boyutlu grafiklerle, hızlı bir "arcade" uçuş hissiyle oynanır. Frontier ve First Encounters Newton fiziğine geçti: gemi bir yöne ivmelenince o yönde gitmeye devam eder ve durmak için ters yönde motor yakmanız gerekir; birçok oyuncu bunu zor buldu. Frontier'da gezegenlere kesintisiz inip kalkabilirsiniz. Elite Dangerous hem Newton'cu hem de "arcade" benzeri bir uçuş modeli sunar ve oyuncu bunlar arasında "flight assist" ile geçiş yapar; üstüne çok oyunculu, kalıcı bir galaksi katar.
Oyundaki bilim
Elite serisinin bilimle ilişkisi, bir uzayın bilgisayara nasıl sığdırıldığı sorusuyla başlar ve bugün gerçek yıldız kataloglarına dayanan bir galaksiyle biter.
1984: bir tohumdan evren
Elite evreni sekiz galaksiden, her biri 256 gezegenden oluşur. 8 bitlik bilgisayarların belleği gezegen bilgisini depolamaya yetmediği için bu dünyalar prosedürel olarak üretilir: tek bir tohum sayısı sabit bir algoritmadan geçirilir ve gezegenin konumunu, mal fiyatlarını, adını ve açıklamasını belirleyen bir sayı dizisi çıkar. Yani depolama yoktur, formül vardır. Braben ve Bell başta 248 galaksi düşünmüştü, ama yayıncı Acornsoft, galaksilerin matematiksel kökeninin belli olmaması için daha küçük bir evren istedi. Bu fikir, bugün birçok oyunda kullanılan prosedürel üretimin ilk örneklerindendir.
1993: gerçek yıldızlar, Newton fiziği
Frontier: Elite II, bazı gerçek yıldızları oyuna koydu: çoğu Güneş'in yakınındaydı (Alpha Centauri, Sirius), daha uzaktakiler arasında Altair, Antares, Betelgeuse ve Polaris da vardı (Sirius, Antares). Güneş Sistemi'ndeki tüm gezegenler ve çoğu büyük uydu ziyaret edilebilirdi. Oyun 1:1 ölçekli gezegenler ve sistemler sunuyordu; ayrıca gezegenlere kesintisiz inebiliyordunuz. Bu, bir oyun için çok iddialı bir şeydi.
2014: Samanyolu'nu 1:1 kurmak
Elite Dangerous, Samanyolu'nu 1:1 ölçekte kurmaya çalışır ve yaklaşık 400 milyar yıldız sistemi içerir. Gerçek Samanyolu için bilimsel tahmin 100 ile 400 milyar yıldız arasındadır; yani oyun, tahminlerin üst ucunu seçmiştir. Sistemlerin yaklaşık 150.000'i gerçek astronomi verisinden alınmıştır (Güneş, Alpha Centauri gibi); geri kalanı oyunun "Stellar Forge" adlı motoruyla bilimsel modellere göre üretilir. Oyunda Samanyolu'nun merkezindeki kara delik Sagittarius A* da vardır ve 141 bulutsu yerleştirilmiştir. Oyun, bu işi gerçek katalogların üzerine kurar: ESA'nın Gaia aracı paralaks yöntemiyle milyarlarca yıldızın konumunu ölçüyor ve Samanyolu'nu haritalıyor (bkz. Gaia'nın dördüncü veri yayını). Gaia'nın kataloğu milyarlarca yıldız içerir; bu, Samanyolu'nun tahmini toplamının küçük bir bölümüdür. Elite'in 400 milyarının büyük kısmı ise üretilmiş sistemlerden oluşur.
Ötegezegenler ve tutarsızlıklar
Frontier ve First Encounters, yeni ötegezegen keşiflerinden önce yazıldı; bu yüzden bazı sistemler kısmen kurgu olarak kaldı. Örneğin Fomalhaut sistemindeki gaz devlerinin hiçbiri, gökbilimcilerin saptadığı Fomalhaut b'nin özellikleriyle örtüşmez. Yani eski oyunların gökbilimi, yazıldığı dönemin bilgisini yansıtır. Daha fazla bilgi için Ötegezegenler sayfasına bakabilirsiniz.
Neyi basitleştiriyor?
Işıktan hızlı yolculuk tamamen kurgudur: kurguda "Frameshift Drive" bir yıldız sistemi içinde ışıktan yaklaşık iki bin kat hızlı ilerleme, yıldızlar arasında ise saniyeler süren atlamalar sağlar. Gerçek fizikte bilinen hiçbir yöntem bunu mümkün kılmaz (ışık hızı). Aynı şekilde gemilerin tasarımı, yakıt kullanımı ve silahlar oyunun dengesi için basitleştirilmiştir. Newton'cu uçuş modeli ise gerçek mekaniğe yakındır, ama ona "flight assist" yardımı eklenir.
Geliştirme hikâyesi
Elite iki yılda yazıldı; makine kodunda, assembly dilinde yazılan oyunun üç boyutlu radar ekranı, bellekte kalan son boş baytlara sığdırıldı. Oyun Eylül 1984'te BBC Micro için Acornsoft tarafından yayımlandı. Braben, Frontier Developments'ı 1994'te kurdu. Elite Dangerous 1998'de "Elite 4" adıyla tasarlanmıştı; Frontier, 5 Kasım 2012'de Kickstarter kampanyası başlattı (60 gün sürdü, hedef 1,25 milyon sterlindi) ve oyun 16 Aralık 2014'te Windows için yayımlandı. Kasım 2014'te Braben, çevrimdışı tek kişilik modun kaldırıldığını duyurdu. 2022'de Frontier, konsol sürümleri için yeni içerik geliştirmenin durdurulduğunu açıkladı.
Etkisi ve ödülleri
Elite, "uzay oyunlarının babası" (godfather) olarak anılır; Wing Commander: Privateer, EVE Online, Freelancer, X serisi ve No Man's Sky gibi oyunlar üzerinde etkili olduğu belirtilir. Guinness Dünya Rekorları'na göre Elite, prosedürel olarak üretilmiş bir dünyaya sahip ilk oyundur; Frontier: Elite II prosedürel yıldız sistemleri üreten ilk oyun, First Encounters ise prosedürel arazi ve doku üreten ilk oyundur. Seri ayrıca en uzun soluklu uzay simülasyonu serisi olarak kayda geçmiştir.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Elite Dangerous Windows'ta Steam üzerinden oynanır; Xbox One ve PlayStation 4 sürümleri de çıkmıştır. Temel oyun ücretlidir; Horizons 2020'de ana oyuna eklenmiştir, Odyssey ise ayrı ücretli genişlemedir. Eski oyunlar, kendi dönemlerinin bilgisayarlarında (BBC Micro, Amiga, Atari ST, MS-DOS) çıktı. Steam sayfasında Elite Dangerous için listelenen diller İngilizce, Fransızca, Almanca, Rusça, İspanyolca ve Brezilya Portekizcesi'dir; Türkçe yoktur. Eski oyunların Türkçe desteğini doğrulayamadık.
Kimlere uygun? Benzer oyunlar
Elite serisi, açık uçlu, kendi hedefini kendi koyan oyunculara uygundur; sabit bir hikâye ya da hızlı aksiyon beklemeyin. Benzer oyunlar arasında X serisi, EVE Online, No Man's Sky, Freelancer ve Star Citizen sayılabilir.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=I6peGu2yG6o
Benzer oyunlarTümü →
Destiny oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek Ay, Venüs, Mars bilimiBungie (Destiny: Rising: NetEase)2014 · PC (Windows), PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S; mobil: Android, iOS (Destiny: Rising)
Homeworld oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek asteroit, yakıt bilimiRelic Entertainment, Barking Dog Studios, Gearbox Software, Blackbird Interactive1999 · PC (Windows), macOS (Homeworld 2, Remastered Collection ve Deserts of Kharak)
X serisi oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek solucan deliği, makine bilimiEgosoft1999 · PC (Windows; X3 oyunları ve X Rebirth ayrıca Mac ve Linux, X4 Linux)
Kerbal Space Program oynama sırası: KSP 1, KSP 2 ve oyundaki gerçek roket bilimiSquad (KSP 1); Intercept Games (KSP 2)2011 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S (KSP 1); PC (Windows) (KSP 2)
Halo oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek halka dünya, yerçekimi bilimiBungie (2001-2010), 343 Industries / Halo Studios (2011'den beri)2001 · Xbox, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S, PC (Windows); Halo: Campaign Evolved PlayStation 5'te de
Star Trek oyunları oynama sırası: nereden başlanır ve oyunlardaki gerçek warp bilimiÇeşitli stüdyolar (Interplay, Raven Software, Cryptic Studios, Red Storm Entertainment, Dramatic Labs ve diğerleri)1971 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Oculus Quest (oyuna göre değişir)
























