Star Trek oyunları oynama sırası: nereden başlanır ve oyunlardaki gerçek warp bilimi
Star Trek oyunları gemi simülatöründen VR köprüüstüne, nişancıdan MMORPG'ye uzanır. Çıkış ve hikâye sırasını, nereden başlanacağını ve warp, ötegezegen bilimini anlatıyoruz.
- Tür
- Seri / evren
- Çıkış yılı
- 1971
- Geliştirici
- Çeşitli stüdyolar (Interplay, Raven Software, Cryptic Studios, Red Storm Entertainment, Dramatic Labs ve diğerleri)
- Yayıncı
- Çeşitli yayıncılar (Interplay, Activision, Arc Games, Ubisoft, Bruner House, Paradox Interactive ve diğerleri)
- Platformlar
- PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Oculus Quest (oyuna göre değişir)
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok (Steam'de doğrulanan yapımlar için)
Star Trek (Türkçede Uzay Yolu) oyunları tek bir hikâyeyi sürdüren bir seri değil; yarım yüzyıllık bir evrenin yıllar içinde farklı stüdyolarca, farklı türlerde ele alınmış yorumlarıdır. Gemi simülatörü de var, birinci şahıs nişancı oyunu da, çevrimiçi rol yapma oyunu da, VR köprüüstü deneyimi de. Bu yazıda yapımları çıkış sırasına ve hikâye dönemine göre diziyor, nereden başlanabileceğini öneriyor ve en önemlisi, bu oyunların dayandığı warp sürüşü, ötegezegen ve uzay yolculuğu fikirlerinin gerçek bilimle nerede buluştuğunu anlatıyoruz.
Star Trek oyunları ne anlatıyor?
Ortak çerçeve, Birleşik Gezegenler Federasyonu'nun Yıldız Filosu'dur: keşif ve diplomasi görevindeki yıldız gemileri, Klingon, Romulan ve Borg gibi rakip güçler, farklı gezegenlerde karşılaşılan uygarlıklar. Her oyun bu evrenin başka bir köşesini alır. Bazıları Orijinal Seri'nin Kaptan Kirk'üne dayanır, bazıları Voyager dizisindeki, evinden uzakta mahsur kalmış geminin çevresinde geçer, bazıları ise dizilerin ve filmlerin sonrasındaki bir geleceği kurar.
Evrenin oyun geçmişi de uzun. Vikipedi'deki oyun listesine göre seri, 1967'de Orijinal Seri'nin yayın döneminde çıkan bir masa oyunuyla başlıyor; sonrasında tahta oyunları, kart oyunları, rol yapma oyunları, pinball makineleri ve video oyunları geliyor. Bilgisayar tarafında ilk iz 1971'de BASIC dilinde yazılmış metin tabanlı bir Star Trek oyunudur; Mike Mayfield'ın bu oyunu pek çok sisteme taşındı ve David Ahl'ın BASIC Computer Games kitabında kaynak koduyla yayımlandı. Seri için tek bir resmî oyun sayısı veren bir kaynak bulamadık; bu yazı, farklı türleri temsil eden seçili yapımlara odaklanıyor.
Oynama sırası: çıkış sırası ve hikâye sırası
Oyunların büyük kısmı bağımsızdır; yalnızca Star Trek: 25th Anniversary ve onun devamı Judgment Rites tek bir ikili oluşturur. Bu yüzden zorunlu bir sıra yok; aşağıdaki tablolar yalnızca bir harita sunuyor.
Çıkış sırası (seçili yapımlar)
| Yıl | Oyun | Tür | Geliştirici / yayıncı |
|---|---|---|---|
| 1971 | Star Trek (metin tabanlı bilgisayar oyunu) | Metin / strateji | Mike Mayfield (BASIC) |
| 1992 | Star Trek: 25th Anniversary | Macera | Interplay |
| 1993 | Star Trek: Judgment Rites | Macera | Interplay |
| 1999 | Star Trek: Starfleet Command | Gemi simülasyonu / gerçek zamanlı taktik | 14° East ve Quicksilver Software / Interplay |
| 2000 | Star Trek: Voyager – Elite Force | Birinci şahıs nişancı | Raven Software / Activision |
| 2010 | Star Trek Online | Çevrimiçi rol yapma (MMORPG) | Cryptic Studios / Atari (sonra Arc Games) |
| 2017 | Star Trek: Bridge Crew | VR gemi simülasyonu | Red Storm Entertainment / Ubisoft |
| 2023 | Star Trek: Resurgence | Anlatı odaklı macera | Dramatic Labs / Bruner House |
| 2023 | Star Trek: Infinite | 4X büyük strateji | Nimble Giant Entertainment / Paradox Interactive |
| 2026 | Star Trek: Voyager – Across the Unknown | Hayatta kalma stratejisi | Gamexcite / Daedalic Entertainment |
| 2026 | Star Trek: Outposts Unknown | Anlatı odaklı karakol kurma | Magic Fuel Games / Playstack |
Son iki satırın tarihi (Şubat ve Ekim 2026), Steam mağaza sayfalarındaki çıkış tarihlerine dayanır.
Hikâye dönemine göre
| Dönem | Oyunlar |
|---|---|
| Orijinal Seri dönemi (Kaptan Kirk ve USS Enterprise) | 25th Anniversary, Judgment Rites |
| 2009 filminin kurduğu alternatif zaman çizelgesi | Bridge Crew (USS Aegis) |
| Voyager dönemi | Elite Force (Voyager'ın altıncı sezonunun sonu), Across the Unknown |
| Nemesis filmi sonrası | Resurgence, Star Trek Online (Nemesis'ten 30 yıl sonra) |
Starfleet Command'ın merkezî bir senaryo kampanyası yok; Infinite ve Outposts Unknown da tek bir diziye bağlanmak yerine kendi senaryolarını kurar, bu yüzden tabloya girmedi.
Nereden başlanır?
- Hikâye seven biri için: Resurgence, karar odaklı modern bir macera; ya da klasik tadı için 25th Anniversary.
- Nişancı oyunu seven biri için: Elite Force; Vikipedi'ye göre Star Trek hayranı olmayanlara da hitap eden ilk gerçekten başarılı Star Trek oyunu sayılıyor. Oyun, 2021'de serinin 55. yıldönümü vesilesiyle GOG.com'da yeniden yayımlanan altı yapımdan biri.
- Çevrimiçi ve ücretsiz bir şey arayan biri için: Star Trek Online.
- VR'a sahip biri için: Bridge Crew; dört kişilik mürettebatın kaptan, taktik subayı, mühendis ve dümenci rollerini paylaştığı bir deneyim.
- Strateji meraklısı biri için: Starfleet Command (derin gemi yönetimi) ya da Infinite (galaksi ölçeğinde yönetim).
Nasıl oynanır?
Seri türden türe değiştiği için tek bir oynanış tarifi yok; ama dört ana aile ayırt edilebilir. Gemi simülasyonları (Starfleet Command, Bridge Crew) enerjiyi kalkan, silah ve iticiler arasında paylaştırmayı ve görevleri yerine getirmeyi öne çıkarır; Starfleet Command, Star Fleet Battles masa oyununa dayanır ve gerçek zamanlı taktik sunar. Bridge Crew'da dört oyuncu kaptan, taktik subayı, mühendis ve dümenci olarak gemiyi birlikte yönetir; kaptan dışındaki roller yapay zekâ ile de doldurulabilir ve kaptan onlara dolaylı olarak komut verir. Macera ve anlatı oyunları (25th Anniversary, Resurgence) diyalog seçimlerine, bulmacalara ve gemi dışı görevlere dayanır; Resurgence'ta seçimler hikâyenin sonucunu şekillendirir. Nişancı oyunu Elite Force, Voyager'ın güvenlik ekibinde görev yapan bir karakteri birinci şahıs bakışından oynatır. Çevrimiçi ve strateji oyunları ise kendi ayrı alt türlerini getirir: Star Trek Online (25. yüzyılda geçen MMORPG) ve Infinite (dört büyük medeniyetten birini yöneterek keşif, kolonileşme ve diplomasi).
Oyundaki bilim
Star Trek, bilimkurgunun gerçek fiziğe en çok gönderme yapan evrenlerinden biridir; oyunlar da bu mirası taşır. Neyin doğru, neyin bilerek basitleştirildiğini ayıralım.
Warp sürüşü
Serinin imzası olan ışıktan hızlı yolculuk, gerçek fizikte bir fikir olarak vardır ama bir uçak gibi inşa edilebilir bir şey değildir. Kuramsal fizikçi Miguel Alcubierre 1994'te Einstein'ın alan denklemlerinin bir çözümüne dayanan bir "warp sürüşü" önerdi: gemi uzayda ışıktan hızlı gitmek yerine, çevresindeki uzay-zamanı bükerek ışığın normal uzayda alacağından daha kısa sürede varır. Önerinin matematiği Einstein denklemleriyle tutarlıdır, ama gerekli mekanizma negatif enerji yoğunluğu, yani "egzotik madde" ya da karanlık enerjinin kontrolünü gerektirir. Doğru özelliklerde egzotik madde yoksa sürüş inşa edilemez. Ayrıntısı için Alcubierre sürücüsü ve ışık hızı yazılarımıza bakın.
Mesafeler ve süre
Oyunlar, yıldızlar arası yolculuğu saatler ya da günler içinde gösterir. Gerçek ölçek çok farklı: Güneş'e en yakın yıldız Proxima Centauri, Gaia verilerine göre Güneş'ten yaklaşık 4,25 ışık yılı uzaktadır. NASA'nın Voyager 1 sayfasına göre Voyager 1 Ağustos 2024'te Güneş'e göre saniyede yaklaşık 17,0 km hızla gidiyordu. Bu hızla 4,25 ışık yılını kat etmek, kendi hesabımıza göre yaklaşık 75 bin yıl sürerdi. Warp sürüşü olmadan yıldızlar arası yolculuğun bir oyun zamanına sığdırılması, bu yüzden bilinçli bir kısaltmadır.
Ötegezegenler ve "yeni dünyalar"
Serinin keşif vurgusu, gerçek astronomiyle örtüşür. NASA'ya göre onaylanmış ötegezegenlerin sayısı 6.000'i aştı ve gökbilimciler milyarlarca tane olduğunu düşünüyor. NASA, "yaşanabilir bölge"yi bir yıldızdan, gezegen yüzeyinde sıvı suyun var olabileceği uzaklık olarak tanımlıyor. Serinin Vulkan gezegeni kurguda 40 Eridani A yıldızının çevresinde yer alır; bu yıldız gerçektir ve Vulkan, gerçek ötegezegen arayışlarında da zaman zaman anılmıştır. Gerçek keşiflerde ise bir gezegen bulmak başka, orada yaşam olup olmadığını söylemek başkadır; oyunlarda uzaylı uygarlıklarla karşılaşmak bu yüzden hâlâ kurgudur. Ötegezegen konularında Proxima b ve Kepler Uzay Teleskobu sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Gemi içindeki "yerçekimi"
Oyunlarda mürettebat gemi içinde normal yürür. NASA, yörüngedeki bir uzay aracında bulunanların ağırlıksız hissetmesinin nedenini yerçekiminin yokluğu değil serbest düşme olarak açıklar: yaklaşık 250 mil yükseklikte Dünya'nın çekimi yüzeydekinin yüzde 88,8'i kadardır, ama araç ve içindekiler birlikte düştüğü için yüzerler. Star Trek bu zorluğu perdeye yansıtmaz; gemide Dünya benzeri çekim sanki hep vardır. Gerçekte ise yörünge araçlarında mikroyerçekimi normaldir. Işınlanma gibi diğer büyük fikirler için Star Trek'teki gibi insan ışınlanabilir mi? yazımıza bakabilirsiniz.
Kurgunun gerçekliğe etkisi
Star Trek ile gerçek uzay programı birbirini etkilemiştir. Vikipedi'ye göre ilk uzay mekiği, başlangıçta "Constitution" adıyla anılması planlanırken Star Trek hayranlarının kitlesel mektup kampanyası üzerine "Enterprise" adını aldı; Beyaz Saray danışmanları notlarında hayranlardan gelen yüz binlerce mektubu gerekçe gösterdi ve 1976'daki tanıtım töreninde Gene Roddenberry ile Orijinal Seri'nin ana oyuncularının çoğu hazır bulundu.
Geliştirme hikâyesi
Oyun serisinin tarihi bilgisayar tarihiyle iç içedir. Vikipedi'ye göre en erken ve etkili uzay simülasyonlarından bazıları Star Trek simülasyonlarıydı; 1988'de ortaya çıkan Netrek, internet üzerinden takım oyunu için öncü olarak anılır. Activision ile Viacom, Eylül 1998'de Star Trek lisanslı oyunlar için anlaşma imzaladı; Interplay, Simon & Schuster, MicroProse ve Activision'ın çıkardığı bilinen oyunların çoğu 2000 ile 2003 arasında çıktı (Armada, Elite Force ve Bridge Commander bunlar arasında). Activision ve Viacom arasındaki anlaşmazlık 2004'te sona erdi. Sonrasında Star Trek Online 2010'da çıktı; ilk başta oyun satın alma ve aylık ücret gerektiriyordu, Ocak 2012'de ücretsiz erişim katmanıyla yeniden başlatıldı. Elite Force, id Software'ın id Tech 3 motorunu lisanslayan ilk oyunlardan biriydi. Bridge Crew, geliştiricisi Red Storm Entertainment'ın VR çalışmasıdır; Aralık 2017'de bir güncellemeyle VR başlığı olmadan da oynanabilir hâle getirildi.
Etkisi ve ödülleri
Elite Force, Vikipedi'ye göre eleştirel başarı yakaladı ve çoğu zaman Star Trek hayranı olmayanlara da seslenen ilk gerçekten başarılı Star Trek oyunu olarak anılır; Raven Software 2001'de oyuna bir genişleme paketi çıkardı. Starfleet Command serisi, ağırlıklı olarak Star Fleet Battles masa oyununa dayanıyordu ve gemi sistemlerini ayrıntılı yöneten en köklü örneklerden biri olarak kabul edilir; çevrimiçi sıralama oyunlarıyla da geniş bir topluluk yarattı. Star Trek Online, serinin ilk MMORPG'siydi ve eleştirmenlerden karışık yorumlar aldı. Infinite'te ise geliştirici ekip 27 Mart 2024'te oyuna başka güncelleme gelmeyeceğini duyurdu. Okuma tarafında seriyi daha derin tanımak isteyenler için Uzay Yolu romanları okuma sırası rehberimiz var.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=mjGk9cpLb5I
Yukarıdaki fragman, Ubisoft'un resmî kanalındaki Star Trek: Bridge Crew çıkış fragmanıdır; seriyi tek bir oyunla temsil eder.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Platform, oyuna göre değişiyor. Star Trek Online, Windows, PlayStation 4 ve Xbox One'da var; Steam'de ücretsiz oynanabilir. Bridge Crew, Windows, PlayStation 4 ve Oculus Quest için çıktı. Resurgence; Windows, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S ve Nintendo Switch için 23 Mayıs 2023'te yayımlandı. Infinite, Windows ve macOS içindir. Eski Interplay oyunları (25th Anniversary, Judgment Rites ve Starfleet Command) çıkış dönemlerinde MS-DOS ya da Windows içindi; bazıları Steam'de yeniden sunuldu; Elite Force ise 2021'de GOG.com'da yeniden yayımlandı.
Türkçe durumuna gelince: Steam sayfalarında Star Trek Online (yalnız İngilizce ve Almanca destekli), Infinite, Voyager – Across the Unknown ve Outposts Unknown için Türkçe yok; 25th Anniversary de yalnız İngilizce. Resurgence, Bridge Crew ve Elite Force için Türkçe desteğini resmî kaynaktan doğrulayamadık; desteklendiğini söylemiyoruz. Fiyat modeli: Star Trek Online ücretsiz oynanır, diğerleri ücretlidir; fiyat bilgisi için mağaza sayfalarına bakın.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Dizileri ve filmleri seven biri için hemen her tür bir giriş kapısı sunar; hiçbir dizi bilgisi gerekmez ama Star Trek evrenini tanımak oyunun tadını artırır. Başlamadan önce izleme sırası rehberimiz yararlı olabilir. Benzer uzay oyunları için Star Wars oyunları oynama sırası, Stellaris (büyük strateji), Elite Dangerous (gemi simülasyonu) ve EVE Online (çevrimiçi uzay evreni) sayfalarımıza göz atın.
Benzer oyunlarTümü →
Destiny oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek Ay, Venüs, Mars bilimiBungie (Destiny: Rising: NetEase)2014 · PC (Windows), PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S; mobil: Android, iOS (Destiny: Rising)
Homeworld oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek asteroit, yakıt bilimiRelic Entertainment, Barking Dog Studios, Gearbox Software, Blackbird Interactive1999 · PC (Windows), macOS (Homeworld 2, Remastered Collection ve Deserts of Kharak)
Elite serisi oynama sırası: 1984'ten Elite Dangerous'a ve oyundaki gerçek Samanyolu bilimiDavid Braben ve Ian Bell (Elite, 1984); Frontier Developments (1995'ten itibaren)1984 · BBC Micro ve birçok ev bilgisayarı, MS-DOS, Amiga, Atari ST, PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4
X serisi oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek solucan deliği, makine bilimiEgosoft1999 · PC (Windows; X3 oyunları ve X Rebirth ayrıca Mac ve Linux, X4 Linux)
Kerbal Space Program oynama sırası: KSP 1, KSP 2 ve oyundaki gerçek roket bilimiSquad (KSP 1); Intercept Games (KSP 2)2011 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S (KSP 1); PC (Windows) (KSP 2)
Halo oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek halka dünya, yerçekimi bilimiBungie (2001-2010), 343 Industries / Halo Studios (2011'den beri)2001 · Xbox, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S, PC (Windows); Halo: Campaign Evolved PlayStation 5'te de
























