23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09
Türkiye Uzay

Somali'deki uzay limanı ve sonda roketleri: uzaya bağımsız erişimde bilinenler

Milli Uzay Programı'nın uzaya bağımsız erişim hedefinde sonda roketi denemeleri yapıldı, Somali'de uzay limanı kurulduğu bildirildi. Ancak yerli bir roketle yörüngeye fırlatma henüz gerçekleşmedi.

Somali'deki uzay limanı ve sonda roketleri: uzaya bağımsız erişimde bilinenler

Milli Uzay Programı'nın on hedefinden biri, Türkiye'nin uydu ve uzay aracı fırlatma ihtiyacını kendi imkânlarıyla karşılaması ve bir uzay limanı kurmasıydı. Türkiye Uzay Ajansı (TUA), bu hedefi kritik teknolojilerin geliştirilmesi, fırlatma altyapısının kurulması ve ihtiyaç fazlası kapasiteyle uluslararası hizmet verilmesi olarak tanımlıyor. Ekim 2026 itibarıyla bu alanda birden fazla sonda roketi denemesi yapıldı ve Somali'de bir uzay limanı kurulduğu bildirildi. Buna karşılık Türkiye'nin uyduları hâlâ yabancı roketlerle fırlatılıyor; İMECE, Türksat 6A ve Temmuz 2026'da yörüngeye gönderilen atomik saat uydusu RAFS, SpaceX'in Falcon 9 roketleriyle uzaya çıktı.

Roketsan'ın sonda roketi denemeleri

Roketsan'ın kendi açıklamasına göre şirketin uzay çalışmaları 2012'de başladı. 2015'te Uzay Sistemleri ve İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi'nin teşkilat yapısı kuruldu. Bilimsel bir sonda roketiyle 2017'de ilk kez uzaya erişildi, 2018'deki uçuş testlerinde kademe ayırma ve atmosfer dışında kontrollü uçuş gibi teknolojiler denendi.

Savunma Sanayii Başkanlığı, 29 Ekim 2018'de Roketsan'ı Mikro Uydu Fırlatma Sistemi (MUFS) projesiyle görevlendirdi. Proje kapsamında dört sonda roketinin denemeleri 29 Ekim 2020'deki SR 0.1 uçuş testiyle tamamlandı. Şirkete göre bu denemelerde şu teknolojiler doğrulandı:

  • İtki vektör kontrollü katı yakıtlı roket motoru
  • İtki vektör kontrollü sıvı yakıtlı roket motoruyla uzayda çoklu ateşleme
  • Uzay ortamında hassas yönelim kontrolü
  • Yerli sensörler ve yerli konum belirleme alıcısıyla ataletsel navigasyon
  • Uzayda kapsül ayırma

Uçuşlarda yıldız izler ve radyasyon ölçer gibi bilimsel yükler de taşındı. Roketsan, ayrıca 2020'de bir uydu fırlatma ve uzay sistemleri araştırma merkezi açtı; Türkiye hükümeti ise 2013'te şirketin ilk uydu fırlatma merkezini kurmasını onaylamıştı.

Hedefler ve takvim

TUA'nın proje sayfasına göre MUFS ile Türkiye'nin, dünyada sayılı ülkenin sahip olduğu uydu fırlatma, test etme ve üretme altyapısına ve fırlatma üssü kurma yeteneğine kavuşması amaçlanıyor. Roketsan'ın MUFS sayfasında iki somut hedef yer alıyor:

  • Büyük sonda roketi: 100 kilogramlık yükü 300 kilometrenin üzerine çıkarabilecek, fırlatma aracı teknolojilerinin deneneceği bir platform; fırlatma hedefi 2023
  • Mikro Uydu Fırlatma Aracı (MUFA): Yurt içinde kurulacak bir merkezden 100 kilogramlık yükü 400 kilometrelik dairesel yörüngeye yerleştirmesi; hedef 2026

Şirket ayrıca ilk kademesi yan motorlarla desteklenen, daha yüksek kapasiteli bir MUFA yapılandırması üzerinde çalıştığını belirtiyor. Şirket, 2026'dan itibaren uyduları yurt içinden fırlatabilen bir oyuncu olmayı hedeflediğini yazıyor. Ancak 2026'nın son çeyreğine girilirken incelenen resmi kaynaklarda büyük sonda roketinin ya da MUFA'nın uçtuğuna dair bir duyuru yer almıyor; yurt içindeki fırlatma merkezinin yeri ve durumu da MUFS sayfasında belirtilmiyor.

DeltaV'nin hibrit roketleri

Bu alandaki ikinci önemli aktör, Savunma Sanayii Başkanlığı iştiraki DeltaV Uzay Teknolojileri. İstanbul Pendik'teki teknoparkta faaliyet gösteren şirket, hibrit roket teknolojisine dayalı Sonda Roket Sistemi'ni (SORS) ve iki kademeli Hipersonik Test Platformu'nu (HİSTEP) geliştiriyor. Haziran 2025'te Savunma Sanayii Başkanlığı, DeltaV'nin iki kademeli hibrit roket sistemiyle yapılan testte 200 kilometrenin üzerinde irtifaya ulaşıldığını ve hibrit motorlarla erişilen irtifa rekorunun kırıldığını duyurdu. Rekor iddiası şirket ve kurum açıklamalarına dayanıyor; incelenen kaynaklar arasında bağımsız bir doğrulama yer almıyor.

DeltaV Genel Müdürü Dr. Mehmet Kahraman, Aralık 2025'te yaptığı açıklamada şirketin sıvı yakıtlı roket motorları geliştirmeye başladığını belirterek "Kendi fırlatma araçlarınız için de ilk yapmanız gereken şey kendi sıvı yakıtlı roket motor teknolojinizi geliştirmek" dedi. Bu ifade, yörünge fırlatmasına giden yolun hâlâ temel motor teknolojileri aşamasında olduğunu da gösteriyor.

Somali'deki uzay limanı

Uzay limanı başlığında en çok konuşulan proje Somali'de. İngiliz The Economist dergisi Şubat 2025'te Türkiye'nin Somali'de bir uzay limanı inşa ettiğini yazdı. TUA ise Haziran 2026'da Somali ve Katar'ın Ankara büyükelçileriyle "uzaya erişim ve uzay sistemleri" konulu bir değerlendirme toplantısı düzenlediğini duyurdu. Ancak tesisin tam yeri, maliyeti, hangi roketlere hizmet vereceği ve faaliyete geçiş takvimi gibi temel bilgiler TUA'nın sayfalarında yer almıyor.

Somali'nin seçilmesinin teknik bir mantığı var. Ekvatora yakın fırlatma noktaları, Dünya'nın dönüşünden roketlere daha fazla hız kazandırır ve doğuya yapılan fırlatmalar Hint Okyanusu üzerinden, yerleşim alanlarının üzerinden geçmeden yapılabilir. Türkiye'nin kendi topraklarından yapılacak yörünge fırlatmaları ise kapalı denizler ve komşu ülkeler nedeniyle dar güvenli koridorlarla sınırlı kalır. Öte yandan Somali'de 2009'dan bu yana süren iç savaş, tesisin güvenliği ve sürdürülebilirliği açısından ciddi bir risk unsuru olarak duruyor.

Özetle Türkiye, sonda roketleriyle uzay sınırını aşma ve bazı kritik teknolojileri doğrulama aşamasını geride bıraktı; ancak yerli bir roketle yörüngeye yük taşıma ve bunu kendi uzay limanından yapma hedefi, açıklanan takvimlerin gerisinde kalmış görünüyor.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. APSCO Pekin'de toplandı: TUA Başkanı Kıraç başkanlığında 26 madde, 2026 Pekin Ortak Bildirisi
  2. Türkiye'nin yerli atomik saati yörüngede: RAFS'tan ilk sinyal alındı
  3. TUA COP31'de: ESA ve BM'nin uydu verisi oturumunda Türkiye altı pilot ülkeden biri
  4. TÜBİTAK UZAY'ın GEZGİN-1 mikro uydusu 2028'in son çeyreğinde fırlatılacak
  5. Kacır bütçe sunumunda takvimi verdi: İMECE-2 2027'de, İMECE-3 2028'de, TÜRKSAT 7A başladı
  6. Türk Devletleri Teşkilatı'nın ortak uydusu OTS-SAT: Fırlatma hedefi Temmuz 2027

Çok okunanlar

  1. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  2. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  4. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?
  5. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç
  6. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü7 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar