23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09
Görevler ve Keşif

BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç

ESA ve JAXA'nın BepiColombo görevi sekiz yıllık yolculuğun ardından Merkür'ün kütleçekimine yakalandı; 16 yanmalık yörünge dizisi Mart 2027'ye kadar sürecek.

Görevler ve KeşifESA
BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç

ESA ve JAXA'nın ortak görevi BepiColombo, sekiz yıllık yolculuğun ardından Merkür'ün yörüngesine girdi. ESA'nın cumartesi günü yaptığı açıklamaya göre ESA'nın Mercury Planetary Orbiter (MPO) aracı, hâlâ JAXA'nın Mercury Magnetospheric Orbiter'ına (Mio) bağlıyken ateşlediği itici motorlarla iki aracı gezegenin çekimine kazandırdı. Basında yer alan ayrıntılara göre yanma 37 dakika sürdü ve yer ekibi yakalanmanın tamamlandığını, araçla haberleşmenin sürdüğünü bildirdi.

Bu, Merkür'ün çevresine giren ikinci uzay aracı oldu. Gezegenin yörüngesine daha önce yalnızca NASA'nın MESSENGER aracı girmişti. BepiColombo ise Merkür çevresinde aynı anda iki araç çalıştıracak ilk görev olacak.

Merkür'e varmak neden bu kadar zor?

Güneş'e yaklaşan bir uzay aracı, Güneş'in kütleçekiminin etkisiyle hızlanır. Merkür'ün kütleçekimi ise zayıftır; aracı yakalayabilmesi için araç hızının büyük bölümünü atmak zorundadır. BepiColombo bu yüzden doğrudan değil, dolambaçlı bir rota izledi: ESA'nın açıklamasına göre araç yolda dokuz gezegen geçişi yaptı (bir Dünya, iki Venüs, altı Merkür) ve toplamda yaklaşık 9,9 milyar kilometre yol aldı. Bu geçişlerin her biri aracın hızını yakıt harcamadan biraz daha düşürdü.

Varış evresi 3 Eylül 2026'da, aracı yıllarca iyon iticileriyle süren Mercury Transfer Module'ün (MTM) ayrılmasıyla başlamıştı. O günden beri iki bilim aracını MPO'nun kendi kimyasal itki sistemi yönlendiriyor. ESA'nın güncelleme sayfasına göre MPO, 24 Eylül'de eksenel iticilerini bu yeni dizilimde ilk kez ateşledi: 8 dakika 42 saniye süren yanma, 11,4 m/s'lik bir hız değişimi sağladı ve ana yörünge girişinden önce yapılacak benzer ince ayarların ilkiydi.

Aletler yolda sınandı

MTM ayrıldıktan sonra MPO'nun bilim aletleri ilk kez birlikte açıldı. ESA'ya göre ilk analizler aletlerin sağlıklı olduğunu gösterdi. Laser altimetre BELA, 21,5 saat içinde boşluğa 700 binden fazla lazer atımı gönderdi; aletin son tam sınavı 2016'da Yer'de yapılmıştı. Merkür Radyometre ve Isıl Görüntüleme Tayfölçeri MERTIS, 22 saatlik bir performans testinde yaklaşık 1 gigabitlik veri üretti ve 2013'teki son düşük sıcaklık kalibrasyonundan bu yana duyarlılığında az ya da hiç kayıp görülmedi. Bilim kamerası SIMBIO-SYS ise üç optik kanalını etkinleştirip uzayda ilk görüntüsünü aldı.

Yakalanma yolculuğun sonu değil, başı

21 Kasım'daki yakalanma, ESA'nın planına göre Mart 2027'ye uzanan 16 yanmalık bir dizinin ilk adımı. Aracın yörüngesi bu manevralarla adım adım küçülecek. Takvimdeki sonraki başlıca duraklar şöyle (hepsi plan; operasyonel durumlara göre değişebilir):

  • 9-10 Aralık 2026: MPO ve Mio birbirinden ayrılıyor.
  • 16 Aralık 2026: Mio'yu Güneş'ten koruyan güneş kalkanı ve arayüz yapısı MOSIF'in MPO'dan ayrılması planlanıyor.
  • Mart 2027: MPO'nun nihai bilim yörüngesine yerleşmesi hedefleniyor.
  • Nisan 2027: Bilim evresinin başlaması bekleniyor.

ESA, bu operasyonlara hazırlık için Haziran 2026'da başlayan bir benzetim kampanyası yürüttü. Ekipler uçuştaki aracı yönetirken aynı anda yakalama, ayrılma ve MOSIF'in çıkarılması gibi adımları prova etti; provalara bilerek beklenmedik arızalar da eklendi.

Bilim ne öğrenecek?

MPO, Merkür'ün yüzeyini ve iç yapısını inceleyecek; Mio ise gezegenin manyetik alanını ve çevresindeki parçacık ortamını. ESA'nın vurguladığı sorulardan biri, Merkür'ün zayıf ama var olan manyetik alanının Güneş'in fırlattığı parçacıklara karşı gezegeni nasıl koruduğu ve bu korumanın şiddetli Güneş koşullarında nasıl davrandığı. Merkür, Güneş'e en yakın gezegen olduğundan bu etkileşimi inceleyebileceğimiz en uç doğal laboratuvar sayılıyor.

Yolculuk sırasında araç, yörüngeye girmeden de bilim yapmıştı: daha önce haberini yaptığımız gibi MIXS X-ışını teleskobu sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez bakmıştı. Merkür çevresindeki asıl bilim ise 2027'de başlayacak.

Açık soru, 16 yanmalık dizinin ve iki aracın ayrılmasının sorunsuz ilerleyip ilerlemeyeceği. Yakalanma tamam; ancak ESA'nın da vurguladığı gibi varışın resmî anı iki aracın birbirinden ayrıldığı 9-10 Aralık olarak kabul ediliyor.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü
  2. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı
  3. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  4. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  5. ESA'nın yeni derin uzay anteni tek çanakla iki Mars aracına aynı anda komut gönderdi
  6. BepiColombo'nun X-ışını teleskobu MIXS, sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez baktı

Çok okunanlar

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  2. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  3. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?
  4. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi
  5. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne
  6. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce
  3. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsündeXavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde21 Kasım
  4. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi21 Kasım
  5. Çip üretiminde kullanılan plazma, Ay toprağı benzetmesinden oksijen çıkardıÇip üretiminde kullanılan plazma, Ay toprağı benzetmesinden oksijen çıkardı20 Kasım

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar