The Apollo Murders (Chris Hadfield): konusu, gerçek Apollo tarihi ve rehberi
Chris Hadfield'in 2021 tarihli ilk romanı, 1973'te gizli bir askerî Apollo 18 görevinde geçer; özeti, Lunokhod ve Almaz gerçekleri ve okuma rehberi.
- Tür
- Roman
- Yazar
- Chris Hadfield
- İlk yayın yılı
- 2021
- Sayfa
- 480
The Apollo Murders, astronot Chris Hadfield'in ilk romanıdır. 12 Ekim 2021'de Little, Brown and Company tarafından yayımlanan kitap, 480 sayfalık bir Soğuk Savaş gerilimi; öykü 1973'te, gerçekte hiç uçmayan bir Apollo 18 görevi etrafında geçer. Hadfield'in kendi sözüne göre kitapta olanların birçoğu gerçek; kurgu, gerçek tarihin boşluklarına yerleştirilmiş bir alternatif tarih.
Kitabı, ismi benzeyen 2011 yapımı bulunmuş görüntü korku filmi Apollo 18 ile karıştırmamak gerekir: o film Ay'daki bir uzaylı karşılaşmasını anlatır, romanın konusu ise iki süper gücün askerî uzay hırslarıdır.
Kitap ne anlatıyor?
Roman, Apollo programının resmen bittiği bir dünyada, Pentagon'un gizli bir Ay görevi hazırladığı düşüncesine dayanır. Aynı yıl Sovyetler de kendi gizli uzay projelerini yürütmektedir. Kitap bu iki programı yan yana koyar: Ay yüzeyindeki bir Sovyet robotu ve yörüngedeki bir Sovyet askerî istasyonu.
Anlatıcı kadro büyük ölçüde kurgusal: NASA ile Ulusal Güvenlik Teşkilatı (NSA) arasındaki irtibat görevlisi Kaz Zemeckis, Apollo 18'in komutanı Chad Miller, komuta modülü pilotu Michael Esdale, Ay modülü pilotu Luke Hemming ve bir Sovyet kozmonotu olan Svetlana Gromova. Gerçek kişilerden biri de NASA'nın efsanevi uçuş direktörü Gene Kranz'dır; Kranz'ın kendi anıları için Failure Is Not an Option sayfamıza bakabilirsiniz.
Eleştirmenler romanı bir uzay macerasından çok bir casusluk ve operasyon gerilimi olarak okudu ve Hadfield'in uzay deneyiminden gelen teknik gerçekçiliği kitabın en güçlü yanlarından biri olarak andı.
Kitabın özeti
Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.
Roman, alternatif bir 1973'te geçer. ABD, Savunma Bakanlığı'nın finanse ettiği gizli bir askerî Apollo görevi, Apollo 18'i hazırlar. Görevin ilk hedefi, Ay yüzeyinde çalışan Sovyet robotu Lunokhod'un yakınına inip onu devre dışı bırakmaktır. Ancak istihbarat, Sovyetlerin yörüngeye askerî bir uzay istasyonu, Almaz'ı yerleştireceğini bildirir ve plan değişir.
Apollo 18 yörüngede Almaz'la karşılaşır. Karşılaşma şiddetle sonuçlanır, mürettebattan bir Amerikalı ve bir Sovyet kozmonot ölür. Hayatta kalan Sovyet kozmonot Svetlana Gromova, Amerikan aracına alınır ve üç kişilik mürettebat Ay'a doğru yola devam eder. Aynı sırada Dünya'daki yönetim, Kaz'ın ve Görev Kontrol'ün gözünden yaşananları izlemeye ve güvenilmez bilgiyi ayıklamaya çalışır.
Gerilimin merkezi, komutan Chad'in kimliğidir. Rus kökenli, evlat edinilmiş bir Amerikalı olan Chad'in Moskova'dan gizli iletiler aldığı ortaya çıkar. İnişten sonra Lunokhod'a ulaşırlar; Chad robotu bozar ve gizemli bir kaya parçasını alır. Dönüşte Chad, geri dönüş rotasını bir Sovyet denizaltısının yakınına çevirir; kaya parçası yüzünden çıkan kavgayı Svetlana kazanır, denizaltıyla kaçar. Chad ise kavgada aldığı yaralardan ölür.
Dünya'daki hat ise Kaz Zemeckis'in hikâyesidir. Kaz, yere bağlı bir astronot adayı olarak NASA ile NSA arasında irtibat görevlisidir; Houston'da Görev Kontrol'ün (gerçek uçuş direktörü Gene Kranz da romanda yer alır) ve Moskova'daki Sovyet mühendislerin (Vladimir Çelomey de bunlardan biridir) tablosunu izler, sonda iniş bölgesine ulaşan kişi olur. Kitap böylece üç ayrı noktadan, yani yörüngeden, Ay'dan ve yerden anlatılan tek bir operasyon haline gelir. Hikâyenin motoru, kimin kime sadık olduğu sorusudur: bir mürettebatın içindeki sadakat, iki ülkenin gizli çıkarlarıyla çatıştığında ne olur?
Bu son, hikâyeyi bitirir ama Soğuk Savaş'ın uzaydaki rekabetine dair soruları açık bırakır; yazarın gerilim serisi de bu tabloyu sonraki kitaplarda sürdürür.
Yazar ve yazıldığı dönem
Chris Hadfield 29 Ağustos 1959'da Ontario'nun Sarnia kentinde doğdu; dokuz yaşında Apollo 11'i izleyerek astronot olmaya karar verdi. Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri'nde 25 yıl albay ve test pilotu olarak görev yaptı, yetmişten fazla uçak türü uçurdu. 2013'te Uluslararası Uzay İstasyonu'nun komutanlığını yapan ilk Kanadalı astronot oldu; üç uçuşta toplam 165 gün uzayda kaldı.
Roman fikri, Hadfield'in İngiliz yayıncısının onun 2015'te bir Ray Bradbury baskısı için yazdığı önsözü okumasıyla doğdu; yayıncı ona "öldürücü bir kurgu gerilimi" yazmasını önerdi, önerilen ad da "The Apollo Murders" idi. Hadfield ciddi çalışmaya 2019-2020 pandemi döneminde başladı, kurgu yazma dersleri aldı ve Stephen King'in yazarlık anılarını okudu. İlk taslak yaklaşık 195.000 kelimeydi; üçte biri kısaltılarak yaklaşık 135.000 kelimeye, yani 480 sayfaya indirildi. Yazar ayrıca Houston'da NASA'nın CAPCOM'u olarak çalıştı, Rusça konuşuyor ve Yıldız Şehri'nde beş yıl yaşadı; kitaptaki Sovyet ayrıntıları bu deneyimden besleniyor. Ray Bradbury'nin hayatı ve eserleri için Ray Bradbury sayfasına bakabilirsiniz.
Kitaptaki bilim ve gerçek tarih
Hadfield'in kitabında gerçekle kurgu arasındaki çizgi ince; bunu ayırmak için kısa bir dökümü şöyle verebiliriz.
- Apollo programı ve Apollo 18. Apollo 11, 20 Temmuz 1969'da Neil Armstrong ve Buzz Aldrin'i Ay'a indirdi. Toplam altı görevde on iki kişi Ay yüzeyinde yürüdü. Son iniş Apollo 17'ydi (7-19 Aralık 1972; Eugene Cernan, Ronald Evans, Harrison Schmitt). Bütçe kısıntıları ve Uzay Mekiği'ne ayrılacak kaynak nedeniyle planlanan Ay görevlerinin üçü iptal edildi: bir Saturn V roketi Skylab'ı fırlatmak için kullanılınca Apollo 20 gitti, 1971'e gelindiğinde Apollo 18 ve 19 da iptal edilmişti. Yani Apollo 18 gerçekte hiç uçmadı. Apollo 17'nin hikâyesi için The Last Man on the Moon ve Eugene Cernan sayfalarına bakın.
- Lunokhod. Lunokhod 2, 8 Ocak 1973'te fırlatıldı ve 15 Ocak 1973'te Ay'ın Serenitatis Denizi kıyısındaki Le Monnier krateri'ne indi. Yaklaşık dört ay çalıştı, yaklaşık 39 kilometre yol aldı ve 80.000'den fazla televizyon görüntüsü gönderdi. Çalışması 11 Mayıs 1973'te sona erdi. Sebep, açık kapağın bir krater duvarına değip toz toplaması ve kapak kapanırken tozun radyatörlerin üzerine dökülmesiydi; bu da aşırı ısınmaya yol açtı. Hadfield'in romanında Chad robotu bozmak için radyatörünü tozla örter; gerçek tarihteki arıza kurgunun çıkış noktasıdır.
- Almaz. Vladimir Çelomey'in tasarım bürosunun yaptığı Almaz, "askerî keşif" amaçlı bir Sovyet uzay istasyonu programıydı ve halka Salyut adıyla duyurulurdu. Salyut 2 (OPS-1), 3 Nisan 1973'te fırlatıldı; birkaç gün sonra bir arıza istasyonu çalışmaz ve basınçsız hale getirdi. Salyut 3 (Haziran 1974) üzerine bir top yerleştirildi ve istasyon mürettebatsızken uzaktan ateşlendi; bu yüzden Almaz istasyonları, silahlı ve mürettebatlı uçan bilinen tek askerî uzay aracı olarak anılır. Hadfield'e göre hem Lunokhod'un hem de Almaz'ın 1973'te gizemli biçimde aksaması, kurgunun çıkış noktasıdır.
- Uzay Mekiği ve askerî talepler. Hadfield, Apollo'nun finansmanı azalırken NASA'nın Mekik programı için Savunma Bakanlığı desteği aradığını, bakanlığın da mekiğin tasarımını etkilediğini, hatta bir Sovyet uydusunu yakalayıp yük bölmesine almak gibi yeteneklerin istendiğini hatırlatır. Bu konunun gerçek tarihi için The Space Shuttle Decision sayfamızı okuyabilirsiniz.
Roman bilimsel bir inceleme değil, kurgu; ama eleştirmenler teknik ayrıntılarındaki inandırıcılığı Hadfield'in gerçek uzay deneyimine bağladı. Daha fazlası için Sovyet Ay yarışını anlatan Challenge to Apollo ve Apollo programının genel tarihi için A Man on the Moon kitaplarına bakılabilir.
Etkisi ve ödülleri
Kitap çoğunlukla olumlu eleştiri aldı. Publishers Weekly yıldızlı bir değerlendirmeyle kitabı "zeki ve şaşırtıcı bir nefes kesici" diye niteledi ve Tom Clancy okurlarının seveceğini yazdı. New Scientist'ten Jacob Aron, kitabı ilk romanını yazan biri için "başarılı bir hikâye" olarak değerlendirdi; olay örgüsünü "olası olmayan ama imkânsız da olmayan" diye tanımladı. Bazı eleştirmenler ise açılıştaki teknik ayrıntının hikâyeyi yavaşlattığını, finalin ise abartılı olduğunu söyledi; Kirkus açılışın aşırı teknik olduğunu belirtse de kitabın iyi bir gerilimin temel iskeletini taşıdığını kabul etti.
Kitap 2022 Sidewise Alternatif Tarih Ödülleri'ne aday gösterildi ve 2022 Wilbur Smith Macera Yazarlığı Ödülü kısa listesinde yer aldı.
Uyarlamaları
Kitabın film ya da dizi uyarlaması bulunmuyor.
Kimlere uygun, nereden başlanır?
Kitap, Soğuk Savaş gerilimlerini, casusluk romanlarını ve gerçek Apollo tarihini seven okurlar için uygun. Teknik bilgiye aşina olmak şart değil; ama açılıştaki ayrıntı yoğunluğu bazı okurları zorlayabilir. İlk birkaç bölümü geçince hikâye hız kazanıyor.
Okuma sırası: The Apollo Murders, Hadfield'in üçlemesinin ilk kitabıdır; yazarın resmî sitesindeki sıra The Apollo Murders, The Defector ve Final Orbit şeklindedir. İkinci kitap 2023'te, üçüncüsü 2025'te yayımlandı. Seriye buradan başlamak gerekir.
- Hadfield'in kurgu dışı eserleri: Bir Astronottan Hayat Dersleri ve ISS fotoğraf kitabı You Are Here.
- Gerçek Apollo hikâyeleri: Failure Is Not an Option ve Carrying the Fire.
- Belgesel: Mission Control: The Unsung Heroes of Apollo, Apollo dönemi Görev Kontrol'ünün dünyasını anlatır.



























