21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

You Are Here (Chris Hadfield): ISS'ten Dünya fotoğrafları ve okuma rehberi

Chris Hadfield'in 2014 tarihli fotoğraf kitabı, ISS'in Cupola penceresinden çekilmiş 150 Dünya karesini bir araya getirir; konusu, bilimi ve okuma rehberi.

Tür
Bilim kitabı
Yazar
Chris Hadfield
İlk yayın yılı
2014
Sayfa
208

You Are Here: Around the World in 92 Minutes, Kanadalı astronot Chris Hadfield'in Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) çektiği Dünya fotoğraflarından oluşan bir fotoğraf kitabıdır. Kitap 14 Ekim 2014'te ABD'de Little, Brown and Company, Birleşik Krallık'ta Pan Macmillan tarafından yayımlandı; ilk baskısı 208 sayfalık ciltli bir kitaptı. New York Times çok satanlar listesine Kasım 2014'te girdi.

Başlıktaki "92 dakika", ISS'in Dünya çevresindeki tur süresine gönderme yapar: istasyon yaklaşık 92,9 dakikada bir tur atar. Hadfield'in fotoğrafları bu hızlı yörüngenin penceresinden, yani Cupola'dan çekildi.

Kitap ne anlatıyor?

Kitap, 2012 sonundan 2013 ortasına uzanan beş aylık görevde çekilen yaklaşık 45.000 fotoğraftan seçilmiş 150 kareyi bir araya getiriyor. Hadfield bu kareleri bir gezegen turu gibi sunar: çöller, nehir ağları, kentler, buzullar ve okyanuslar. Kitabın kendine özgü yanı, "yukarıdan bakınca Dünya"nın soyut desenlere dönüşmesi ve bu desenlerin gündelik bir şeye benzemesidir; örneğin Brezilya'da taşkın yapmış bir nehir, bir kırkayağı andırır.

Hadfield kitabı kendi sitesinde "bizim yaşadığımız gezegen hakkında şaşırtıcı derecede samimi ve ilgi çekici bir görsel deneme" diye tanıtıyor. Bu, kitabın iddiasını iyi özetler: fotoğraflar bilimsel bir envanter değil, bir gözlemcinin dünyaya bakışıdır. Eleştirmenler kitaptaki "sonsuz çeşitlilikteki doğal ve insan yapımı geometri"yi öne çıkardı; eleştirmen Jeff Foust ise kitabı yüksek kaliteli uzay görüntülerinin düşünceli bir sunumu olarak niteledi; Foust'un dikkat çektiği noktalardan biri de Hadfield'in pareidolia, yani rastgele biçimlerde tanıdık şekiller görme eğilimine duyduğu ilgidir.

Kitabın özeti

Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır. Fotoğraf kitabının bir olay örgüsü yoktur; bu yüzden özet, ana fikirler üzerinden verilir.

  • Yüksekten bakış, bakışı değiştirir. Dünya'yı yaklaşık 400 kilometre yükseklikten görmek, yüzeydeki ayrıntıları değil, büyük ölçekli düzeni ortaya koyar. Kitap, okuru bu ölçeğe alıştırmayı amaçlar: tanıdık bir nehir ya da kent, yukarıdan bakınca bir desene dönüşür.
  • Desen tanıma ve pareidolia. İnsan beyni her yerde tanıdık bir biçim arar. Brezilya'da taşkın yapmış bir nehrin bir kırkayağa benzemesi bunun kitaptaki örneklerinden biridir. Bu benzetme bir oyun gibi görünür, ama arkasında bir bilgi vardır: yüzey şekilleri suyun, rüzgârın ve insanın biçimlendirdiği süreçlerin kaydıdır.
  • Doğa ile insan izi yan yana. Kareler yalnızca "el değmemiş manzara" göstermez; eleştirmenlerin işaret ettiği gibi kitap, doğal ve insan yapımı geometrinin çeşitliliğini birlikte sunar.
  • Seçme sanatı. Hadfield beş ayda yaklaşık 45.000 kare çekti, kitaba 150'sini aldı. Bu oran, kitabın bir "en iyiler" derlemesinden çok bir bakış seçkisi olduğunu gösterir; okur, yazarın ne gördüğünü değil, neyi önemsediğini de görür.
  • Paylaşmak. Hadfield ISS'ten çektiği fotoğrafları kitaptan önce, görevi sırasında sosyal medyada paylaştı; ISS fotoğrafları onun geniş kitlelerce tanınmasının nedenlerinden biri oldu. Kitap, o anlık paylaşımların seçilmiş ve düzenlenmiş, kalıcı bir biçimidir.
  • Tek gezegen, tek tur. Başlıktaki 92 dakika, istasyonun yaklaşık bir turluk süresidir. Kitap, Dünya'yı küçük parçalar yerine tek bir gezegen olarak görmeyi önerir.

Kitabın bir "sonu" olmadığı için sonucu şöyle özetleyebiliriz: You Are Here, gezegeni tanıtmaktan çok, gezegene bakmayı öğretmeyi amaçlayan bir kitaptır. Okur sayfaları çevirdikçe kısa bir tur atmış, çok sayıda manzarayı arka arkaya görmüş olur; bunun sonunda kalan şey, Dünya'nın hem yabancı hem tanıdık göründüğü bir şaşkınlıktır.

Yazar ve yazıldığı dönem

Chris Hadfield 29 Ağustos 1959'da Ontario'nun Sarnia kentinde doğdu ve çiftlikte büyüdü; dokuz yaşında Apollo 11'i izleyerek uzaya yönelmeye karar verdi. Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri'nde 25 yıl albay ve test pilotu olarak görev yaptı, yetmişten fazla uçak türü uçurdu. Üç görevde toplam 165 gün uzayda kaldı: 1995'te Atlantis'le (STS-74) Rus Mir istasyonuna, 2001'de Endeavour'la (STS-100) iki uzay yürüyüşü yaparak uzay aracından çıkıp serbestçe yüzen ilk Kanadalı oldu. Aralık 2012'de başlayıp Mayıs 2013'te biten görevinde ise 35. Sefer'in komutanı olarak ISS'i yöneten ilk Kanadalı astronot oldu.

O görevde sosyal medya paylaşımlarıyla da tanındı. David Bowie'nin "Space Oddity" şarkısını ISS'te seslendirdiği video geniş yankı buldu. Fotoğrafları ise ayrı bir ilgi gördü; Mayıs 2014'te Kanada Profesyonel Fotoğrafçılar Birliği ona ISS fotoğrafları nedeniyle fahri bir derece verdi. Hadfield'in hayat derslerini anlattığı Bir Astronottan Hayat Dersleri adlı kitabı, You Are Here'ın metin ağırlıklı tamamlayıcısıdır; bu ikisi aynı görevin iki ayrı anlatımı gibi okunabilir. Hadfield bugüne kadar beş kitap yazdı; bunların arasında gerilim serisi The Apollo Murders da var.

Kitaptaki bilim: ISS'ten Dünya'ya bakmak

Kitabın bilimi, yörünge mekaniğine ve uzaktan algılamaya dayanır. ISS, yaklaşık 400 kilometre yükseklikte, saniyede yaklaşık 7,67 kilometre (saatte yaklaşık 27.600 kilometre) hızla gider ve günde yaklaşık 15,5 tur atar. Yörünge eğimi 51,64 derecedir; yani istasyon yaklaşık 51,6° kuzey ve güney enlemleri arasında kalan bölgenin üzerinden geçer, kutuplara ulaşmaz. Bu geçiş yolu, kitapta karşılaşılabilecek manzaraları da belirler: çölleri, ovaları ve kentlerin çoğunu görürsünüz; kutup bölgesini ise yalnızca çok eğik bir açıyla.

Çekimlerin yapıldığı Cupola, 8 Şubat 2010'da Endeavour mekiğinin STS-130 görevinde taşındı ve ISS'in Dünya'ya bakan yüzüne yerleştirildi. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) için yapıldı; son montajını İtalyan Alenia Spazio üstlendi. Yedi pencereli yapının altı yan penceresi ve üstte tek bir penceresi var; ortadaki pencerenin çapı 80 santimetre. Cupola, Canadarm2 robot kolunu kullanmak ve Dünya fotoğrafı çekmek için kullanılır; fotoğraf için tercih edilen yer olarak Zvezda modülünün küçük pencerelerinin yerini aldı. Modülün ayrıntıları için ISS'in modülleri yazımıza bakabilirsiniz.

İstasyonun kendisi de bir gözlem platformu olarak büyük bir yapıdır: güneş panelleriyle birlikte 109 metre uzunluğunda ve 73 metre genişliğinde, yaklaşık 450 ton kütlesinde, 1.005 metreküplük basınçlı hacmi olan bir yapı. Standart mürettebatı yedi kişidir. Hadfield'in fotoğrafları bu kadar büyük bir yapının tek bir küçük penceresinden, yani insanın boyutlarındaki bir bakış noktasından çekildi.

Fotoğraf açısından zorluk, aracın hızıdır. İstasyon bir saniyede yaklaşık sekiz kilometre kat ettiği için bir kare için kısa bir an vardır ve kare çekilince manzara hemen değişir. Hadfield'in beş ayda 45.000 kare çekip 150'sini seçmesi bu yüzden anlamlı: iyi bir kare, aynı anda iyi bir ışık, açık bir hava ve doğru bir konumun birleşimidir. Sitemizdeki ISS'ten Chicago, Detroit ve Cincinnati'nin gece ışıkları yazısı, istasyondan çekilmiş gece görüntülerine dair bir örnektir.

ISS'in günlük yaşamı ve gökyüzünde nasıl görüldüğü için ISS'in içi nasıl ile ISS ne kadar hızlı gider ve gökyüzünde nasıl görülür sayfalarını okuyabilirsiniz. İstasyonda 2 Kasım 2000'den beri kesintisiz insan bulunuyor; 2030 sonuna kadar çalışması bekleniyor, ardından yörüngeden çıkarılması ya da ticari kullanıma geçmesi planlanıyor.

Etkisi ve ödülleri

Kitap, New York Times çok satanlar listesine girdi; Hadfield'in fotoğraf çalışması ise Kanada'da fahri bir mesleki unvanla onurlandırıldı (Mayıs 2014). Kitabın bilinen ödülü bundan ibaret; yani bu bir edebiyat ödülü almış kitap değil, bir uzay deneyiminin görsel kaydıdır.

Eleştirmenler kitabı ağırlıklı olarak olumlu karşıladı. Bir yorumcu, bir fotoğrafın bin kelimeye bedel olduğu düşünülürse kitabı bir saatte okurun belleğine yüz binlerce "kelime" yerleştiren bir yapı olarak tanımladı. Bu da kitabın hızlı okunan ama akılda kalan bir görsel yapı olduğunu gösteriyor.

Uyarlamaları

Kitabın bilinen bir film ya da dizi uyarlaması yok.

Kimlere uygun, nereden başlanır?

Kitap, bir fotoğraf albümü olarak hızlı okunur; yaş sınırı yok. Coğrafya, uzaktan algılama ve uzay fotoğrafçılığıyla ilgilenenler, ayrıca "Dünya dışarıdan nasıl görünür?" sorusunu merak eden herkes için uygun.

  • Hadfield'i tanımak isteyenler: Önce Bir Astronottan Hayat Dersleri, ardından You Are Here; yazarın bakışı iki kitapta birbirini tamamlar.
  • Uzayda yaşam merakı olanlar: Endurance: Uzayda Bir Yıl (Scott Kelly), ISS'te uzun süreli kalışın insan tarafını anlatır.
  • Hadfield'in romanı: Kurgu okumak isterseniz The Apollo Murders Soğuk Savaş'ta geçen bir gerilim romanıdır.

Yazarın diğer kitaplarıTümü →

📚 KitaplarTümü →

  1. Introduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiIntroduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiBilim kitabı
  2. Evren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiEvren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  3. Mae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMasal / efsane
  4. Team Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiTeam Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiBilim kitabı
  5. Moonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiMoonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  6. Cosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiCosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiRoman
  7. The True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiThe True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiRoman
  8. Mr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMasal / efsane

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar