Mae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberi
Roda Ahmed'in 2018 tarihli resimli kitabı, uzaya giden ilk Afrikalı Amerikalı kadın Mae Jemison'ın çocukluk hayalini ve ailesinin desteğini anlatır.
- Tür
- Masal / efsane
- Yazar
- Roda Ahmed
- İlk yayın yılı
- 2018
- Sayfa
- 40
Mae Among the Stars, ABD'li yazar Roda Ahmed'in 2018'de yayımlanan resimli çocuk kitabıdır. Resimlerini Stasia Burrington'ın yaptığı kitap, Mae Jemison'ın çocukluğunu ve uzaya gitme hayalini anlatır. Jemison, uzaya giden ilk Afrikalı Amerikalı kadındır. Kitap onun astronotluk serüvenini değil, o hayalin nasıl doğduğunu ve çevresindekilerin bu hayale nasıl baktığını konu alır. Aşağıda kitabın içeriğini, arkasındaki gerçek hikâyeyi ve nereden başlanacağını bulacaksınız.
Mae Among the Stars ne anlatıyor?
Kitap, küçük bir kızın hayaline odaklanan bir biyografi uyarlamasıdır. Kirkus Reviews'a göre kitap, Mae'nin Dünya'yı uzaydan görme tutkusunu ve ailesinin bu hayali nasıl desteklediğini anlatan sevgi dolu, ilham verici bir anlatıdır. Mae, kitapta okulda öğretmeninin ve arkadaşlarının hayaline şüpheyle baktığı anlarla karşılaşır; ailesi ise ona vazgeçmemesi için güven verir. Kirkus kitabın ana mesajını, çocukların hayallerini desteklemenin önemi olarak özetler.
Kitabın hedef kitlesi 4-8 yaş arasıdır. Metin kısa ve sadedir; resimler sıcak sarı, mavi ve yeşil tonlarla çocukluğun güvenli ortamını yansıtır. Kirkus, Mae'nin kısa süreli hayal kırıklığının basit çizgilerle ve mavi bir lekeyle verilmesini özellikle etkili bulur.
Kitabın özeti
Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır. Kitap bir çocuk masalı ve biyografi karışımı olduğu için özeti sahne sahne değil, bölüm bölüm ana fikirler olarak veriyorum; kitaptan alıntı yapmıyorum.
- Hayalin doğuşu: Mae küçük bir çocukken uzaya gitmeyi ve yıldızlar arasında olmayı hayal eder. Kitabın ilk ana fikri, büyük hayallerin çok erken yaşta başlayabileceğidir.
- Aile desteği: Mae'nin ailesi, hayalini küçümsemeden ona güç verir. Kitap, bir çocuğun güvenli bir yerde "olabilir" duymasının ona ne kadar yol açtığını gösterir.
- Şüphe ve hayal kırıklığı: Mae çevresinde hayalinin gerçekçi görülmediği anlarla karşılaşır. Bu bölüm, çocuğun kısa süreli üzüntüsünü saklamadan gösterir; fikir, itiraz duymanın hayalden vazgeçmek anlamına gelmediğidir.
- Vazgeçmemek: Mae çalışmaya ve hayaline inanmaya devam eder. Kitabın sonunda büyüyen Mae'nin gerçekten astronot olduğu anlaşılır; kitap, okuru çocuğun hayalinin gerçek bir kadının hayatına dönüştüğü sonuca getirir.
- Hayalden gerçeğe: Kitabın kapanışı, çocukluk hayalinin gerçek bir hayat hikâyesine bağlandığı yerdir. Ana fikir, hayalin tek başına yetmediği, ona emek, eğitim ve destekle ulaşıldığıdır.
Kitabın bir başka ana fikri, görünürlüğün önemidir: Jemison çocukken uzayda kadın astronot göremediği için rahatsız olmuş, kitap ise bugünün çocuğuna bu hayalin gerçek bir örneğini sunar. Bu açıdan kitap, yalnız Mae'nin değil, hayalinin sınırlandığını hisseden her çocuğun hikâyesine dönüşür. Resimlerdeki sıcak renkler ile Mae'nin hayal kırıklığını anlatan sade çizgiler, bu duygusal yolculuğu metinden daha az sözle taşır.
Genel mesaj şudur: Bir çocuğun hayali, ona inanan insanlar ve onu sürdürme azmi sayesinde gerçeğe dönüşebilir. Kitap, öğüt vermekten çok, bu fikri küçük bir kızın gözünden görünür kılar; üstelik hayalini bir kenara bırakmayan çocuğun yetişkinlikteki karşılığını da sezdirir. Özellikle tek tek okurun kendi hayaline güvenmesini amaçlayan, sade ve cesaret verici bir kitaptır; çocuklar için kolay anlaşılır, yetişkinler için ise çocuk yetiştirmeye dair kısa bir hatırlatmadır.
Yazar ve yazıldığı dönem
Roda Ahmed, çocuk kitapları yazan bir yazardır. Kirkus'un yazar sayfasındaki listeye göre Mae Among the Stars (2018) onun en eski kitabıdır; ardından Charnaie Gordon ile birlikte yazdığı Etta Extraordinaire (2023) ve Etta Extraordinaire Goes to the White House (2024) ile Daniel Humm'la yazdığı Daniel's Dream (2026) gelir. Kitabın resimlerini Stasia Burrington yapmıştır.
Kitap, 9 Ocak 2018'de HarperCollins'in Harper baskısıyla çıktı; Kirkus'a göre 40 sayfadır. Open Library kayıtlarına göre kitap Harper dışında Scholastic baskısıyla da (2021) çıktı.
Kitaptaki gerçek hikâye: Mae Jemison kimdir?
Kitabın kahramanı gerçek bir insandır. Biyografik kayıtlara göre Mae Jemison 17 Ekim 1956'da Decatur, Alabama'da doğdu ve Chicago'da büyüdü. 1977'de Stanford Üniversitesi'nden kimya mühendisliği ve Afrika/Afrikalı Amerikalı çalışmaları dallarında mezun oldu; 1981'de Cornell Tıp Okulu'ndan doktor oldu. 1983-1985 arasında Liberya ve Sierra Leone'de Barış Gönüllüleri bünyesinde tıbbi görevli olarak çalıştı. 1987'de NASA'nın 12. astronot grubuna seçildi; yaklaşık 2000 başvurucu arasından 15 kişi alınmıştı.
Jemison, 12-20 Eylül 1992'de Uzay Mekiği Endeavour'un STS-47 görevinde görev uzmanı olarak uçtu ve uzaya giden ilk Afrikalı Amerikalı kadın oldu. Yaklaşık 191 saat yörüngede kaldı ve Spacelab Japan adlı görevin bir parçası olarak 43 yaşam bilimleri ve malzeme işleme deneyi yürüttü. Mart 1993'te NASA'dan ayrılıp The Jemison Group adlı danışmanlık firmasını ve Dorothy Jemison Foundation for Excellence'i kurdu; bugün DARPA destekli 100 Year Starship projesinin başındadır. 1993'te Star Trek: The Next Generation'ın bir bölümünde rol alarak dizide rol alan ilk gerçek astronot oldu.
Kitaptaki bilim: Dünya'yı uzaydan görmek
Bu bir bilim kitabı değil, ama kitabın temel hayali bilimsel bir sahneye dayanır: Dünya'yı uzaydan görmek. Jemison'ın çocukluk yıllarında Apollo görevleri sürüyordu; onun anlattığına göre, o sırada hiçbir kadın astronot olmadığı için çok sinirlenmişti. Çocukluğunun diğer bir ilham kaynağı, Star Trek dizisinde Teğmen Uhura'yı canlandıran Nichelle Nichols'dı. Apollo programının bilimini ve tarihini merak edenler için sitemizde Apollo 11 görevi ve Ay'a yolculuklar sayfaları var.
Gerçek uzay uçuşunda neler olduğunu görmek isteyenler için iki yönlendirme: Uzayda insan vücudunun yaşadığı değişimler Uzay insan vücudunu nasıl değiştirir? sayfasında, uzayın nerede başladığı sorusu Uzay nerede başlar? sayfasında anlatılır. Kitaptaki çocuk gözüyle bakış ise, yörüngeden Dünya'ya bakmanın ne demek olduğunu merak eden çocuklar için bir başlangıç noktasıdır. Uzaya ilk giden kadınlar hakkında Valentina Tereshkova ve Sally Ride sayfalarına da bakabilirsiniz.
Kitabın sınırını bilmek yararlıdır: Anlatı Mae'nin çocukluğunda kalır; tıp eğitimi, Barış Gönüllüleri yılları, NASA'ya seçilmesi ve Endeavour uçuşu kitabın konusu değildir. Bu yüzden kitap, bir bilim kitabından çok hayal ve cesaret üzerine bir anlatıdır. Jemison'ın yetişkinlik yıllarını merak eden okurlar, yukarıdaki özeti ve Mae Jemison sayfasını birlikte okuyabilir; böylece çocukluk hayalinin nasıl bir mesleğe dönüştüğünü görmek mümkün olur.
Kitabı çocukla okurken şu sorular sohbeti açabilir: Mae'ye kimler inandı, kim şüphe etti ve Mae bu şüpheyi nasıl karşıladı? Sizin hayaliniz ne ve o hayale ulaşmak için bugün atılabilecek küçük bir adım nedir? Bu sorular, kitabın bilgi vermekten çok duygu ve düşünce aşılayan yapısına uygun düşer ve çocuğun kendi gelecek hayallerini sözcüklere dökmesine yardım eder.
Etkisi ve ödülleri
Doğruladığım kaynaklarda kitabın büyük bir ödül listesi anılmıyor; bu nedenle ödül iddiasında bulunmuyorum. Kirkus kitabı etkileyici ve ilham verici bulur ve çocukların hayallerini desteklemenin önemini vurguladığını belirtir. Kitabın Harper dışında Scholastic baskısıyla da çıkması, ilginin sürdüğünü gösterir. Kitabın asıl katkısı, Jemison'ın hayatını çocuk okurlarla tanıştıran kısa ve ulaşılabilir bir giriş sunmasıdır.
Uyarlamaları
Doğruladığım kaynaklarda kitabın bir film ya da dizi uyarlaması anılmıyor. Mae Jemison'ın kendisi 1993'te Star Trek: The Next Generation'ın "Second Chances" bölümünde yer almıştır. Bu bölüm kitabın değil, Jemison'ın kendi hayatının bir parçasıdır; kitap ise yalnızca çocukluk dönemine odaklanır.
Kimlere uygun, nereden başlanır?
Kitap 4-8 yaş arası çocuklar için uygundur; Kirkus de bu yaş aralığını gösterir. Kitabın Türkçe baskısını doğrulayamadım; İngilizce metin kısa ve sadedir, bu yüzden dil öğrenen çocuklar ve ebeveynleri için de uygundur. Resimli kitap olduğu için kısa sürede okunur; asıl değer, okuduktan sonra çocukla yapılan sohbettedir.
- Ebeveynler için: Kitabı okuduktan sonra çocuğa "Büyüyünce ne olmak istiyorsun, bunun için neler yapabilirsin?" diye sormak güzel bir sohbet başlatır.
- Öğretmenler için: Kitap, bilimde kadınları ve çeşitliliği konuşmak için bir giriş olarak kullanılabilir. Daha sonra Jemison'ın gerçek yaşam öyküsü için Mae Jemison sayfasına geçilebilir.
- Başka uzay kitapları arayanlar için: Bir çocuğun Ay'a yolculuğunu anlatan The Way Back Home ve Apollo 11'i resimli anlatan kitaplar benzer yaş grubuna hitap eder.
- Daha büyük çocuklar için: Uzay hakkında genel bir çerçeve arayanlar Çocuklar için uzay rehberi sayfasından devam edebilir.

























