23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09

Roscosmos

Sovyet uzay programının mirasçısı Roscosmos, Soyuz kapsülleri ve Baykonur'dan fırlatmalarıyla Uluslararası Uzay İstasyonu'nun kurucu ortaklarından biri; 2022'den sonra uluslararası alanda yalnızlaştı.

Ülke
Rusya
Kuruluş yılı
1992
Alan
Kamu ajansı
İnternet sitesi
www.roscosmos.ru

Roscosmos, Rusya Federasyonu'nun uzay uçuşlarından, kozmonot programlarından ve havacılık-uzay araştırmalarından sorumlu devlet şirketidir. 1992'de Rusya Uzay Ajansı olarak kuruldu ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Sovyet uzay programının büyük bölümünü devraldı. Merkezi Moskova'daki Ulusal Uzay Merkezi'ndedir; 2025'ten beri Moskova'nın Fili semtindeki yeni binada bulunur. Şubat 2025'ten bu yana kurumun başında Dmitry Bakanov vardır.

Tarihçe

Roscosmos'un temeli, 1957'de ilk yapay uydu Sputnik'i ve 1961'de ilk insanı uzaya gönderen Sovyet programına dayanır. 1992'de kurulan Rusya Uzay Ajansı, bu mirasın kurumsal devamı oldu. 2015'te Birleşik Roket ve Uzay Şirketi ile birleştirilerek bugünkü devlet şirketi yapısına kavuştu; bu adım Rus uzay sanayisinin yeniden devletleştirilmesi anlamına geliyordu.

Kurum, ilk modüler uzay istasyonu Mir'in tasarım ömrünün on yıl ötesine kadar işletilmesini sağladı; Mir'deki son insanlı görev 2000'de sona erdi. 1998'de Zarya modülünün fırlatılmasıyla Uluslararası Uzay İstasyonu'nun (ISS) temeli atıldı ve Roscosmos istasyonun Rus bölümündeki yedi modülü inşa etti.

Roketler, araçlar ve hizmetler

  • Soyuz-2: Orta sınıf roket ailesi; insanlı ve kargo görevlerinin bel kemiği.
  • Proton-M: Uzun yıllar yer eşzamanlı uydu fırlatmalarında kullanılan ağır roket. Türksat 4A ve 4B bu roketle fırlatıldı.
  • Angara A5 ve Angara-1.2: Yeni nesil ağır ve hafif sınıf roketler.
  • Soyuz MS ve Progress MS: ISS'e mürettebat ve kargo taşıyan araçlar. Soyuz, tarihte en çok uçmuş insanlı uzay aracıdır.
  • Uzay limanları: Kazakistan'daki Baykonur (dünyanın ilk ve en büyük uzay limanı), Arkhangelsk'teki Plesetsk ve Amur bölgesindeki Vostochny. Uzay limanları Rus Uzay Kuvvetleri ile ortak işletilir.

Roscosmos ayrıca Yuri Gagarin Kozmonot Eğitim Merkezi'nin yönetimine ortaktır.

Önemli görevler ve başarılar

  • ISS'in kuruluşu: Zarya ve Zvezda modülleri istasyonun çekirdeğini oluşturdu.
  • Nauka modülü: Uzun gecikmelerden sonra Temmuz 2021'de ISS'e eklendi.
  • ExoMars Trace Gas Orbiter: ESA ile ortak geliştirilen araç 2016'da Mars yörüngesine girdi.
  • Uzun yıllar boyunca, Uzay Mekiği'nin emekliye ayrıldığı 2011'den Crew Dragon'un devreye girdiği 2020'ye kadar, ISS'e astronot taşıyabilen tek araç Soyuz'du.

Kurumun gezegen görevlerinde ise başarısızlıklar dikkat çeker: Mars 96 ve Fobos-Grunt başarısız oldu, 2023'te Luna 25 iniş aracı Ay'a çarptı.

Roscosmos'un tarihindeki en önemli miras, Soyuz'un güvenilirliğidir. Soyuz roketinin kökeni, 1950'lerde geliştirilen ve Sputnik'i yörüngeye taşıyan R-7 füzesine dayanır. Temel mimari on yıllar boyunca adım adım iyileştirildi ama köklü biçimde değiştirilmedi. Bu "kanıtlanmış tasarımı koru" yaklaşımı, Soyuz'u dünyanın en çok uçan roket ailelerinden biri yaptı. Aynı yaklaşım Soyuz kapsülü için de geçerlidir: Mürettebat kapsülü, yörünge modülü ve servis modülünden oluşan üç parçalı yapı ilk günden beri korunur.

Rus uzay sanayisi 2000'lerden bu yana bütçe kısıtları, nitelikli personel kaybı ve kalite kontrol sorunlarıyla mücadele ediyor. Kurumun ilk yardımcısı, şirketin kâra geçmesinin ancak 2025 civarında mümkün olabileceğini belirtmişti. Batılı ortaklarla iş birliğinin büyük ölçüde sona ermesi, Roscosmos'u Çin, İran ve diğer ülkelerle yeni ortaklıklar kurmaya yöneltti. Yine de Rusya, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun işletiminde ABD ile birlikte çalışmayı sürdüren ortaklardan biri olmaya devam ediyor.

Bugün ve gelecek planları

Roscosmos, ISS'in 2028'den itibaren yörüngeden çıkarılmasıyla birlikte Nauka modülünü temel alan bir Rus Yörünge İstasyonu kurmayı planlıyor. Geliştirme aşamasındaki araçlar arasında orta sınıf Soyuz-5, kısmen yeniden kullanılabilir ve metan yakıtlı Soyuz-7, yeni mürettebat aracı Orel ve süper ağır Yenisey roketi bulunuyor. Ay tarafında Luna-Glob programının yörünge aracı, kutup iniş araçları ve örnek dönüşü görevleriyle sürmesi, Çin ile Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu'nun kurulması hedefleniyor.

2022'deki Ukrayna işgaline verilen tepkiler kurumu uluslararası alanda yalnızlaştırdı. ESA ile ExoMars iş birliği askıya alındı, Soyuz'un Kourou'dan fırlatılması sona erdi ve ABD'nin Antares roketine motor tedariki durdu. Roscosmos buna karşılık yeni ortaklıklara yöneldi; 2025 sonunda Vostochny'den bir Soyuz-2.1b ile üç İran uydusunu yörüngeye taşıdı.

Vostochny Kozmodromu, Rusya'nın Kazakistan'daki Baykonur'a olan bağımlılığını azaltmak amacıyla ülkenin uzak doğusunda inşa edildi. Proje, gecikmeler ve yolsuzluk iddialarıyla gündeme geldi; ancak bugün Soyuz-2 ve Angara roketlerinin fırlatıldığı önemli bir üs haline geldi.

Bilmeye değer

  • Baykonur Kazakistan'dadır ve Rusya tarafından kiralanarak kullanılır.
  • Soyuz kapsülünün temel tasarımı 1960'lara dayanır ve hâlâ kullanılmaktadır.
  • Roscosmos ile Uzay Kuvvetleri, uzay limanlarını ortak işletir.
  • Venüs'e yönelik Venera programının yeni görevleri ileri tarihlere ertelendi.

Benzer kurumlarTümü →

Kurumla ilgili haberler

  1. Uzay istasyonunda yoğun gün: kan damarı basımı, giysi provası ve robot kol eğitimiUzay istasyonunda yoğun gün: kan damarı basımı, giysi provası ve robot kol eğitimi25 Ekim 2026, 07:11
  2. Chris Williams ve iki kozmonot 241 günlük ISS görevinden döndüChris Williams ve iki kozmonot 241 günlük ISS görevinden döndü7 Ekim 2026, 21:29
  3. Crew-13 rekor sürede ISS'e ulaştı: dört kişilik ekip yörüngedeCrew-13 rekor sürede ISS'e ulaştı: dört kişilik ekip yörüngede7 Ekim 2026, 21:29
  4. Crew-13 ekibi rekor kısa yolculukla uzay istasyonuna ulaştıCrew-13 ekibi rekor kısa yolculukla uzay istasyonuna ulaştı1 Ekim 2026, 05:03
  5. Rusya'nın Ay'da nükleer santral hedefi: Lavochkin sözleşmesi ve 2036 takvimiRusya'nın Ay'da nükleer santral hedefi: Lavochkin sözleşmesi ve 2036 takvimi27 Haziran 2026, 14:02
  6. ISS'te PrK tüneli alarmı: Mürettebat Dragon'a sığındı, Rusya tüneli kapatıyorISS'te PrK tüneli alarmı: Mürettebat Dragon'a sığındı, Rusya tüneli kapatıyor21 Haziran 2026, 03:42

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon
  4. Sovyet Uzay ProgramıSovyet Uzay ProgramıSSCB (OKB-1 ve diğer tasarım büroları)

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü7 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce

Çok okunanlar

  1. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  2. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  4. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?
  5. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar