Thuvia kimdir? Barsoom'un Ptarth prensesi
Thuvia, Burroughs'un Barsoom dizisinde The Gods of Mars'ta Therns'in esiri olarak görünen, Thuvia, Maid of Mars'ın (1916) başkarakteri olan kırmızı Marslı Ptarth prensesidir.
- Tür
- Uzaylı
- Geçtiği eser
- The Gods of Mars (1913'te All-Story dergisinde tefrika, 1918'de kitap); baş rolde Thuvia, Maid of Mars (1916'da tefrika, 1920'de kitap)
- Yaratıcısı
- Edgar Rice Burroughs
- İlk göründüğü yıl
- 1913
- Canlandıran
- Doğrulanmış bir film ya da dizi canlandırması yok
- Kitabı
- Sayfasını aç →
Thuvia kimdir? Thuvia, Edgar Rice Burroughs'un Barsoom (Mars) dizisinde, Ptarth şehir devletinin prensesi olan kırmızı Marslı bir kadındır. İlk olarak The Gods of Mars'ta (1913) Therns'in tutsağı olarak karşımıza çıkar; sonra serinin dördüncü romanı Thuvia, Maid of Mars'ın (1916) başkarakteri olur. John Carter'ın oğlu Carthoris ona âşıktır, ama Thuvia kitapta Kaol'un hükümdarı Kulan Tith'le nişanlıdır. Bu yazıda Thuvia'yı, geçtiği kitapları, hikâyedeki yerini, Barsoom'un gerçek Mars'la ilişkisini ve kültürdeki izini anlatıyoruz.
Thuvia hangi eserlerde geçer?
Thuvia ilk kez The Gods of Mars'ta görünür. Roman All-Story dergisinde Ocak-Mayıs 1913'te tefrika edildi, Eylül 1918'de A. C. McClurg tarafından kitap olarak yayımlandı. Üçüncü roman The Warlord of Mars'ta da Thuvia vardır; bu kitap All-Story Magazine'de Aralık 1913-Mart 1914 arasında yayımlandı ve Eylül 1919'da kitaplaştı. Asıl ana rolü ise Thuvia, Maid of Mars'ta oynar: Bu roman All Story Weekly'de 8, 15 ve 22 Nisan 1916'da üç bölüm hâlinde tefrika edildi, Ekim 1920'de McClurg tarafından 256 sayfalık, 10 resim levhalı bir kitap olarak çıktı. Sırayı kaçırmamak için Barsoom okuma sırası yazımıza göz atabilirsiniz.
Hikâyedeki yeri
The Gods of Mars'ta John Carter, Dor Vadisi'nde Thern esirlerinin arasında genç bir kırmızı Marslı kadın görür: Thuvia, yıllardır esir tutulan, Ptarth hükümdarının kızıdır. Romana göre vahşi banth'lar (Barsoom'un yırtıcı hayvanları) üzerinde güçlü bir etkisi vardır ve Therns'in bölgesini iyi tanır; bu bilgiler, Carter'ın kaçış planında işe yarar. Carter'ın bu serüveninde, dostu Tars Tarkas ve Siyah Marslı Xodar da yer alır; Thuvia onların arasında güvenilir bir yol arkadaşı olarak durur.
Thuvia, Maid of Mars ise onu romanın merkezine yerleştirir. Hikâye, Carter ile Dejah Thoris'in oğlu Carthoris'in Thuvia'ya âşık olmasıyla başlar; oysa Thuvia, Kaol'un hükümdarı Kulan Tith'le nişanlıdır. Dusar'dan gelen güçler Thuvia'yı kaçırır. Carthoris onu kurtarmaya çıkar ama uçağı sabote edilmiştir ve Barsoom'un henüz keşfedilmemiş güney bölgelerinde, antik Aanthor yakınlarında düşer. Orada yeşil Marslı akıncıların saldırısındaki Thuvia'yı kurtarır ve ikisi Lothar adlı eski bir şehre sığınır.
Lothar'ın sakinleri açık tenli, düşünce gücüyle gerçeğe benzeyen hayali savaşçılar ve hayali aslan benzeri hayvanlar (banth'lar) yaratabilen insanlardır; bu hayaletler şehri yeşil Marslıların saldırılarından korur. Kaçırılma olayı, Carthoris'in sorumlu olduğu izlenimini verecek biçimde kurgulanmıştır; bu durum Barsoom'un kırmızı uluslarını savaşın eşiğine getirir. Carthoris, Thuvia'yı geri götürüp çatışmayı önlemek zorundadır. Kitabın dikkat çeken karakterlerinden biri de Kar Komak'tır: Lothar'ın ilk başta hayalet olarak beliren okçusu, sonra gerçek bir bedene kavuşup Carthoris'e ve Thuvia'ya katılır. Burroughs ayrıca bu kitapta Carthoris'in, Marslı uçan araçlar için çarpışma algılayan erken bir otomatik pilot icat etmesini anlatır.
Ptarth, Kaol ve Barsoom'un kırmızı uluslar dünyası
Thuvia'yı anlamak için Barsoom'un siyasi haritasına bakmak gerekir. Dizide kırmızı Marslılar, birbirinden bağımsız şehir devletlerde ve uluslarda yaşar; Dejah Thoris'in memleketi Helium bunlardan biridir. Thuvia'nın Ptarth'ı, nişanlısı Kulan Tith'in Kaol'u ve kaçırma olayının arkasındaki Dusar da bu uluslararasındadır. Thuvia'nın kaçırılması bu yüzden yalnızca bir kişisel trajedi değil, uluslararası bir krizdir: Olay, Carthoris'in suçlu görünmesini sağlayacak biçimde kurgulanır ve ulusları savaşın eşiğine getirir. Burroughs bu düzenekle, macera hikâyesini bir diplomasi gerilimine bağlar.
Sonu da anlatan bölüm: Güneş Tapınağı
Bu bölüm eserin sonunu da anlatır. The Gods of Mars'ın final sahnesinde Thuvia, Dejah Thoris ve Thern prensesi Phaidor'la birlikte Güneş Tapınağı'nda mahsur kalır. Tapınağın odaları yılda bir kez açılır ve kapı kapanırken Phaidor, Dejah'a saldırır; sonuç kitapta belirsiz kalır. Cevap, The Warlord of Mars'ta verilir. Orada Phaidor, Dejah ve Thuvia'yla birlikte hapsedilmiş durumdadır ve sonunda Carter'a duyduğu kıskanç takıntıdan vazgeçer. Thuvia, Maid of Mars'ın sonunu ise burada açmıyoruz; kitap rehberimizde ayrıntısı bulunur.
Canlandıranlar
Thuvia için doğrulanmış bir film ya da dizi canlandırması yoktur. 2012 yapımı John Carter: İki Dünya Arasında filmi dizinin ilk kitabına, A Princess of Mars'a dayanır; oyuncu kadrosunda Thuvia bulunmaz. Bu yüzden Thuvia, Barsoom evreninin yazılı edebiyatta kalmış kadın karakterlerinden biridir.
Karakterin arkasındaki bilim: Mars'ın "boş" çıkan haritası
Thuvia'nın hikâyesinin bir kısmı Barsoom'un "keşfedilmemiş güney bölgeleri"nde geçer; Burroughs'un bu kitabı yazdığı 1916'da Mars hâlâ yalnızca teleskoplarla izlenen bir gezegendi. Bu boşluğu hayal gücüyle dolduran yazar, yeşil Marslı akıncılardan Lothar'ın hayalet ordusuna kadar bir dünya kurdu. Gerçek Mars'ı ilk kez yakından gören araç, 1965'te Mars'a uçan Mariner 4 oldu. NASA'ya göre Mariner 4, Mars'a yapılan ilk başarılı yakın geçiş görevidir; çektiği dokuzuncu kare, yaklaşık 10.000 kilometre irtifadan, piksel başına yaklaşık 1,25 kilometre çözünürlükle Mars yüzeyini gösterdi. Mariner 4'ün görüntüleri krater dolu, kurak bir dünyayı ortaya koydu. Aynı bölgeyi 2017'de NASA'nın Mars Reconnaissance Orbiter aracındaki HiRISE kamerası piksel başına 50 santimetre çözünürlükle görüntüledi. Yani Mars'ın görüntüleri, Burroughs'un yaşadığı dönemden bugüne, kilometrelerden santimetrelere inmiştir.
Mariner 4 verileri Mars'ın yüzey basıncının Dünya'dakinin yaklaşık yüzde 0,4-0,7'si olduğunu, gündüz sıcaklığının ise eksi 100 derece dolayında seyrettiğini gösterdi. Bu koşullar Lowell'in ve Barsoom'un hayal ettiği türden bir uygarlıkla bağdaşmaz; Lowell hakkında Percival Lowell sayfasına bakabilirsiniz. Yine de Burroughs'un "kuruyan gezegen" fikrinin su yönünün gerçek bir karşılığı vardır: Mars'ta geçmişte akan suyun izleri bulunur; bunları Mars'ta su yazımızda anlattık. Mars'ın keşif tarihi için Mars'ın keşfi sayfasına da bakabilirsiniz.
Lothar'ın düşünceyle hayalet yaratan sakinleri ise tamamen kurgudur; bu tür bir düşünce projeksiyonunu destekleyen bilimsel bir bulgu yoktur. Carthoris'in icat ettiği, çarpışma algılayan otomatik pilot ise bugün otomatik pilotların gerçek bir teknoloji olması nedeniyle bize tanıdık gelir; ancak romandaki sistemin işleyişi kurgudur.
Kültürdeki etkisi
Thuvia, Dejah Thoris kadar bilinen bir karakter değildir; ama Barsoom'un ikinci kuşağının, yani Carthoris'in öne çıktığı kitabın adını taşıyan kadın karakteri olarak önem taşır. Barsoom serisinin hayranları arasında Carl Sagan, Ray Bradbury ve Arthur C. Clarke gibi isimler anılır; Mars'ta Burroughs'un adını taşıyan bir krater de vardır. Thuvia'nın kitabı ise, aşk üçgeni, kaçırılma, sahte suçlama ve gizemli bir şehir gibi, dönemin popüler macera dergilerinin sevdiği öğeleri bir araya getirir.
Kısaca
- Thuvia, Ptarth'ın kırmızı Marslı prensesidir.
- The Gods of Mars'ta Therns'in esiri olarak tanıtılır, Thuvia, Maid of Mars'ta ise başkarakterdir.
- Kitabın merkezinde Carthoris'in kurtarma macerası ve Lothar'ın hayalet ordusu vardır.
- Doğrulanmış bir film ya da dizi canlandırması yoktur.
- Mariner 4 (1965) ve sonraki görevler, Barsoom'un kurgu olduğunu gösterdi; Mars'ın su geçmişi ise gerçektir.
Başka karakterlerTümü →
Galactus kimdir? Gezegen yiyen kozmik varlığın hikâyesiFantastic Four #48 (1966)
Mekon kimdir? Dan Dare'in Venüslü dev kafalı baş düşmanıDan Dare, Eagle dergisi (1950)
Ras Thavas kimdir? Barsoom'un beyin nakli yapan dahi cerrahıThe Master Mind of Mars (1927'de Amazing Stories Annual'da, 1928'de kitap)
Tan Hadron kimdir? Barsoom'un Hastorlu genç savaşçısıA Fighting Man of Mars (1930'da Blue Book dergisinde tefrika, 1931'de kitap)
Gahan of Gathol kimdir? The Chessmen of Mars'ın Gathol jed'iThe Chessmen of Mars (1922'de Argosy All-Story Weekly'de tefrika, aynı yıl kitap)
Salensus Oll kimdir? Barsoom'un Kuzey Buz Diyarı hükümdarıThe Warlord of Mars (1913-1914'te All-Story dergisinde tefrika, 1919'da kitap)
















