23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

📖 Uzay Sözlüğü

Uzay ve astronomi terimleri, sade Türkçe tanımlarıyla

W

X

Y

Yakın Dünya cismiNear-Earth objectYakın Dünya cismi, yörüngesi Güneş'e en yakın noktasında 1,3 astronomik birimden daha yakın olan asteroit ya da kuyruklu yıldızdır.Gezegen bilimiYaşam destek sistemiLife support systemUzay aracında hava, su, sıcaklık ve atık yönetimini sağlayarak mürettebatın hayatta kalmasını mümkün kılan sistemler bütünü.Uzay görevleriYaşanabilir bölgeHabitable zoneYaşanabilir bölge, bir yıldızın çevresinde gezegen yüzeyinde sıvı suyun bulunabileceği uzaklık aralığıdır.AstrofizikYeniden kullanılabilir roketReusable launch vehicleKullanıldıktan sonra yeryüzüne sağ salim dönüp tekrar fırlatılabilen roket veya roket kademesi. Fırlatma maliyetini düşürmeyi hedefler.Roket bilimiYerdurağan yörüngeGeostationary orbitYerin ekvatoru üzerinde, yaklaşık 35.786 km yükseklikte, uydunun Yer'in dönüşüyle aynı hızda dolandığı ve gökyüzünde sabit görünen dairesel yörünge.Uydu teknolojisiYerel GrupLocal GroupYerel Grup, Samanyolu, Andromeda ve Üçgen galaksilerinin başı çektiği, kütleçekimiyle bağlı yüzü aşkın (yaklaşık 130 bilinen üyeli) galaksiden oluşan topluluktur.KozmolojiYerel güneş zamanıLocal solar timeYerel güneş zamanı, Güneş'in bulunduğunuz yerin meridyeninden geçişine göre tutulan zamandır; saat dilimleri yüzünden duvar saatiyle arasında boylama bağlı bir fark doğar.AstronomiYer gözlem uydusuEarth observation satelliteDünya'nın yüzeyini, atmosferini ve okyanuslarını uzaydan görüntüleyen ya da ölçen uydu. Hava tahmini, haritacılık ve afet izleme için kullanılır.Uydu teknolojisiYer ışığıEarthshineYer ışığı, Güneş ışığının Dünya'dan yansıyıp Ay'ın karanlık kalan bölümünü loşça aydınlatmasıdır; en iyi hilal evresinde, kül rengi bir parıltı olarak görülür.GözlemYer istasyonuGround stationUydu ve uzay araçlarıyla haberleşmek için kullanılan, antenlerden ve alıcı-verici cihazlardan oluşan yer tesisi.Uydu teknolojisiYığılma diskiAccretion diskYığılma diski, bir yıldızın, nötron yıldızının ya da kara deliğin çevresinde dolanarak içe doğru sarmallanan, sürtünmeyle ısınıp ışık saçan yassı gaz ve toz yapısıdır.AstrofizikYıldızStarKendi kütleçekimiyle bir arada duran ve çekirdeğindeki nükleer füzyonla ışık saçan dev plazma küresi; Dünya'ya en yakın yıldız Güneş'tir.AstrofizikYıldızlararası ortamInterstellar mediumYıldızlararası ortam, bir galaksideki yıldız sistemlerinin arasını dolduran seyrek gaz, toz ve ışımadır; yeni yıldızların hammaddesi buradan gelir.AstrofizikYıldız izleyici (yıldız izler)Star trackerYıldız izleyici, yıldızların fotoğrafını çekip bunları yerleşik bir katalogla eşleştirerek uydunun uzayda hangi yöne baktığını belirleyen optik algılayıcıdır.Uydu teknolojisiYıldız kümesiStar clusterAynı gaz bulutundan doğmuş, çekimle birbirine bağlı yıldızlardan oluşan topluluktur.AstronomiYıldız oluşum bölgesiStar-forming regionSoğuk ve yoğun moleküler gaz bulutlarının çökerek yeni yıldızlar doğurduğu galaktik bölgelerdir.AstronomiYıldız rüzgârıStellar windYıldız rüzgârı, bir yıldızın üst atmosferinden uzaya sürekli akan gaz akımıdır; Güneş'te hafif, kütleli yıldızlarda ise milyonlarca kat güçlü ve çok daha hızlıdır.AstrofizikYörüngeOrbitBir cismin, başka bir cismin kütleçekimi etkisiyle onun çevresinde izlediği kapalı yol. Genellikle bir elips biçimindedir.AstronomiYörüngeye oturma (insertion)Orbit insertionBir uzay aracının hedef gökcisminin çekimine yakalanmak için motorunu ateşleyerek hızını kesmesi ve kararlı bir yörüngeye girmesi.Roket bilimiYörünge eğimiOrbital inclinationBir yörüngenin düzlemi ile merkez cismin ekvator düzlemi arasındaki açı. Uydunun Dünya'nın hangi enlemlerinin üzerinden geçeceğini belirler.Uydu teknolojisiYörünge rezonansıOrbital resonanceYörünge rezonansı, dolanma süreleri küçük tam sayılarla orantılı gök cisimlerinin birbirine düzenli aralıklarla çekim uygulamasıdır; kimi yörüngeyi sağlamlaştırır, kimi boşaltır.Gezegen bilimi

Z

KimdirTümü →

  1. Scott CarpenterScott CarpenterABD
  2. Ronald McNairRonald McNairABD
  3. Antony HewishAntony HewishBirleşik Krallık
  4. Max FagetMax FagetABD
  5. Alan BeanAlan BeanABD

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon
  4. Sovyet Uzay ProgramıSovyet Uzay ProgramıSSCB (OKB-1 ve diğer tasarım büroları)

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü6 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar