Ronald McNair
Lazer fiziği doktoralı astronot Ronald McNair, 1984'te STS-41-B ile uzaya çıkan ikinci Siyah Amerikalı oldu; 1986'da Challenger kazasında öldü, adı bugün öğrenci programlarında yaşıyor.
- Doğum tarihi
- 21 Ekim 1950
- Ülke
- ABD
- Görevi
- NASA astronotu (görev uzmanı), fizikçi
- Kurum
- NASA
- Rolü
- Astronot
- Ölüm tarihi
- 28 Ocak 1986
Ronald McNair, lazer fiziği alanında MIT'den doktora yapmış bir fizikçi ve NASA astronotuydu. 1984'te Challenger'in STS-41-B görevinde uzaya çıkan ikinci Siyah Amerikalı oldu; 28 Ocak 1986'da Challenger kazasında hayatını kaybetti. Güney Karolina'nın küçük bir kasabasında, ayrımcılığın hüküm sürdüğü bir dönemde yetişen bir çocuktan, uzayda saksafon çalmayı planlayan bir astronota uzanan hikâyesi, bugün ismini taşıyan eğitim programlarıyla yaşamaya devam eder.
Lake City'den MIT'ye
McNair 21 Ekim 1950'de Güney Karolina'nın Lake City kasabasında doğdu. Düşük gelirli bir ailede büyüdü; babası oto tamircisi, annesi lise öğretmeniydi. Kaynaklarda aktarılan, 1959 yazına ait bir olay çok bilinir: dokuz yaşındaki McNair, ayrımcı uygulamaların sürdüğü Lake City halk kütüphanesinde, kitap ödünç almadan ayrılmayı reddetti. Polis ve annesi çağrıldı; sonunda kitapları verdi. Bu bina bugün Ronald McNair Yaşam Öyküsü Merkezi olarak hizmet verir.
Carver Lisesi'nden 1967'de birincilikle mezun oldu. 1971'de Kuzey Karolina A&T Eyalet Üniversitesi'nden fizik alanında onur derecesiyle lisans diploması aldı. Ardından MIT'ye geçti ve fizik doktorasını tamamladı; tezinin konusu, yoğun lazer uyarımından sonra moleküllerde enerji soğurulması ve titreşimsel ısınmaydı, danışmanı Michael Stephen Feld'di. Kaynaklarda doktora yılı 1976 ve 1977 olarak iki ayrı biçimde yazılıdır. Doktorasından sonra Malibu'daki Hughes Araştırma Laboratuvarları'nda fizikçi olarak çalıştı ve lazer fiziğiyle tanındı. Aynı kaynaklar, karatede beşinci derece siyah kuşağa ulaştığını da aktarır.
NASA'ya katılım
McNair 1978'de NASA'nın astronot grubuna seçildi. Bu grup, kamuoyunda “Thirty-Five New Guys” (Otuz Beş Yeni Adam) olarak anılan, binlerce başvuru arasından seçilen 35 kişilik gruptu. Kaynaklara göre grup, azınlıkları ve kadınları astronot kadrosuna katmaya yönelik çabaların bir parçasıydı.
STS-41-B
McNair ilk uçuşuna, Challenger'in 3 Şubat 1984'te kalkan STS-41-B görevinde görev uzmanı olarak çıktı. Görev, 11 Şubat'ta sona erdi ve toplam 7 gün 23 saat 15 dakika sürdü; araç Dünya çevresinde 128 tur attı. Mürettebatta Vance Brand, Robert Gibson, Bruce McCandless II, Robert Stewart ve McNair vardı. Görevin başlıca özellikleri:
- Westar 6 ve Palapa B2 adlı iki haberleşme uydusu fırlatıldı; ancak ikisinin de kademe roketi arıza yaptı ve uydular planlanandan alçak yörüngeye girdi. Kasım 1984'te STS-51-A görevinde kurtarıldılar.
- 7 Şubat'ta McCandless ve Stewart, Manned Maneuvering Unit adlı bağsız yürüyüş sistemiyle, mekiğe halatla bağlı olmadan uzaya çıkan ilk insanlar oldu; McCandless mekikten yaklaşık 98 metre uzaklaştı.
- İlk kez bir uzay aracı, kalkış yaptığı alana, yani Kennedy Uzay Merkezi'ne indi.
McNair bu görevle, Guion Bluford'un bir yıl önceki uçuşundan sonra uzaya çıkan ikinci Siyah Amerikalı oldu. Kaynaklar, McNair'in uçuşta üstlendiği bireysel görevi ayrıca belirtmez; bu yüzden burada onu robot kolla ya da başka bir işle ilişkilendirmiyoruz. Ayrıca görev sırasında, ikinci gün uyandırma müziği McNair için seçildi: NASA çalışanlarından oluşan “Contraband” adlı grup, onun tenor saksafon çaldığı grup olarak anılır.

Verileri göster
| 1950 | Lake City'de doğdu |
|---|---|
| 1971 | Fizik lisansı (NC A&T) |
| 1978 | NASA astronot grubuna seçildi |
| 1984 | STS-41-B |
| 1986 | STS-51-L (Challenger) |
STS-51-L ve anılması
McNair, 28 Ocak 1986'da fırlatılan STS-51-L'de de görev uzmanıydı. Challenger kalkıştan 73 saniye sonra, Atlantik üzerinde yaklaşık 14 kilometre irtifada parçalandı ve yedi kişilik mürettebatın tamamı öldü. McNair 35 yaşındaydı. Planlarının arasında, Fransız müzisyen Jean-Michel Jarre'ın Rendez-Vous albümü için mekikte saksafon solosu kaydetmek de vardı; kayıt yapılamadı. Albümdeki “Last Rendez-Vous” parçasının alt başlığı “Ron's Piece” (Ron'un Parçası) oldu.

McNair'e 2004'te, ölümünden sonra, Challenger ve Columbia mürettebatıyla birlikte Kongre Uzay Onur Madalyası verildi. Ay'daki McNair krateri onun adını taşır. Aynı yıl kalıntıları Lake City'deki Ronald E. McNair Anıt Parkı'na taşındı. MIT'deki Kavli Astrofizik ve Uzay Araştırmaları Enstitüsü'nün bulunduğu bina (37 numaralı bina) ve Kuzey Karolina A&T Üniversitesi'ndeki McNair Hall de adını taşır. En yaygın anılma biçimi ise ABD Eğitim Bakanlığı'nın Ronald E. McNair Lisans Sonrası Başarı Programı'dır: düşük gelirli, ailesinden ilk üniversiteye giden ya da yeterince temsil edilmeyen öğrencileri doktora çalışmasına hazırlayan bu program, 2020 itibarıyla 187 kurumda yürütülüyordu. 29 Ocak 2011'de Lake City'deki kütüphane, onun adıyla Ronald McNair Yaşam Öyküsü Merkezi olarak açıldı.
Neden önemli?
McNair, lazer fiziği doktorası olan bir bilim insanının uzaya çıkabildiğini ve bunu başaran birinin ayrımcılığın sürdüğü küçük bir kasabada büyüdüğünü hatırlatır. Adının taşıdığı programlar, bu yolu bugün başka öğrenciler için açık tutmaya çalışır.























