Brian Floca
Apollo 11'in Ay yolculuğunu çocuklara anlatan Moonshot kitabının yazarı ve resimleyicisi Brian Floca, Locomotive ile Caldecott Madalyası'nı kazanan, teknik titizliğiyle bilinen Amerikalı bir sanatçı.
- Doğum tarihi
- 11 Ocak 1969
- Ülke
- ABD
- Görevi
- Çocuk kitabı yazarı ve resimleyicisi
- Rolü
- Yazar
Brian Floca kimdir?
Brian Kane Floca (d. 11 Ocak 1969), Amerikalı çocuk kitabı yazarı ve resimleyicisidir. Uzay meraklıları onu en çok, Apollo 11'in Ay yolculuğunu küçük okurlar için anlatan resimli kitabı Moonshot: The Flight of Apollo 11 (Ay Atışı: Apollo 11'in Uçuşu, 2009) ile tanır. Floca, kurgu dışı resimli kitaplarıyla öne çıkan bir sanatçıdır: 1869'daki kıtalararası tren yolculuğunu anlatan Locomotive (Lokomotif, 2013) ile Amerikan çocuk kitaplarının en saygın resim ödülü olan Caldecott Madalyası'nı kazandı. Bilgi kitaplarına verilen Robert F. Sibert onur ödülünü dört kez aldı.
Floca'nın kitaplarında ortak bir yöntem var: karmaşık bir teknolojiyi ya da tarihî bir olayı, onu yaşayan insanların gözünden, kısa ve ritmik dizelerle ve büyük bir teknik titizlikle çizilmiş suluboya resimlerle anlatmak. Bu yüzden kitapları hem okul öncesi çocuklara hem de ayrıntıya meraklı yetişkinlere hitap eder.
Hayatı
Floca, Teksas'ın Temple kentinde doğup büyüdü. 1991'de Brown Üniversitesi'nden mezun oldu. Rhode Island Tasarım Okulu'nda da dersler aldı; bunlardan birini resimleyici David Macaulay veriyordu. Daha sonra New York'taki School of Visual Arts'ta güzel sanatlar yüksek lisansı yaptı ve aynı okulda ders verdi.
Bugün New York'un Brooklyn semtinde yaşıyor ve Sophie Blackall, John Bemelmans Marciano ve Doug Salati gibi başka çocuk kitabı sanatçılarıyla ortak bir atölyede çalışıyor. Okullarda, kütüphanelerde, ABD Ulusal Kitap Festivali'nde, Ulusal Arşivler'de ve Metropolitan Sanat Müzesi'nde konuşmalar yaptı.
Resimleyicilikten bilgi kitaplarına
Floca'nın kariyeri başkalarının kitaplarını resimleyerek başladı. En uzun soluklu ortaklığını, Amerikalı çocuk edebiyatı yazarı Avi ile kurdu ve onun Poppy dizisinin kitaplarını resimledi. Poppy (1995) Boston Globe–Horn Book Ödülü'nü kazandı.
Kendi yazıp resimlediği kitaplar zamanla daha çok gerçek dünyaya yöneldi. Dinosaurs at the Ends of the Earth (2000), Central Asiatic Expeditions adıyla bilinen Orta Asya keşif gezilerini; Up in the Air (2003) Wright kardeşlerin uçuş serüvenini; Lightship (2007) denizde demirli duran fener gemilerini anlattı. Lightship, Floca'ya ilk Sibert onur ödülünü getirdi. Jan Greenberg ve Sandra Jordan'ın yazdığı, Martha Graham'ın Appalachian Spring balesinin doğuşunu anlatan Ballet for Martha (2010) ise hem Sibert onur ödülü hem de ABD Ulusal İngilizce Öğretmenleri Konseyi'nin (NCTE) Orbis Pictus Ödülü'nü aldı.
Moonshot: Apollo 11'in resimli öyküsü
Floca'nın uzayla bağını kuran kitap Moonshot'tır. 2009'da Simon & Schuster çatısındaki Atheneum Books for Young Readers tarafından yayımlanan kitap, 16 Temmuz 1969'da bir Saturn V roketiyle fırlatılan, 20 Temmuz'da Ay'a inen ve 24 Temmuz'da Dünya'ya dönen Apollo 11 görevini dört yaş ve üzeri okurlar için anlatır. Mürettebat, komutan Neil Armstrong, Ay modülü pilotu Buzz Aldrin ve Ay yörüngesinde kalan komuta modülü pilotu Michael Collins'tir.
Kitap, tutumlu bir serbest nazımla ilerler ve büyük anların yanında astronotların uzayda nasıl yemek yediği ya da tuvalet ihtiyacını nasıl giderdiği gibi gündelik ayrıntılara da yer verir. Floca'nın kendi notlarına göre kitabın arkasında ciddi bir araştırma vardı. Michael Collins'in, Andrew Chaikin'in, Norman Mailer'ın ve Charles Murray ile Catherine Bly Cox'un Apollo kitaplarını okudu. Apollo 11'in uçuş planlarını ve teknik belgelerini, Saturn V'in faydalı yük planlama kılavuzunu, NASA'nın arşiv görüntülerini ve fotoğraflarını inceledi. Kalkış görüntülerini tek tek izleyerek roketin dev F-1 motorlarının kalkış anında yalıtımla kaplı olduğunu fark etti; bu ayrıntı müze sergilerinde ve çizimlerde pek gösterilmiyordu. Kitaptaki Ay'ın her sahnede doğru evrede görünmesi için NASA'nın Ay evresi hesaplayıcısını kullandı.
Bu titizlik karşılıksız kalmadı. Michael Collins, kitabın resimlerini şimdiye kadar gördüğü en doğru Apollo çizimleri arasında saydı. Kitabın iç kapaklarında ayrıntılı çizimler, görevin resimli bir zaman çizelgesi ve NASA'nın Ay programının kısa tarihi yer alır. Okurlar, kitapta adı geçen gerçek araçları Washington'daki Smithsonian Ulusal Hava ve Uzay Müzesi'nde, tarihî görev kontrol odasını ise Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde görebileceklerini de öğrenir.
İnişin 50. yılı olan 2019'da Floca, kitabın genişletilmiş bir baskısını hazırladı. Yeni baskıya sekiz sayfa resim ve metin eklendi; Dünya'ya dönüş yolculuğu daha ayrıntılı anlatıldı. En önemli değişiklik, görevi mümkün kılan binlerce kişiye daha çok yer açılmasıydı: yeni sayfalarda aralarında matematikçi Katherine Johnson'ın da bulunduğu kadın ve siyahi NASA çalışanları da yer aldı. Eleştirmenler bu baskıyı, yeniden satın almayı gerektirecek kadar yeni malzeme içeren ender gözden geçirilmiş baskılardan biri olarak karşıladı.
Apollo 11'in kendisini belgesel olarak izlemek isteyenler için Apollo 11 (2019) belgeseli, Ay yolculuklarının genel tarihi için ise Ay'a yolculuklar sayfası, Moonshot'ın iyi bir tamamlayıcısıdır.
Bilimle ve teknolojiyle ilişkisi
Floca bir bilim insanı değil, ama kitapları teknolojinin nasıl çalıştığını ve onu kimlerin çalıştırdığını anlatma konusunda çocuk edebiyatında örnek gösterilir. Locomotive için dört yıl çalıştı; bizzat buharlı trene bindi ve ayrıntıların doğruluğu için uzmanlara danıştı. Moonshot'ta da aynı yaklaşım görülür: roket, uzay aracı ve görev aşamaları, gerçek belgelere dayanan bir doğrulukla ama bir resimli kitabın sadeliğiyle çizilir. Floca'nın sitesi, kitabı sınıfta kullanmak isteyen öğretmenler için ayrıca ders kaynakları sunar.
Bu yönüyle Moonshot, Ay'a yolculuğu hayal eden eski kurgu eserlerinden, örneğin Jules Verne'in Ay'a Yolculuk'undan ya da Hergé'nin Tenten Ay'da albümlerinden ayrılır: hayal edileni değil, gerçekten yaşananı anlatır. Apollo dönemini yetişkinler için anlatan Kayıp Ay gibi kitapların çocuklara yönelik bir karşılığı olarak da okunabilir.
Ödülleri
- 2014 Caldecott Madalyası ve Sibert onur ödülü (Locomotive).
- 2008 Sibert onur ödülü (Lightship).
- 2010 Sibert onur ödülü ve Flora Stieglitz Straus Ödülü (Moonshot); kitap ayrıca The New York Times'ın yılın en iyi 10 resimli çocuk kitabı listesine girdi ve Society of Illustrators'ın gümüş madalyasını aldı.
- 2011 Sibert onur ödülü ve Orbis Pictus Ödülü (Ballet for Martha).
- Boston Globe–Horn Book Ödülü (Poppy) ve 2015 Irma Black onur ödülü.
- 2026 Robin Smith Resimli Kitap Ödülü (Island Storm).
Kitapları
Etkisi ve son kitapları
Floca, son yıllarda yalnız yazar olarak da çalıştı. Son olarak kendi yazıp resimlediği kitap Keeping the City Going (2021) oldu. Yalnız metnini yazdığı, resimlerini Sydney Smith'in yaptığı Island Storm (Ada Fırtınası, 2025) ise The New York Times'ın 2025'in en iyi 10 çocuk kitabı listesine girdi ve Kirkus Ödülü finalisti oldu.
Floca'nın çocuk kitaplarındaki asıl katkısı, kurgu dışı resimli kitabın da bir hikâye kadar heyecan verici olabileceğini göstermesidir. Moonshot, Apollo kuşağını görmemiş çocuklara Ay'a inişi, roketin gürültüsünü ve uzaydaki sessizliği birlikte hissettiren kitaplardan biri olarak okul kütüphanelerinin uzay rafında yerini korudu. Uzayı çocuklara tanıtmanın başka yolları için çocuklar için uzay rehberi sayfasına bakılabilir.
























