Curiosity Sharp Dağı'nda tırmanışa döndü: yolunda yine çokgen desenli kayalar var
Basque Lakes ve Nazca sondajlarını tamamlayan Curiosity, Yardang birimine doğru yola çıktı. Bu hafta kayaları yeniden küçük çokgenler ve çıkıntılı sırtlar kapladı.

NASA'nın Mars gezgini Curiosity, 13 Kasım 2026 planlama gününde uzun bir sondaj dönemini geride bırakıp Sharp Dağı'nda yukarı tırmanışa döndü. JPL Proje Bilimcisi Yardımcısı Abigail Fraeman'ın 17 Kasım'da yayımlanan görev blogundaki anlatıma göre, bu hafta keşfedilen iki bölgede kayalar, çıkıntılı sırtlarla çevrili çok sayıda küçük ve düzenli boyutlu çokgenle kaplıydı.
Fraeman, gezginin son haftalarının "Basque Lakes" ve "Nazca" örneklerinin sondajı ve analizine ayrıldığını, bu örneklerden çok şey öğrenildiğini yazıyor. Şimdi hedef, dağın üst kısmındaki Yardang birimi. Sitemizde bu sondajları daha önce ele almıştık: Curiosity'nin 49. sondaj deliği ve Nazca'daki kristal avı.
Çokgenler ilk kez değil karşımıza çıkıyor
Bu desen ekip için yeni bir şey değil. Haziran 2026'da yayımlanan Sol 4934-4940 blogunda Uzay Bilimi Enstitüsü'nden William Farrand, gezginin "dev bir Mars peteğinin üst yüzeyi gibi" çokgen yapılarla kaplı bir birime girdiğini anlatmıştı. Kayalar, ortaları daha düz olan, birbirine bağlı sırtlardan oluşuyor ve kurumuş çamurdaki çatlakları andırıyordu. Birimin içinde ilerledikçe sırtlar daha fazla aşınmıştı. Aralarda ise kökeni belirsiz, koyu tonlu, çakıl ile iri çakıl boyutunda kayalar dağılmıştı. Farrand'a göre ekip bu koyu kayaların daha yüksek katmanlardan sürüklenip sürüklenmediğini, uzaktaki çarpmalarla savrulup savrulmadığını ya da göktaşı olup olmadığını henüz bilmiyordu.
Fraeman'ın yeni yazısı, o dokuların ekibi "gerçekten şaşırttığını" ve bilim ekibinin nasıl oluştuklarını tartışmak için zaman ayırdığını söylüyor. Bu hafta karşılaşılan kayaların birkaç ay önce dağda biraz daha aşağıda görülenlere çok benzediği belirtiliyor.
Çokgenler nasıl oluşmuş olabilir?
Fraeman'a göre bu tür çokgen dokular birkaç farklı koşulda ortaya çıkabilir:
- Minerallerden su kaybedildiğinde yüzeyin büzülmesi,
- sıcaklık döngüleri,
- kayanın gömüldükten sonra yeniden açığa çıkarken geçirdiği sıkışma ve genleşme.
Ekip henüz hangisinin geçerli olduğunu söylemiyor. Fraeman, bu hafta toplanan verilerin özelliklerin oluşumuna ve Mars'ın yaşanabilirliğinin evrimine dair daha fazla ipucu vereceğini, ayrıca çokgenlerin çevresindeki çıkıntılı sırları oluşturan çimentoların bileşimini de ortaya koyacağını belirtiyor. Yani ortada kesinleşmiş bir açıklama yok; yazı bir yarış değil, veri toplama aşamasını anlatıyor.
Az kaynak harcayan aletlerle yükseliş
Yukarı çıkarken ekip, sondaj gibi kaynak tüketimi yüksek işlemler yerine daha az enerji ve zaman isteyen aletlere ağırlık verecek: APXS, ChemCam, MAHLI ve Mastcam. Fraeman'ın ifadesiyle bu ölçümler, kayaları oluşturan ve zaman içinde değiştiren ortamlardaki farkları belgeliyor. Gezgin amaçlı biçimde yukarı ilerlerken karşılaştığı kayaların kimyasını ve dokusunu kayda geçirecek.
Curiosity, 2014'ten beri Gale Krateri'ndeki Sharp Dağı'nı tırmanıyor. NASA, dağı yaklaşık 3 mil (yaklaşık 4,8 km) yüksekliğinde olarak tanımlıyor. Farklı katmanlar farklı dokular taşıyor; örneğin 2025'te NASA'nın duyurduğu "boxwork" katmanında, yeraltı suyunun çatlaklara bıraktığı minerallerin sertleştirdiği, kesişen alçak sırtlar görülüyordu. Çokgenli kayalar ise ayrı bir desen ve ayrı bir bilmece.
Sırada ne var?
Fraeman, yörünge görüntülerinde önümüzdeki hafta ya da sonrasında ulaşılacak katmanların, çokgen alanının ilk görüldüğü yerdeki dokulara çok benzediğini söylüyor. Kendi tahmini, önümüzdeki birkaç sürüşte çokgenlerle karşılaşmanın süreceği ve her sürüşte daha geniş ve belirgin görüneceği yönünde. Ama bunun yalnızca bir tahmin olduğunu vurguluyor: 5.000'den fazla sol boyunca Mars'ın sürprizlerle dolu olduğunu öğrendiğini yazıyor.
Açık soru, çokgenlerin ve çevrelerindeki sırların hangi süreçle oluştuğu. Su kaybı, sıcaklık döngüsü ya da gömülme-açığa çıkma hipotezlerinden hangisinin öne çıkacağı, çimentoların bileşimi ve önümüzdeki haftalarda toplanacak yeni gözlemlerle netleşebilir.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















