21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Uydular ve Haberleşme

NASA'nın 27 yıllık Terra uydusu 1 Aralık'ta bilim verisi toplamayı bırakıyor

NASA, Aralık 1999'da altı yıllık görev için fırlatılan Terra uydusunun 1 Aralık 2026'da bilim verisi toplamayı bırakacağını açıkladı; devre dışı bırakma Ocak 2027'de bitecek.

Uydular ve HaberleşmeNASA
NASA'nın 27 yıllık Terra uydusu 1 Aralık'ta bilim verisi toplamayı bırakıyor

NASA, Dünya'yı 27 yıldır izleyen Terra uydusunun 1 Aralık 2026'da bilim verisi toplamayı bırakacağını duyurdu. NASA'nın açıklamasına göre uydunun yörüngesinin alçaltılması ve sistemlerinin kapatılmasıyla görevin tamamen sona ermesi Ocak 2027'yi bulacak. Aralık 1999'da fırlatılan Terra, yalnızca altı yıl çalışması için tasarlanmıştı; yani planlanan ömrünün dört katından uzun süre görev yaptı.

Terra, NASA'nın Dünya Gözlem Sistemi'nin (Earth Observing System) amiral gemisi sayılıyor. Aynı platformda karaları, okyanusları ve atmosferi birlikte gözlemleyen beş farklı alet taşıması, uyduyu o dönem için alışılmadık kılmıştı. NASA'nın görev sayfasına göre Terra yeryüzünden 705 kilometre yükseklikte, Güneş'le eşzamanlı kutupsal bir yörüngede dönüyor; 99 dakikada bir tur atıyor ve günde yaklaşık 14 kez Dünya'yı dolanıyor.

Beş alet, tek platform

Uydunun taşıdığı aletler şunlar: ASTER (termal ve yansıyan ışıkta yüksek çözünürlüklü görüntüleyici; ABD-Japonya ortaklığı), CERES (Dünya'nın ışınım dengesini ölçen alet), MISR (dokuz kamerayla aynı noktayı farklı açılardan görüntüleyen spektroradyometre), MOPITT (alt atmosferdeki kirliliği, özellikle karbon monoksiti ölçen Kanada yapımı alet) ve MODIS (36 spektral bantla geniş bir şeritte kara, deniz ve atmosferi izleyen spektroradyometre). NASA'nın Aralık 2025'te yayımladığı bir yazıya göre MODIS yaklaşık 2.300 kilometrelik bir şeridi tarıyor, MISR'ın şeridi ise yaklaşık 400 kilometre genişliğinde.

Uydunun yaşlanması aletlere de yansıdı. NASA'nın açıklamasına göre MOPITT ile CERES ve ASTER'in bazı bölümleri, kalan gücü korumak için daha önce kapatıldı. Aralık 2025 tarihli NASA yazısında MOPITT'in 9 Nisan 2025'te durdurulduğu, pil bozulmasının güç kısıtına yol açtığı belirtiliyor. Aynı yazıya göre NASA 2020'de yörünge eğikliğini düzeltmeyi bıraktı; böylece Terra'nın ekvatoru geçiş saati 2022 sonbaharına gelindiğinde 10.30'dan 10.15'e kaydı.

Terra'nın bıraktığı miras

NASA'nın verdiği rakamlara göre Terra 100.000'den fazla tur tamamladı ve verileri 27.000'den fazla bilimsel yayında kullanıldı. Aletler arazi kullanımındaki değişimleri, orman yangınlarının davranışını, toz ve duman taşınımını, atmosfer bileşimini ve buz örtüsünü kayda geçirdi. NASA'nın aktardığı örnekler arasında 2018 Camp Yangını'nda yok olan 13.000'den fazla yapının haritalanması, 2019-2020 Avustralya orman yangınlarının izlenmesi ve 2020'de Laura Kasırgası'nın dört numaralı kategoriye yükselişinin MISR ile üç boyutlu görüntülenmesi yer alıyor. Uydu ayrıca 2002, 2009, 2017 ve 2024 tam Güneş tutulmalarını da izledi.

Terra'nın en az bilinen yönlerinden biri, farklı aletlerin verisini birleştirebilmesi. NASA, beş aletin ölçümlerini bir araya getiren "Terra Fusion" veri kümesini bu amaçla hazırladı; yalnızca MODIS için 369 ayrı veri ürünü Dünya Gözlem Sistemi'nin veri merkezinde tutuluyor. Haber duyurusunda NASA, Terra veri kayıtlarının ücretsiz ve herkese açık kalmaya devam edeceğini vurguluyor. Yani uydu susacak, ama 1999'dan bu yana biriken arşiv araştırmacıların ve afet yönetimi ekiplerinin kullanımında kalacak.

Sırada ne var?

Terra bu yolculukta yalnız değil. NASA'nın Aralık 2025'te yayımladığı yazıda kardeş görevlerin de sonu öngörülmüştü: Aqua için Eylül 2027, Aura için Ağustos 2028. Bu tarihler o yazıdaki projeksiyon; yeni duyuruda yalnızca Terra için tarih verildiği için diğer iki uydunun takvimi değişmiş olabilir. Bir kuşağın amiral gemisinin kapanması, uzun yıllar boyunca aynı ölçüm geleneğiyle toplanan kayıtların başka uydularla nasıl sürdürüleceği sorusunu da güncel tutuyor. Şimdilik kesin olan, Terra'nın bilim verisinin 1 Aralık'ta duracağı ve uydunun Ocak 2027'ye kadar devre dışı bırakılacağı.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  2. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde
  3. ESA, ClearSpace-1 için OHB ile 102 milyon avroluk sözleşme imzaladı: Proba-1 yakalanacak
  4. EarthCARE gösterdi: Yağmur, okyanus üzerindeki doğal güneşlik bulutları parçalıyor
  5. Landsat, Mississippi ovasında tarla ve ormanların su harcamasını tarla tarla ölçtü
  6. Atacama'da uydu çağının en kapsamlı çiçeklenmesi: El Niño yağmurları çölü renklendirdi

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  6. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi1 saat önce
  2. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı1 saat önce
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  4. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce
  5. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi21 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar