Kuzey Torid meteorları bu gece zirvede: Ay'sız gökyüzünde saatte beş meteor, ara sıra ateş topu
Kuzey Torid meteor yağmuru 12 Kasım'da maksimumda. Yeni Ay sayesinde karanlık bir gökyüzünde saatte yaklaşık beş meteor ve ara sıra parlak bir ateş topu görülebilir.

Uluslararası Meteor Örgütü'nün (IMO) 2026 meteor yağmuru takvimine göre Kuzey Torid yağmuru 12 Kasım'da, yani bu gece maksimuma ulaşıyor. NASA'nın aylık gökyüzü rehberine göre ideal koşullarda saatte yaklaşık beş meteor beklenir. Yağmur sayısıyla değil, arada bir beliren parlak ateş toplarıyla tanınıyor.
Bu yıl koşullar elverişli: IMO'nun belirttiğine göre yeni Ay 9 Kasım'da gerçekleşti, dolayısıyla gökyüzünde Ay ışığı yok. Aşağıdaki video NASA'nın kasım ayı gökyüzü rehberinden; Torid'lerin yanında ay boyunca görülecek diğer olayları da özetliyor.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=PN-iD6VTmyc
Torid'ler nereden geliyor?
Meteor yağmuru, Dünya'nın bir kuyruklu yıldızın ardında bıraktığı toz ve kaya parçacıklarından oluşan akıntının içinden geçmesiyle ortaya çıkar. NASA'ya göre Torid akıntısının ana kuyruklu yıldızı 2P/Encke. Encke, Güneş çevresindeki turunu 3,30 yılda tamamlıyor ve bilinen kuyruklu yıldızlar arasında en kısa yörünge dönemine sahip; çekirdeğinin çapı yaklaşık 4,8 kilometre.
IMO'nun verilerine göre Kuzey Torid meteorları atmosfere saniyede yaklaşık 29 kilometre hızla giriyor. Karşılaştırma için: aynı takvimde Leonidler 71 km/s hızla geliyor. IMO, birçok Torid meteorunun parlaklığı ve göreli yavaşlığı nedeniyle uzun pozlu fotoğrafçılık için ideal hedef olduğunu da vurguluyor.
İki kol: Güney ve Kuzey
Torid'ler tek bir yağmur değil, aynı kuyruklu yıldız ailesine bağlı iki koldan oluşuyor. NASA'nın açıklamasına göre adları, Boğa takımyıldızında meteorların çıkış noktası olarak göründüğü iki bölgeden geliyor.
- Güney Torid: 20 Eylül–20 Kasım arasında etkin, maksimumu 5 Kasım, saatlik zirve oranı (ZHR) 5–10, giriş hızı 27 km/s.
- Kuzey Torid: 20 Ekim–10 Aralık arasında etkin, maksimumu 12 Kasım, ZHR 5, giriş hızı 29 km/s. Radyantı (meteorların çıkıyormuş gibi göründüğü bölge) Boğa'da, yaklaşık sağ açıklık 58°, dik açıklık +22° konumunda.
ZHR, radyant tam tepedeyken ve gökyüzü kusursuz karanlıkken tek bir gözlemcinin bir saatte görebileceği kuramsal meteor sayısıdır; gerçek sayı genellikle bundan düşük çıkar. IMO, bir meteoru Torid saymak için radyantı tek bir nokta değil, yaklaşık 20° × 10°'lik oval bir alan olarak almak gerektiğini belirtiyor.
Nasıl izlenir?
IMO'ya göre Torid'lerin radyantı ekliptiğe yakın olduğu için yağmur her enlemden izlenebiliyor; kuzey yarımkürede ise radyant gece boyunca daha uygun yüksekliklerde kalıyor. Radyantın dik açıklığı +22° olduğundan, 36° ile 42° kuzey enlemleri arasında kalan Türkiye'de radyant meridyendeyken ufkun yaklaşık 70–76 derece yukarısında olur (bu, enlem ve dik açıklıktan yapılan basit bir hesaptır).
IMO'nun bir başka notu da zamanlamayla ilgili: Önceki gözlemlerde maksimum oranlar yaklaşık on gün boyunca plato gibi sürmüş. Yani zirve gecesini kaçıranlar için de yakın geceler tamamen boş değil. IMO, yeni Ay'ın iki kolun maksimum tarihleri arasındaki dönemde kesintisiz gözlem imkânı verdiğini de yazıyor.
NASA'nın önerileri sade: Şehir ışıklarından uzak karanlık bir yer seçin, gözlerinizin karanlığa alışması için yaklaşık yarım saat bekleyin ve gökyüzünün mümkün olduğunca büyük bölümünü görün. Saatte beş meteor beklentisi sabır gerektirir; bu yüzden uzun bir oturum planlamak daha verimli.
Sırada ne var?
Kasım'ın meteor programı bununla bitmiyor. NASA'ya göre 17-18 Kasım'da Leonidler Ay battıktan sonra sabaha karşı izlenebilecek; ideal koşullarda saatte yaklaşık 15 meteor mümkün, ama çoğu gözlemci bundan azını görecek. Bundan hemen önce, 15-16 Kasım sabahlarında gün doğmadan önce güneydoğuda Mars ile Jüpiter yaklaşık 1,2 derece ara ile birbirine çok yakın görünecek. Kuzey Torid'ler ise IMO'ya göre 10 Aralık civarında sönerken yerini Antihelion Kaynağı denen zayıf, yıl boyu süren meteor etkinliğine bırakıyor.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















