Roman Uzay Teleskobu'nun cihazları hizalandı: bilim için ince ayar tamam
NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu cihazlarını hassas biçimde hizaladı. Ekip, gözlemevinin iç haritasını güncelledi ve bilim işletmesine bir adım daha yaklaştı.

NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, cihazlarını hassas biçimde hizalayarak önemli bir dönüm noktasını tamamladı ve gözlemevini bilim işletmesine bir adım daha yaklaştırdı.
NASA Merkezi'nde (Washington) Roman'ın program bilimcisi olan Dominic Benford, "Roman'ın kusursuz bir hizalamaya ihtiyacı var; çünkü yola çıktığı bilimi yapabilmek için Hubble ya da Webb uzay teleskoplarından en az on kat daha kararlı olması gerekiyor" dedi. Benford şöyle devam etti: "Roman'ın gücü iki şeyden geliyor: bize ne kadar geniş bir görüş sunduğundan ve ölçümlerindeki belirsizlikleri ne kadar küçültebildiğimizden."
Roman ekibi, fırlatmadan önce gözlemevinin optiklerini ve cihazlarını yerde hassas biçimde hizalamıştı. Ancak fırlatma titreşimleri, sıcaklık değişimleri ve uzaydaki yer çekimi eksikliği küçük kaymalara yol açabiliyor. Bilim insanları bu kaymaları ölçmek ve Roman'ın anatomisine, yani "iç haritasına" dair notlarını güncellemek için bir dizi test gözlemi yürütüyor.
Baltimore'daki Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü'nde Roman üzerinde çalışan astrofizikçi Tyler Desjardins, "Geniş Alan Cihazı'ndaki 18 dedektör, rehber yıldızlara kilitlenirken birlikte çalışacak şekilde tasarlandı" dedi. Desjardins şöyle açıkladı: "Haritamıza göre bir yıldızın şu dedektörde şuraya, bir başkasının da bir başka dedektörde şuraya düşmesi gerekiyorsa ve bu konumlardan biri yanlışsa, rehberlikte sorunlar çıkmaya başlıyor. Hedefimizi doğru nişan alıp küçücük sapmaları düzeltebilmemiz için rehber yıldızlarımızın konumlarını çok hassas biçimde bilmemiz gerekiyor."
Bilim insanları yıldızları gözlemledi ve bunların Roman'ın görüntülerindeki konumlarını beklenen konumlarla karşılaştırdı. Bu karşılaştırma, görevin kozmik hedeflerinden gelen ışığın Geniş Alan Cihazı'nın dedektörlerine tam olarak düşmesi için sonraki gözlemleri nasıl ayarlamaları gerektiğini gösterdi.
Uzay Teleskobu Bilim Enstitüsü'nde Roman üzerinde çalışan gökbilimci Tony Sohn, "Roman artık içeride, kusursuzluğun bir saç telinin çapının çok küçük bir kesrine kadar hizalanmış durumda" dedi. Sohn, "Bu hassasiyet hem doğru yere bakmak hem de her gözlem sırasında tamamen sabit kalabilmek için şart" diye ekledi.
Çift görevli ajan
Geniş Alan Cihazı, Roman'ın hem ana cihazı hem de rehberi olarak görev yapıyor; teleskobun yönelmesine ve gözlemler sırasında sabit kalmasına yardımcı olmak için yıldızları izliyor. Koronagraf Cihazı gezegen ve tozlu disk aramak için yakındaki yıldızların görüntülerini alırken bile, Geniş Alan Cihazı gözlemevini sabit tutmak için gökyüzünün komşu bir bölgesindeki yıldızları izleyecek.
Benford, "Koronagraf, yörüngedeki gezegenlerden gelen çok sönük sinyalleri toplamak için yıldızın ışığını sönümlemek üzere bir yıldıza uzun süre bakmak zorunda kalacak; biz de bu gözlemlerin yanında rastgele bir örnekleme olarak bedavaya ek derin alanlar elde edeceğiz" dedi. Benford şöyle ekledi: "Bu, bilim insanlarının üzerinde çalışacağı çok değerli bir ek veri olacak; çünkü bunlar büyük oranda daha önce hiç derin tarama yapamadığımız yerler."
Koronagraf Cihazı, bir yıldızın göz alıcı ışığını engellemek için bir dizi maske ve başka bileşen kullanıyor. Bunlardan herhangi biri yanlış yerleştirilmiş olsaydı, koronagraf görevin hedeflediği benzeri görülmemiş düzeyde yıldız ışığını engelleyemezdi.
NASA'nın Güney Kaliforniya'daki Jet Tahrik Laboratuvarı'nda (JPL) Roman üzerinde çalışan optik mühendisi Brian Kern şöyle konuştu: "Işığın dalga doğası, görüntü oluştururken yıldız ışığının taşmasına, yani gezegenlerin bulunabileceği yıldız çevresi bölgelere akmasına yol açıyor. Bir koronagraf, taşan yıldız ışığını soğurup yönünü değiştirmek için dikkatle seçilmiş maskeler kullanıyor ve gezegenleri ortaya çıkaracak kadar ışığı ortadan kaldırıyor. Maskeleri tek tek konumlandırmak için hassas hizalama toleranslarımız var; bu ilk adım. Bu da hizalamanın tek başına bitiremeyeceği işi tamamlayacak, daha karmaşık bir sonraki adıma olanak tanıyor."
Roman ekibi, görüşü olabildiğince net hale getirmek için ikincil aynanın konumunu, teleskobu Koronagraf Cihazı'na bağlayan daha küçük bir aynanın konumunu ve cihazın içindeki tüm maske ile optikleri ayarladı. Sırada, cihazın şekil değiştirebilen aynalarını hareket ettiren 3.000'den fazla küçük hareketli parçayı çalıştırmak var. Kern, "Şekil değiştirebilen aynalar, ışığın dalga doğasından yararlanarak yıldız ışığının yönünü değiştirirken gezegen ışığını bırakıyor ve adım adım giderek daha fazla yıldız ışığını eliyor" dedi. Kern devamında şunları söyledi: "Bu kadar sönük gezegenleri, görüntülerimizi aksi halde boğacak yıldızlara bu kadar yakınken böyle görebileceğimiz yol bu. Bunu laboratuvarda yapay bir uzay ortamında gösterdik; ancak gerçek yıldız ışığı ve gerçek gezegenlerle uzayda yapılacak ikinci aşama etkin yıldız ışığı denetimi, rekor kıran ve ilk kez gerçekleşecek bir başarı olacak."
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















