Phantasy Star (1987): oynanışı ve oyundaki gerçek Algol yıldızı, çift yıldız bilimi
Phantasy Star, 1987'de Sega'nın Master System'i için çıkan, kılıçla büyüyü uzay gemisiyle birleştiren öncü bir konsol rol yapma oyunu. Oyunun geçtiği sistem, gökyüzündeki ünlü çift yıldız Algol'ün adını taşıyor.
- Tür
- Rol yapma
- Çıkış yılı
- 1987
- Geliştirici
- Sega
- Yayıncı
- Sega
- Platformlar
- Sega Master System, Nintendo Switch (SEGA AGES); ayrıca Game Boy Advance, PlayStation 2 sürümleri
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Phantasy Star, Sega'nın geliştirip yayımladığı bir rol yapma oyunu. Japonya'da 20 Aralık 1987'de Sega Master System için çıktı; Kuzey Amerika ve Avrupa'ya Kasım 1988'de geldi. Oyun, Algol adlı bir yıldız sisteminde geçiyor: etrafında Palma, Motavia ve Dezoris adlı üç gezegen dönüyor ve oyuncu bu gezegenler arasında gemiyle yolculuk ediyor. Başroldeki Alis, kardeşinin zorba Kral Lassic tarafından öldürülmesinin ardından bir ekip kurup yola çıkıyor. Oyunun peşinde olduğu daha büyük kötülük ise hikâyenin ilerleyen kısımlarında ortaya çıkıyor; burada anlatmıyoruz.
Phantasy Star'ı farklı kılan, ortaçağ fantezisini bilimkurguyla bu kadar açık biçimde birleştirmesi. Aynı oyunda hem ortaçağ türü bir macera hem de gezegenler arası yolculuk var; ekibin bu birleşimde Star Wars'tan esinlendiği aktarılıyor. Bu yazıda oyunun nasıl oynandığına, ardından oyunun adını verdiği gerçek Algol yıldızına bakıyoruz.
Nasıl oynanır?
Oyun iki ayrı görünüme sahip. Gezegenlerin yüzeyinde kuşbakışı bir harita üzerinde yürüyorsunuz; zindanlara ve savaşlara girdiğinizde ise oyun birinci şahıs görünüme geçiyor. Zindanlar bu dönemin standartlarına göre şaşırtıcı biçimde üç boyutlu koridorlar; telli kafes (wireframe) tarzı bu 3B zindanlar Yuji Naka'nın programlama işiydi. Zindanları özgün oyunda kendiniz haritalandırmanız gerekiyor.
Savaşlar menü tabanlı. Rastgele karşılaşmalarla düşmanlarla savaşıyor, deneyim puanı kazanıp seviye atlıyorsunuz. Ekibiniz önceden belirlenmiş karakterlerden oluşuyor: Alis, Noah, Odin ve Myau adlı yoldaşlar. Hepsinin kendi yetenekleri ve ortak bir envanter var. O dönem için yenilik olan bir ayrıntı da, oyunun pil destekli kayıt sistemiydi; ilerlemenizi kartuşta tutuyordu.
Switch'teki SEGA AGES sürümünü M2 stüdyosu hazırladı. Nintendo'nun mağaza sayfasına göre bu sürüm, zindan haritası gösterme işlevi ve "Ages Modu" gibi eklerle geliyor.
Oyundaki bilim
Phantasy Star bir bilim oyunu değil; bilimkurgusu "bilim fantezisi" tarzında. Yine de oyunun merkezinde gerçek bir gök cismi adı var ve karşılaştırma yapmak için güzel bir fırsat. Bir uyarı: oyundaki Algol sistemiyle gerçek Algol yıldızı arasında bir fiziksel bağ kurulmuş değil; ad ortaklığından yola çıkıyoruz ve oyunun gerçek yıldızı bilerek mi seçtiğini kaynaklarda bulamadık.
Gerçek Algol: gökyüzünün göz kırpan yıldızı
Algol, Perseus takımyıldızındaki Beta Persei yıldızının adı. Dünya'dan yaklaşık 94 ışık yılı uzakta (ışık yılı, ışığın bir yılda aldığı yoldur). Genelde 2,12 kadir parlaklığında görünen yıldız, yaklaşık her 2,86 günde bir, 10 saat kadar süren kısmi bir tutulmayla 3,4 kadire kadar sönükleşiyor. Adı, Arapça "gulün (canavarın) başı" anlamına gelen bir ifadeden geliyor. Perseus takımyıldızı hakkında daha fazlası için ilgili ansiklopedi sayfamıza bakabilirsiniz.
Bunun nedeni Algol'ün tek bir yıldız olmaması. Sistem üç yıldızdan oluşan bir çoklu yıldız: içteki çiftte, B8 tayf türünde (tayf türü) Güneş kütlesinin yaklaşık 3,17 katı olan sıcak bir ana kol yıldızı ile Güneş'in yaklaşık 0,70 katı kütlede, daha soğuk bir alt dev yıldız 2,867 günde bir birbirinin etrafında dönüyor. Üçüncü yıldız (yaklaşık 1,76 Güneş kütlesinde) ise bu çifti yaklaşık 680 günde bir dolanıyor. Dünya'dan bakınca içteki iki yıldız aynı doğrultuda olduğu için biri diğerinin önünden geçiyor ve toplam ışık azalıyor. Parlaklığın zamanla değişimini gösteren eğriye ışık eğrisi denir ve Algol'ünki bu tür bir değişen yıldızın ders kitabı örneği.
Algol paradoksu
Algol'ün güzel bir bilmecesi de var. Normalde kütleli yıldızlar yakıtlarını daha çabuk tüketip daha çabuk yaşlanır. Oysa Algol'de kütlesi küçük olan yıldız zaten alt dev evresine geçmiş, kütleli olan hâlâ ana kolda. Bu "paradoks"un çözümü, yıldızlar arasındaki kütle aktarımı: daha kütleli yıldız önce alt dev oldu, çekim alanının sınırını doldurdu ve kütlesinin büyük kısmını arkadaşına aktardı. Kütle el değiştirince rolleri tersine döndü.
Kim, ne zaman anladı?
Geminiano Montanari 1667'de Algol'ün parlaklığının değiştiğini kaydetti. 1783'te genç gökbilimci John Goodricke, değişimin bir tutulmadan kaynaklanabileceğini öne sürdü ve bu çalışmasıyla Copley Madalyası aldı. Tutulma fikrinin kanıtı 1889'da Hermann Carl Vogel'in tayf ölçümleriyle geldi: yıldızın ışığındaki Doppler kayması, iki yıldızın birbiri etrafında döndüğünü gösterdi.
Oyundaki Algol, gerçekteki Algol
Oyundaki sistemde üç gezegen var (Palma yeşil ve verimli, Motavia kurak, Dezoris buzlu); gerçek Algol'de ise üç yıldız. Gerçek Algol çevresinde doğrulanmış bir gezegene bu yazıyı hazırlarken rastlamadık. Üstelik Algol'ün ana yıldızı sıcak ve kütleli bir B tayfı yıldızı; böyle bir yıldızın çevresinde yaşanabilir bölge (sıvı suyun var olabildiği uzaklık aralığı) Güneş'tekine göre çok daha uzakta olurdu, üç yıldızlı sistem de yörünge kararlılığı bakımından ek sorunlar getirirdi. Oyunun üç farklı iklimli gezegeni yan yana tutabilmesi, bilimkurgusal bir lisans. Ama üç iklimin tek bir sistemde bulunabilmesi fikri uzak değil: kendi Güneş Sistemimizde de nemli Dünya, kuru ve soğuk Mars ve buzlu dış gezegenler aynı yıldızın çocukları.
- Doğru fikir: Gökyüzünde yıldızlar arasında ışık değişimi yapan, çoklu yıldız sistemleri gerçekten var.
- Oyun lisansı: Algol'de gezegenler, uygarlıklar ve gemiyle gezegenler arası yolculuk.
- Kesin bilmediğimiz: Yapımcıların adı doğrudan bu yıldızdan alıp almadığı.
Geliştirme hikâyesi
Sega, oyunu Nintendo'nun Famicom'daki Dragon Quest başarısına karşılık olarak geliştirdi. Tasarımcı Kotaro Hayashida, programcı Yuji Naka, grafikçi Rieko Kodama, karakter tasarımcısı Naoto Ohshima, yazarlar Hayashida ve Chieko Aoki, besteci Tokuhiko Uwabo'ydu. Ekipte dönemin standartlarına göre alışılmadık ölçüde kadın bulunması da kayda değer. Oyun 4 megabitlik, o günler için büyük bir kartuşta çıktı; pil destekli kayıt ve yüksek maliyet bazı eleştirmenlerin fiyatla ilgili çekincelerine yol açtı.
Etkisi ve ödülleri
Dönemin yayınları oyunu geniş bir macera hissi ve görsel gücüyle öven yorumlarla karşıladı; Computer Gaming World, oyunu Sega için büyük bir "güç aşısı" saydı. Phantasy Star, kadın başrolü, önceden belirlenmiş karakterleri ve bilim fantezisi dünyasıyla öne çıkan, Batılı oyuncuları konsol RPG'leriyle tanıştıran oyunlardan biri sayılıyor. Rieko Kodama sonradan Phantasy Star IV'ü yönetti, Yuji Naka serinin çevrimiçi koluna ait Phantasy Star Online'ı (2000) yapımcılığını üstlendi, Naoto Ohshima ise Sonic'i tasarladı.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=mc4w9zvfB5Q
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun önce Master System'e çıktı. Sonraki yıllarda Mega Drive (1994'te Japonya'da sınırlı sayıda), Sega Saturn (1998, Japonya), Game Boy Advance (2002-2003), PlayStation 2 (2008, Japonya) için de yayımlandı. Bugün en kolay erişim, Nintendo Switch için çıkan SEGA AGES Phantasy Star: Nintendo'nun mağaza sayfasında çıkış tarihi 13 Aralık 2018, geliştirici M2, yayıncı SEGA olarak görünüyor ve Switch 2'de de oynanabiliyor. Oyun ücretli, dijital olarak satılıyor. Steam'de ilk oyunun kendisi bulunmuyor; mağazada "Phantasy Star" aramasında yalnızca serinin çevrimiçi devam oyunu çıkıyor.
Switch sürümünün dil listesi Japonca, İngiliz İngilizcesi ve Amerikan İngilizcesi. Türkçe yok; arayüz ve altyazı Türkçe değil. Metin ağırlıklı bir rol yapma oyunu olduğu için İngilizce bilmek gerekiyor.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Eski usul zindan tarama, haritayı kendiniz çizme ve oyun tarihine meraklı oyunculara uygun. Hızlı tempo ve modern kolaylık arıyorsanız zorlanabilirsiniz. Uzay temalı rol yapma oyunları arasında Xenoblade Chronicles X, Star Ocean: The Second Story R ve Mass Effect serisi benzer bir "gezegen gezegen dolaşan ekip" duygusunu daha yeni teknolojiyle veriyor.
Benzer oyunlarTümü →
Starflight (1986): oynanışı ve oyundaki gerçek yıldız türleri, ötegezegen bilimiBinary Systems1986 · PC (MS-DOS), Amiga, Commodore 64, Atari ST, Macintosh, Sega Mega Drive/Genesis
Star Control II: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, Altın Plak bilimiToys for Bob (Fred Ford, Paul Reiche III)1992 · MS-DOS, 3DO, PC (Steam'de Star Control I and II paketi); açık kaynaklı The Ur-Quan Masters (Windows, macOS, Linux)
Xenoblade Chronicles X: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, yıldız gemisi bilimiMonolith Soft2015 · Wii U, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Star Ocean: The Second Story R: oynanışı ve oyundaki gerçek warp, ötegezegen bilimiSquare Enix, Gemdrops2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Sea of Stars: oynanışı ve oyundaki gerçek gündönümü ve tutulma bilimiSabotage Studio2023 · PC (Steam, GOG), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2, iOS, Android
Star Trek Online: oynanışı ve oyundaki gerçek warp sürücüsü, solucan deliği, NASA bağıCryptic Studios2010 · PC (Windows), PlayStation 4, Xbox One
























