21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Star Control II: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, Altın Plak bilimi

Star Control II, 1992'de çıkan ve hâlâ en iyi PC oyunları listelerinde anılan bir uzay macerası: keşif, uzaylılarla diyalog ve gemi savaşı. Oyun, ötegezegenleri ve uzaylı iletişimini gerçek bilimle karşılaştırıyor.

Tür
Rol yapma
Çıkış yılı
1992
Geliştirici
Toys for Bob (Fred Ford, Paul Reiche III)
Yayıncı
Accolade (1992); Steam sürümü: Stardock Entertainment
Platformlar
MS-DOS, 3DO, PC (Steam'de Star Control I and II paketi); açık kaynaklı The Ur-Quan Masters (Windows, macOS, Linux)
Türkçe dil desteği
Türkçe yok

Star Control II: The Ur-Quan Masters, Toys for Bob stüdyosundan Fred Ford ile Paul Reiche III'ün tasarladığı ve Kasım 1992'de Accolade tarafından MS-DOS için çıkarılan bir uzay macerası. Oyun, galaksiyi keşfetme, kaynak toplama, gemi savaşları ve uzaylılarla uzun konuşmaları tek bir çatıda toplayan, bugün de en iyi PC oyunları listelerinde anılan bir klasik. IGN, GameSpot ve PC Gamer gibi yayınlar onu yıllar içinde defalarca "tüm zamanların en iyi oyunları" listelerine aldı.

Star Control II ne anlatıyor?

Hikâye, ilk Star Control'ün sonrasında geçiyor. Dünya'nın da içinde olduğu Özgür Yıldızlar İttifakı, Ur-Quan Hiyerarşisi'ne yenilmiş ve Dünya köleleştirilmiş durumda. Siz, Öncül (Precursor) denen kadim bir uygarlığın teknolojisiyle yapılmış bir yıldız gemisinin komutanı olarak Dünya'ya dönüyorsunuz. Amaç, galaksiyi dolaşıp farklı uzaylı ırklarıyla tanışmak, onlardan yardım alarak yeni bir ittifak kurmak ve Ur-Quan'ı durdurmak. Burada ayrıntıya girmiyorum; oyunun bütün keyfi, hangi ırkın size neye ihtiyaç duyduğunu ve neyi sakladığını konuşarak çözmekte yatıyor.

Nasıl oynanır?

Oyun, birbirinden farklı üç parçanın birleşimi:

  • Keşif: Yıldız haritasında 500'den fazla yıldız ve 3.800 civarında gezegen var. İstediğiniz yöne gidebiliyor, istediğiniz gezegene iniş aracıyla inebiliyorsunuz.
  • Kaynak toplama: Gezegenlere inip maden, enerji ve biyolojik kaynak topluyorsunuz; bu kaynaklar geminizi geliştirmek için gerekiyor. Daha tehlikeli gezegenlerde genellikle daha değerli kaynaklar çıkıyor; yani risk almak ödüllendiriliyor.
  • Diyalog: Bu oyunun imzası. Karşılaştığınız uzaylı ırklarla dallanan konuşmalar yapıyorsunuz; Her ırkın kendine özgü konuşma tarzı, müziği ve hatta yazı tipi var. Toplam 25 ırkla iletişim kurulabiliyor.
  • Gemi savaşı: Birebir, gerçek zamanlı uzay savaşları. Her geminin kendine özgü silahları, manevraları ve ikinci bir yeteneği var. Bu savaş kipi, iki oyunculu "Super Melee" olarak ayrıca oynanabiliyor; hikâye kipinde ise yalnızca yardım eden ırklardan kazandığınız gemileri kullanabiliyorsunuz.

Oyunun başında kısa bir giriş sahnesi var, sonrasında neredeyse tam bir özgürlük tanınıyor; rotanızı siz çiziyorsunuz. Geliştiriciler, savaşı oynamak istemeyen hikâye meraklıları için savaşları bilgisayara devretme seçeneğini de düşünmüş.

Oyundaki bilim

Star Control II bir bilim simülasyonu değil, bir uzay operası; ama yapımcılar gezegenleri bilimsel ilkelere dayanarak canlandırmaya çalışmış, sonra eğlence uğruna bazı ayrıntılardan vazgeçmişler. Bu bölümde oyunun uzay anlayışını gerçek keşiflerle karşılaştırıyorum.

1992'de ötegezegen yoktu

Geliştirme anlatılarına göre oyun yapılırken ötegezegenler henüz tam olarak keşfedilmemişti ve Paul Reiche gezegen sistemlerini bilimsel ilkelere göre simüle etmeyi denedi. NASA'nın açıklamasına göre Güneş benzeri bir yıldızın çevresinde keşfedilen ilk gezegen olan 51 Pegasi b, Ekim 1995'te duyuruldu; bugün NASA 6.000'den fazla onaylı ötegezegen sayıyor. Yani oyun, galaksinin gezegenlerle dolu olduğunu, bilimin bunu kanıtlamasından birkaç yıl önce hayal etti. Bugünkü bilgi için 51 Pegasi b sayfasına bakabilirsiniz.

"Sahte uzay": yıldız haritası bir düzleme sığdırılmış

Geliştiriciler yıldızların daha anlaşılır ve ilginç dizilmesi için kendi "düz" uzaylarını icat etti; yıldız haritası algoritmaların yardımıyla üretildi ve uzaylı ırkların değişen güçlerini gösteren etki daireleri haritaya anlatı ipuçları ekledi. Gerçek uzay ise üç boyutlu ve çok daha boş. ESO'nun duyurusuna göre Güneş'e en yakın yıldız Proxima Centauri, 4 ışık yılından biraz fazla uzakta; çevresindeki Proxima b'nin keşfi 24 Ağustos 2016'da açıklandı. Gezegenin yörünge süresi 11,2 gün, yıldızına uzaklığı yaklaşık 7 milyon kilometre ve en az 1,3 Dünya kütlesinde; sönük bir kırmızı cüce çevresinde olduğu için yaşanabilir bölgede sayılıyor, ama yıldız ışınımı ve atmosfer konusunda büyük belirsizlikler var. Işıktan hızlı yolculuk için oyun "hiperuzay" gibi bir kısayol kullanıyor; gerçekte hiçbir şey ışık hızını aşamıyor (bkz. ışık hızı). Yakın yıldızlar için Alfa Centauri ve Proxima b sayfalarına bakabilirsiniz.

İniş araçları ve tehlikeli gezegenler

Gezegenlerin sıcaklık, hava durumu ve tektonik etkinlik gibi tehlike sınıfları var ve bunlar iniş ekranındaki bilgi panelinde gösteriliyor. Gerçek örnek olarak Venüs'ü düşünün: NASA'ya göre yüzey sıcaklığı yaklaşık 467 °C, basınç Dünya'daki deniz seviyesinin yaklaşık 93 katı ve bulutları sülfürik asitten oluşuyor. 1961-1984 arasında yüzeye ulaşan on Sovyet Venera sondasından en uzun çalışanı iki saat, en kısa çalışanı 23 dakika dayandı. Yani oyunun "bu gezegen seni yer" mantığı gerçek keşiflerle örtüşüyor. Venüs için Venüs sayfamız var.

Cevher için gezegen mi, asteroit mi?

Oyunda maden toplamak için gezegenlere iniliyor. Gerçek uzay madenciliği tartışmalarında ise odak çoğunlukla asteroitler. NASA'nın Psyche aracı 13 Ekim 2023'te fırlatıldı; ana kuşaktaki, çoğunlukla demir-nikelden oluştuğu düşünülen 16 Psyche asteroidine Ağustos 2029'da ulaşması ve yaklaşık iki yıl yörüngesinde kalması planlanıyor. OSIRIS-REx ise Bennu'dan 121,6 gramlık örneği 24 Eylül 2023'te Dünya'ya getirdi. Konuyu uzay madenciliği sayfamızda toplu bulabilirsiniz.

Uzaylılarla konuşmak

Oyunda her uzaylı farklı bir dil ve mizaçla konuşuyor; gerçekte ise henüz doğrulanmış bir uzaylı sinyali yok. Dünya'nın gönderdiği mesajlar ise kasıtlı. NASA'ya göre 1977'de fırlatılan Voyager sondalarındaki Altın Plak, 55 dilde selamlama, 115 görüntü, doğa sesleri ve 90 dakikalık müzik taşıyor. Bu yüzden oyunun en gerçekçi yanı belki de teknoloji değil, iletişimin zorluğu: iki tarafın birbirini anlaması için ortak bir zemin gerekiyor. Voyager'lar için Voyager 1 ve Voyager 2, Arecibo mesajı için Herkül Kümesi (M13) sayfalarına bakabilirsiniz.

Oyun neyi bilerek basitleştiriyor?

  • Yıldız haritası gerçek konumlara değil, kurgusal bir düzleme dayanıyor.
  • Gezegenler kısmen algoritmayla üretiliyor; yapımcılar magma yarıklı çatlak gezegenler, değerli zirkonyum içeren "yakut" gezegenler ve hatta gökkuşağı renkli gezegenler hayal etmiş.
  • Işıktan hızlı yolculuk ve Öncül teknolojisi tamamen kurgu.
  • Uzaylılar insanla kolayca konuşabiliyor; gerçekte böyle bir iletişim tanımlı değil.

Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri

Reiche ve Ford, ilk Star Control'ün gemi savaşı çekirdeğini alıp onun etrafına bir "bilim kurgu macera rol yapma oyunu" kurmak istedi. Geliştirme ekibi, Starflight oyunundan ve Jack Vance, David Brin gibi yazarlardan esinlendi; Starflight'ın yaratıcısı Greg Johnson ise oyuna bizzat katkıda bulundu. Gezegenler üretilmiş yükseklik haritalarıyla, asteroitler ise bir otoparkta fotoğraflanan pomza taşı görüntüleriyle oluşturuldu. Bütçe sıkıştığı için müzik, Amiga kullanıcılarının MOD biçimi etrafında düzenlenen bir yarışmayla toplandı. Ekibin Accolade'den kaçıp Alaska'da oyunu bitirdiği hikâyesi sektörde bir efsane olarak dolaştı; yapımcılar sonradan Accolade'in geliştirmeye karışmadığını açıkladı.

Oyun 1992'de olumlu karşılandı. Finlandiya'nın Pelit dergisi 96/100 verdi ve ilk "Yılın Oyunu" ödülünü ona verdi; Computer Gaming World 1993 Yılın Macera Oyunu ödülünü Eric the Unready ile paylaştırdı. Game Developers Conference de oyunu "Class of '93" arasında andı. Sonraki yıllarda PC Gamer (1994'te 21. sıra), GameSpy, GameSpot ve IGN gibi yayınların "en iyi oyunlar" listelerinde yer aldı. Etkisini Tim Cain (Fallout), BioWare'in kurucusu Ray Muzyka (Mass Effect) ve Paradox'tan Henrik Fahraeus (Stellaris) gibi isimler dile getirdi. Mass Effect'in bu açıdan "manevi öncüsü" sayıldığını yazan yayınlar da var.

3DO sürümü 1994'te Crystal Dynamics tarafından yapıldı ve yaklaşık 11 saatlik seslendirme taşıyordu. 2002'de bu sürümün kaynak kodu GPL, oyun içeriği CC BY-NC-SA 2.5 lisansıyla açıldı; bu, açık kaynaklı The Ur-Quan Masters'ın temelini oluşturdu. Reiche ve Ford sonradan Pistol Shrimp Games'i kurdu ve devam oyunu Free Stars: Children of Infinity için Nisan-Mayıs 2024'te yaptıkları Kickstarter kampanyasında 650.000 doları aştı. Seride Star Control 3 (1996) Legend Entertainment'ın yaptığı bir devam oyunuydu; Free Stars ise bu oyunun hikâyesini atlayacak. Steam'de ayrıca Star Control: Origins adlı ayrı bir oyun da bulunuyor; bu yazıdaki oyun o değil.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Orijinal oyun 1992'de MS-DOS için, 1994'te 3DO için çıktı. Bugün iki yolla oynanabilir: Steam'de, Stardock'un yayımladığı "Star Control I and II" paketi (19 Ekim 2017, Windows) iki oyunu orijinal hâlleriyle sunuyor ve ücretli. Alternatif olarak açık kaynaklı The Ur-Quan Masters ücretsiz indirilebiliyor: SourceForge'daki proje sayfasına göre proje GNU GPL v2 ile dağıtılıyor ve Linux, Windows, macOS ve diğer SDL destekli sistemlerde çalışıyor.

Steam sürümü yalnızca İngilizce; Türkçe arayüz, altyazı ya da seslendirme yok. Oyun çok yoğun metin ve mizah içerdiği için İngilizce bilmek oyunun keyfini doğrudan etkiliyor.

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Hikâyeyi, diyalogları ve sınırsız keşif hissini hızlı grafiklerden daha çok önemseyenlere uygun. Eski bir DOS oyunu olduğu için arayüzü ve tempo bugünün standartlarına göre ağır kalabilir. Aynı ruhu taşıyan daha yeni oyunlar arasında Mass Effect, Starfield, No Man's Sky ve strateji tarafında Stellaris var.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar