Starflight (1986): oynanışı ve oyundaki gerçek yıldız türleri, ötegezegen bilimi
Starflight, 1986'da çıkan ve galaksiyi gezegen gezegen keşfettiğiniz klasik bir uzay rol yapma oyunu. Oyun, yıldız sınıfları, ötegezegenler ve fraktal arazi gibi konularla gerçek bilimle karşılaştırılıyor.
- Tür
- Rol yapma
- Çıkış yılı
- 1986
- Geliştirici
- Binary Systems
- Yayıncı
- Electronic Arts
- Platformlar
- PC (MS-DOS), Amiga, Commodore 64, Atari ST, Macintosh, Sega Mega Drive/Genesis
Starflight, 1986'da Electronic Arts'ın yayımladığı, Binary Systems stüdyosunun geliştirdiği bir uzay keşif ve rol yapma oyunu. Yıl 4620; siz Arth gezegeninden yola çıkan bir gezi şirketinin, Interstel'in, gemi komutanısınız. Elinizde bir uzay aracı, bir mürettebat ve haritasız bir galaksi var. Görev başta basit: yeni sistemlere gidin, gezegenleri tarayın, maden ve yaşam formları bulup satın. Ama oyun ilerledikçe galakside giderek tehlikeli bir sorunun işaretleri belirir ve sorunu çözmek için uzaylı ırklarla konuşmanız, eski kalıntılar bulmanız gerekir. Hikâyenin ayrıntılarını burada vermiyoruz; sürpriz bir sonu olduğunu söylemek yeter.
Starflight bugün tek başına bir oyundan fazlası olarak anılıyor: bir galakside serbest dolaşma, kaynak bulup gemi geliştirme, uzaylılarla diplomasi ve gezegen yüzeyinde araçla keşif gibi sonraki kuşak uzay oyunlarının temel fikirlerini erken dönemde bir araya getiren yapımlardan biri.
Nasıl oynanır?
Oyun, Arth'ın yörüngesindeki bir uzay limanında başlar. Burada gemi için silah, zırh ve kalkan alınır; yakıt olarak da Endurium adlı kristal kullanılır. Mürettebatın her görev için ayrı bir kişisi vardır: navigatör, bilim subayı, mühendis, haberleşme subayı, doktor ve kaptan. Beş farklı uzaylı ırktan da mürettebat alınabilir; her ırkın ulaşabileceği azami beceri düzeyi farklıdır.
Galakside 270 yıldız sistemi ve toplam yaklaşık 800 gezegen var; sistemlerde 0 ile 8 arasında gezegen bulunuyor. Bir gezegenin yörüngesine girince bilim subayı sıcaklık, yerçekimi ve kimyasal bileşim gibi verileri çıkarır; inmeye karar verirseniz bir kara aracıyla yüzeyi gezip mineral, yaşam formu ve eski kalıntı ararsınız. Gezegen haritaları Mercator projeksiyonuyla çizilir. Gezegenlerin bir kısmı inmek için fazla ağırdır: yerçekimi 8 g'yi aşarsa gemi yok olur.
Uzay yolculuğunda sürekli yakıt harcamamak için "süreklilik akıları" denen koordinat çiftleri kullanılır; bunlar arasında seyahat yakıt harcamadan anında gerçekleşir, ama navigatör yeterince becerikli değilse yön bulmak zorlaşır. Gemi savaşında kısa menzilli lazerler ve uzun menzilli füzeler kullanılır; zırh yıpranıp kalkan kendini yeniler. Uzaylı ırklarla karşılaşmalarda yaklaşım biçiminiz önemlidir: bazıları dost, bazıları tedbirli, bazıları düşmandır ve iletişim tarzı tepkilerini etkiler. Para kazanmanın bir yolu madenleri, kalıntıları ve canlıları satmak; en kazançlı yollardan biri ise uygun gezegenleri koloni için önermektir.
Oyundaki bilim
1986'da yazılmış bir oyundan bilimsel kesinlik beklemek haksızlık olur; ama Starflight'ın gösterdiği fikirlerin çoğu, bugün astronominin en çok konuştuğu başlıklara denk geliyor. Aşağıda oyunun neyi yakaladığına, neyi bilerek oyunlaştırdığına bakıyoruz.
Yıldızlar ve gezegenler: 1986'da henüz ötegezegen yoktu
Oyun, galaksiyi yıldız sistemleriyle ve her biri farklı sıcaklık, yerçekimi ve kimyaya sahip gezegenlerle dolduruyor. Bu, o dönemin bilgisinde bir tahmindi: NASA'ya göre Güneş benzeri bir yıldızın yörüngesindeki ilk ötegezegen, 51 Pegasi b, Ekim 1995'te keşfedildi; bir atarca etrafında ilk ötegezegenler ise 1992'de bulunmuştu. Yani Starflight yayımlandığında Güneş Sistemi dışındaki hiçbir gezegenin varlığı kanıtlanmamıştı. Bugün NASA'nın doğruladığı ötegezegen sayısı 6 bini aşıyor ve gezegenler dört ana türe ayrılıyor: gaz devleri, Neptün benzerleri, süper Dünyalar ve kayaç gezegenler (ötegezegenler sayfasında daha fazlası var). Oyundaki gezegen çeşitliliği, gerçek keşiflerin gösterdiği çeşitlilikle uyumlu; hatta bazı gezegenlerin yoğunluğu Strafor kadar düşük olan "şişkin" gezegenler olduğunu da biliyoruz.
Yıldızların sınıflandırılması da gerçekle örtüşüyor: gökbilimciler yıldızları sıcaklıklarına göre O, B, A, F, G, K ve M harfleriyle sınıflıyor. Güneş G2V sınıfında, yani yüzey sıcaklığı yaklaşık 5.800 K olan bir ana kol yıldızı. Solar komşuluktaki ana kol yıldızlarının yaklaşık yüzde 76'sı soluk, kırmızı M cüceleri (yıldız türleri ve tayf sınıfları). Oyunda gezegenlere inmeden önce bilim subayının sıcaklık ve yerçekimi okuması, bu bilimsel yaklaşımın oyunlaştırılmış hali.
Yerçekimi: 8 g sınırı
Oyunun, yerçekimi 8 g'nin üstündeki bir gezegene inmeyi yıkıcı kılması mantıklı bir kural. Karşılaştırma için: NASA'nın verilerine göre Jüpiter'in 1 bar seviyesindeki yerçekimi ivmesi 25,92 m/s²; Dünya'da bu değer 9,82 m/s². Yani Jüpiter'in "yüzey" çekimi Dünya'nın yaklaşık 2,6 katı, kütlesi ise yaklaşık 318 Dünya kütlesi. Üstelik Jüpiter bir gaz devi olduğundan inebileceğiniz katı bir yüzeyi yok. Oyunun 8 g sınırı bir oyun kuralı, ama gerçek gezegenlerde de ağır yerçekimi yapıların ve araçların işini zorlaştırıyor.
Fraktallarla gezegen üretmek
Starflight'ın en bilinen teknik başarısı, gezegen yüzeylerini fraktal üreteciyle oluşturması. Geliştiriciler bu üreteç için yaklaşık altı adam-yıl harcadı ve gezegen sayısı bu sayede yaklaşık 50'den 800'e çıktı. Fraktal arazi, doğal yüzeylerin kendine benzerliğini taklit eden rastgele algoritmalarla üretilir; Benoit Mandelbrot'un kaba yüzeyleri modelleme çalışmasına dayanır. İlk sinema kullanımı, 1982'deki Star Trek II: The Wrath of Khan filminin yabancı gezegen arazisiydi. Gerçek arazi ise ölçeğe göre farklı davranır: levha tektoniği ile toprak kayması gibi farklı ölçeklerde işleyen süreçler aynı matematikle tanımlanmaz, bu yüzden bugün "çoklu fraktal" yöntemleri kullanılıyor. Starflight bu zenginliği 128 KB bellekle yakalamıştı.
Yakıtsız ışık hızı ötesi yolculuk
Oyundaki süreklilik akıları, uzayda yakıtsız ve anında seyahat sunuyor. Gerçekte ışıktan hızlı seyahat için en bilinen kuramsal öneri, Miguel Alcubierre'nin 1994'te önerdiği uzay-zaman kabarcığı. Bu fikir egzotik madde ya da karanlık enerji gerektiriyor; ilk hesaplarda gereken enerji gözlenebilir evrendekinden fazla çıkmıştı, sonraki çalışmalar bunu düşürdü ama bugün inşa edilebilir bir yol yok ve Alcubierre'nin kendisi de bunun "yüzyıllarca mümkün olmayabileceğini" söylüyor (Alcubierre sürücüsü). Endurium'un yakıt olması ise tümüyle kurmaca.
Geliştirme hikâyesi
Oyun, Binary Systems adlı beş kişilik bir ekibin ürünü: Rod McConnell, Greg Johnson (baş tasarımcı), Alec Kercso, Tim C. Lee ve Bob Gonsalves. Yapımcı Electronic Arts'tan Joe Ybarra'ydı. Yaklaşık üç yılda, toplam 15 adam-yıllık emekle yapıldı; proje birkaç kez iptal edilmenin eşiğine geldi. Kod büyük ölçüde Forth dilinde yazıldı ve x86 assembly rutinleri eklendi. İlk sürüm 15 Ağustos 1986'da IBM PC için çıktı; 1989'da Amiga ve Commodore 64, 1990'da Atari ST ve Macintosh sürümleri geldi. Sega Genesis (Mega Drive) sürümü Ekim 1991'de BlueSky Software tarafından yeni grafikler ve geliştirilmiş kara aracıyla yayımlandı.
Etkisi ve ödülleri
Computer Gaming World dergisi Starflight'ı 1987 Yılın Macera Oyunu seçti; derginin 1988'de oluşturduğu şöhret listesinde de üst sıralarda yer aldı. Oyunun devamı, Starflight 2: Trade Routes of the Cloud Nebula, 1989'da çıktı. Etkisi ise ödüllerden büyük: Star Control serisinin yaratıcılarından Paul Reiche III oyundan doğrudan etkilendi, Mass Effect'in yaratıcılarından Casey Hudson da oyunu serinin ana ilham kaynaklarından biri saydı (Star Control II, Mass Effect oynama sırası). Starflight, procedural üretim ve kum havuzu tasarımının erken örneklerinden biri sayılıyor.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Starflight özgün olarak IBM PC (MS-DOS) için çıktı; ardından Amiga, Commodore 64, Atari ST, Macintosh ve Sega Genesis/Mega Drive sürümleri geldi. Starflight dönemin ücretli bir ticari ürünü olarak çıktı; Steam'de aranınca listelenmiyor. Oyun İngilizce yayımlandı ve bir Türkçe yerelleştirmesi bilinmiyor; bu yüzden oynamak için İngilizce okuma düzeyi gerekir.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Retro oyun tarihine, bir galaksiyi sistematik olarak keşfetmeye ve metne dayalı etkileşime ilgi duyanlara uygun. Modern oyunların akıcılığını beklemeyin: arayüz ve hız 1980'lerin standartlarına göre. Starflight'ın torunları olarak Star Control II ve Mass Effect serisini; kendi evren üretimiyle ünlü Elite (1984) oyununu deneyebilirsiniz.
Benzer oyunlarTümü →
Star Control II: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, Altın Plak bilimiToys for Bob (Fred Ford, Paul Reiche III)1992 · MS-DOS, 3DO, PC (Steam'de Star Control I and II paketi); açık kaynaklı The Ur-Quan Masters (Windows, macOS, Linux)
Phantasy Star (1987): oynanışı ve oyundaki gerçek Algol yıldızı, çift yıldız bilimiSega1987 · Sega Master System, Nintendo Switch (SEGA AGES); ayrıca Game Boy Advance, PlayStation 2 sürümleri
Xenoblade Chronicles X: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, yıldız gemisi bilimiMonolith Soft2015 · Wii U, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Star Ocean: The Second Story R: oynanışı ve oyundaki gerçek warp, ötegezegen bilimiSquare Enix, Gemdrops2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Sea of Stars: oynanışı ve oyundaki gerçek gündönümü ve tutulma bilimiSabotage Studio2023 · PC (Steam, GOG), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2, iOS, Android
Star Trek Online: oynanışı ve oyundaki gerçek warp sürücüsü, solucan deliği, NASA bağıCryptic Studios2010 · PC (Windows), PlayStation 4, Xbox One
























