21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Mass Effect oynama sırası: Legendary Edition ve oyundaki gerçek ışık hızı bilimi

Mass Effect serisi hangi sırayla oynanır, Legendary Edition'dan mı başlanmalı? Çıkış ve hikâye sırası tablosuyla birlikte oyundaki ışıktan hızlı yolculuğu, karanlık enerjiyi ve galaksi ölçeğini gerçek bilimle karşılaştırıyoruz.

Tür
Seri / evren
Çıkış yılı
2007
Geliştirici
BioWare (Andromeda: BioWare Montréal)
Yayıncı
Electronic Arts (ilk oyun 2007'de Microsoft Game Studios yayınıyla çıktı)
Platformlar
PC, PlayStation 4, Xbox One (Legendary Edition; PS5 ve Xbox Series X|S'te geriye dönük uyumlulukla)
Türkçe dil desteği
Türkçe yok (Steam'de doğrulandı)

Mass Effect, BioWare'in Casey Hudson'ın 2003'te hazırladığı bir öneriyle başlayan, bilimkurgu rol yapma oyunu serisidir. İlk oyun 2007'de çıktı; üçlemenin tamamı 14 Mayıs 2021'de Mass Effect Legendary Edition adıyla, yenilenmiş görüntülerle ve tek paketle yeniden sunuldu. Bu sayfa seriyi tanıtıyor, hangi sırayla oynanacağını söylüyor ve asıl olarak oyunların dayandığı fikirleri (ışıktan hızlı yolculuk, karanlık enerji, yapay yerçekimi, Samanyolu'nun ölçeği) gerçek bilimle karşılaştırıyor.

Seri ne anlatıyor, kaç oyun var?

Üçlemenin kurgusu, insanlığın Samanyolu'nda uzaylı kökenli teknolojiler keşfetmesiyle başlar. "Kütle röleleri" denen yapılar ışıktan hızlı seyahati mümkün kılar ve insanlık galaktik topluluğun bir parçası hâline gelir. İlk oyun 2183 yılında geçer; oyuncu, Komutan Shepard adlı seçkin bir askeri canlandırır ve galakside yaşamı dönemsel olarak yok eden makine ırkı Reaper'lara karşı mücadelenin içine çekilir. Hikâyenin ayrıntılarını bilerek bozmuyoruz; ama sorunun çerçevesi, galaksinin 50.000 yılda bir tekrarlanan bir tehditle yüz yüze olduğudur.

Ana seride dört oyun vardır: üçleme (2007, 2010, 2012) ve Mass Effect: Andromeda (2017). Andromeda, hikâye olarak üçlemeden yaklaşık altı yüzyıl sonra, başka bir galakside geçer. Legendary Edition ise yeni bir oyun değil, üçlemenin üç oyununu tek pakette toplayan bir yeniden düzenlemedir.

Oynama sırası

Burada çıkış sırası ile hikâye sırası aynıdır; tek ayrıntı Legendary Edition'ın bir derleme olmasıdır.

Oyunİlk çıkışHikâye sırasıNot
Mass Effect2007 (Xbox 360), 2008 (PC)12183'te geçer; Legendary Edition'da yenilenmiş
Mass Effect 22010 (PC ve Xbox 360)2Legendary Edition'da
Mass Effect 320123Çok oyunculu kipi Legendary Edition'da yok
Mass Effect Legendary Edition14 Mayıs 20211-3 (derleme)PC, PlayStation 4, Xbox One
Mass Effect: Andromeda20174 (yaklaşık 600 yıl sonra)Andromeda galaksisinde; yeni kahraman Ryder

Nereden başlanır? Yeni başlayanlar için en uygun yol Legendary Edition'dır: üç oyun tek paket olarak gelir, ilk oyunun kontrolleri ve görüntüsü güncellenmiştir. Andromeda'yı ise üçlemeyi bitirdikten sonra, istenirse ayrı bir hikâye olarak oynamak yeterlidir.

Nasıl oynanır?

Seri, takım temelli gerçek zamanlı çatışmayı rol yapma öğeleriyle birleştirir. Birinci oyunda bir galaksi haritasında görev seçer, gezegen yüzeylerinde M35 Mako adlı arazi aracıyla gezinirsiniz; diyalog tekerleği, verdiğiniz yanıtlara göre hikâyenin yönünü ve "Paragon/Renegade" olarak anılan karakter eğilimini belirler. İkinci oyun, silahlardaki aşırı ısınma sistemini terk edip "ısıl şarjör"lere (thermal clips) geçer ve gezegenleri yörüngeden tarayıp kaynak toplama mekaniği ekler. Üçüncü oyunda ise Reaper tehdidine karşı galaksinin hazırlığını izleyen "Galactic Readiness" ölçeği öne çıkar.

Legendary Edition için BioWare, ilk oyunun görüntüsünü, arayüzünü, silah ve nişan alma sistemini, Mako'nun fiziğini ve asansörlerin yükleme sürelerini iyileştirdi; ikinci ve üçüncü oyunlara daha hafif güncellemeler geldi. Pakette tek oyunculu içeriğin neredeyse tamamı vardır; Mass Effect 3'ün çok oyunculu kipi ve ilk oyunun Pinnacle Station eklentisi dışarıda kalmıştır.

Oyundaki bilim

Mass Effect "sert" bilimkurgu değildir; ancak bilimsel fikirlerden ilham alır. En ilginç olanları gerçekle karşılaştıralım.

Işıktan hızlı yolculuk

Kütle röleleri ve gemilerin "kütle etkisi" alanları, seride ışıktan hızlı seyahati mümkün kılar. Bu alanın kurgusal açıklaması Wikipedia'daki seri özetinde şöyle anlatılır: element zero (eezo) denen maddeye karanlık enerji aracılığıyla güçlü bir elektrik akımı uygulandığında kütlesini azaltan bir alan oluşur; bu hem yapay yerçekimini hem de ışıktan hızlı itkiyi sağlar. Gerçek fizikte ise özel görelilik, kütlesi olan bir cismin ışık hızına ulaşmasını yasaklar: Lorentz çarpanı ışık hızına yaklaşırken sonsuza gider ve hızlanmak için gereken enerji sınırsızca artar. Işığın boşluktaki hızı saniyede 299.792.458 metredir. Zaman genleşmesi ise deneylerle doğrulanmıştır; yüksek hızlı müonlar ve atom saatleri bunun örnekleridir. Alcubierre'nin 1994'te önerdiği "warp" sürücüsü uzayı büzüp genişleterek ışıktan hızlı yolculuğu göreliliği bozmadan tarif eder, ama negatif enerji yoğunluğu gerektirir ve yalnızca kuramsaldır; hiçbir deneyle üretilmemiştir.

Ölçeği görmek için en yakın yıldız olan Proxima Centauri'ye (4,25 ışık yılı) bakın: Voyager 1'in yaklaşık 17 km/s'lik hızıyla oraya varmak yaklaşık 74.000 yıl sürer. Oyundaki kısa seyahatler bu yüzden tamamen kurgudur.

Karanlık enerji

Oyun "karanlık enerji" terimini kullanır, ama gerçek anlamı çok farklıdır. NASA'nın tarifine göre karanlık enerji, evrenin genişlemesini hızlandıran gizemli bir şeyin adıdır ve evrenin yaklaşık yüzde 68-70'ini oluşturur. 1998'de uzak Tip Ia süpernovaların beklenenden sönük görünmesi, genişlemenin hızlandığını ortaya koydu; bulguyu yapan iki ekibin liderleri (Adam Riess, Saul Perlmutter, Brian Schmidt) 2011 Nobel Fizik Ödülü'nü aldı. Doğası hâlâ bilinmiyor: kuantum boşluk enerjisi, "quintessence" denen dinamik bir alan ya da genel göreliliğin değiştirilmesi başlıca adaylardır. Yani gerçek karanlık enerjinin yerel olarak elektrik akımıyla uyarılıp gemi motoru olarak kullanılabildiğine dair bilinen bir şey yoktur; bu, oyunun bilimsel jargonu kurguya bağlayan kısmıdır. Daha geniş bilgi için karanlık enerji ve karanlık enerji kuramı sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Yapay yerçekimi

Oyundaki gemilerde yerçekimi, kütle etkisi alanlarıyla sağlanır. Gerçekte yapay yerçekimi için tek bilinen yol dönmektir: geminin gövdesi merkezkaç etkisiyle içindeki insanlara "aşağı" doğru bir kuvvet uygular. Wikipedia'ya göre insanların rahat edebileceği dönüş hızı genellikle dakikada 2 devir ya da daha azdır; bu, yarıçapın büyük olmasını gerektirir. Gemini 11 (1966) mürettebatı, bir Agena aracıyla kablo üzerinden dönerek bunu denedi ve yaklaşık 0,00015 g elde etti; bu kadarı hissedilemeyecek kadar küçüktür. Bugün ISS'te yaşayanlar mikro yerçekimi ortamındadır.

Galaksinin ölçeği

Seri Samanyolu'nda geçer. Wikipedia'ya göre galaksinin yıldız diski yaklaşık 87.400 ışık yılı genişliğindedir, Güneş merkezden 25.000-28.000 ışık yılı uzaktadır ve galaksi 100-400 milyar yıldız içerir. Güneş, galaksi merkezini yaklaşık 212 milyon yılda bir dolanır. Reaper'ların 50.000 yıllık döngüsü bu ölçeğin yanında çok kısadır; bir "galaktik yıl" bunun binlerce katıdır. Daha fazlası için Samanyolu ve Andromeda galaksisi sayfalarına bakın.

Gezegen keşfi

Oyunun galaksi haritasındaki gezegen çeşitliliği kurgusaldır, ama gerçek keşif çok hızlı ilerliyor: NASA, 6.000'den fazla ötegezegeni doğruladığını bildiriyor; Güneş benzeri bir yıldızın çevresindeki ilk ötegezegen 51 Pegasi b ise Ekim 1995'te bulundu. Gerçek yüzey keşfi ise Mako gibi hızlı bir araçla değil, yavaş robotlarla yapılır: Opportunity, 2004'te inen ve 90 sol'luk bir görev için tasarlanan bir araç olarak yaklaşık 14 yıl çalıştı ve yaklaşık 45 kilometre (28,06 mil) yol kat etti.

Isı ve silahlar

İlk oyundaki silahlar aşırı ısınırdı; ikinci oyunda yerlerini ısıl şarjörler aldı. Gerçek uzayda ısıyı atmak zordur, çünkü boşlukta yalnızca ışıma yoluyla soğuyabilirsiniz. Wikipedia'ya göre uzay araçları kızılötesi ışımaya güvenir ve çoğu uydu radyatörü metrekare başına 100-350 watt atar. Bu yönüyle oyundaki "ısı" mekaniği, bilimsel bir fikre kaba bir gönderme olarak okunabilir.

Geliştirme hikâyesi ve etkisi

İlk Mass Effect, Unreal Engine 3 ile yaklaşık üç buçuk yıl süren bir çalışmada, yaklaşık 130 kişilik bir ekiple geliştirildi; Wikipedia'ya göre ilham kaynakları arasında Starflight ve Star Control II gibi eski keşif oyunları ile Star Wars ve Alien filmleri vardı. Oyun 2007 Spike Video Game Awards'ta En İyi Rol Yapma Oyunu seçildi ve 11. Interactive Achievement Awards'ta Yılın Rol Yapma Oyunu ödülünü aldı. Mass Effect 2 ise 2011'de Smithsonian American Art Museum'un video oyunu sergisine seçildi. Legendary Edition, Metacritic'te PC'de 86 puan aldı; EA'nın CEO'su Andrew Wilson bu paketin beklentilerin "çok üzerinde" performans gösterdiğini söyledi, ancak kesin satış rakamı açıklanmadı.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Legendary Edition, PC (Windows), PlayStation 4 ve Xbox One için çıktı; PlayStation 5 ve Xbox Series X|S üzerinde geriye dönük uyumlulukla çalışır. Steam sayfasına göre arayüzde İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Lehçe ve Rusça desteklenir; Türkçe arayüz ya da altyazı yoktur. Oyun ücretli bir üründür (ücretsiz değil) ve tek oyunculudur. Oyun metne dayandığı için İngilizce okumaya hazır olmak gerekir.

Fragman

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Seri, hikâye ağırlıklı rol yapma oyunlarını, seçimlerin sonucunu görmeyi ve karakter kadrosuyla bağ kurmayı sevenlere uygundur. Bilim yönünü merak edenler için bunu bir fizik ders kitabı olarak değil, bilimden esinlenmiş bir uzay operası olarak görmek en doğrusudur. Uzayda keşif ve gezegen gezme hissini arayanlar Starfield ve No Man's Sky'a, bilimi oyun mekaniğine dönüştüren bir keşif oyunu isteyenler Outer Wilds'a bakabilir; başka bir uzun soluklu evrenin oyun sırası için Star Wars oyunları oynama sırası sayfamız var.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar