Metroid oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek tayf, asteroit bilimi
Metroid serisi on ana oyun, üç yeniden yapım ve birkaç yan yapımdan oluşur. Çıkış ve hikâye sırasını, nereden başlanacağını ve oyunlardaki vizör, zırh, göktaşı ve Io benzeri gezegen bilimini anlatıyoruz.
- Tür
- Seri / evren
- Çıkış yılı
- 1986
- Geliştirici
- Nintendo (R&D1, Retro Studios, MercurySteam ve diğer ekipler)
- Yayıncı
- Nintendo
- Platformlar
- Nintendo Switch, Nintendo Switch 2 (güncel oyunlar); eski oyunlar NES, Game Boy, Super Nintendo, Game Boy Advance, GameCube, Wii, DS, 3DS
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok (Nintendo sayfalarında doğrulanan Dread, Prime Remastered ve Prime 4: Beyond için)
Metroid, Nintendo'nun 1986'dan beri sürdürdüğü bir bilim kurgu aksiyon-macera serisidir. Oyuncu, ücretli bir "ödül avcısı" olan Samus Aran'ı yönetir; Samus galaksiyi Uzay Korsanları'ndan ve onların kullanmak istediği, enerji emen parazit "Metroid" yaratıklarından korumaya çalışır. Seri, tek başına, sessiz ve tekinsiz gezegenlerde keşif yapma fikriyle tanınır ve "Metroidvania" türüne adını veren iki yapımdan biridir. Bu yazıda serinin kaç oyundan oluştuğunu, çıkış ve hikâye sırasını, nereden başlanabileceğini ve oyunlardaki vizör, zırh, meteor ve volkanik gezegen fikirlerinin gerçek bilimle nasıl karşılaştığını ele alıyoruz.
Metroid ne anlatıyor?
Serinin çerçevesi basittir: Samus, Galaktik Federasyon adına ya da kendi hesabına uzak gezegenlere gider; orada Uzay Korsanları'nın deneylerini, yok olmuş eski uygarlıkların izlerini ve kendisine saldıran yabancı yaratıkları bulur. Hikâye çoğunlukla ortamdan ve toplanan verilerden öğrenilir; konuşacak çok az kişi vardır. Seriyi ayıran şey budur: yalnızlık, keşif ve yeni yeteneklerle eski bölgelere dönmek.
Ayrıntılı olay örgüsüne girmiyoruz; yalnızca çerçeveyi bilmek yeter. Serinin ilk oyunu Zebes gezegeninde, ikincisi Metroid'lerin vatanı SR388'de geçer. Sonraki yapımlar Samus'u Tallon IV, Aether ve başka dünyalara taşır; en yeni ana oyun ise onu Viewros adlı bilinmeyen bir gezegende gösterir.
Oynama sırası ve serinin yapısı
Metroid'in çıkış sırası ile hikâye sırası birbirinden çok farklıdır; çünkü seri bazı oyunlarda geçmişe döner, bazı oyunlar eski oyunların yeniden yapımıdır. Önce çıkış sırası:
| Yıl | Oyun | Platform | Not |
|---|---|---|---|
| 1986 | Metroid | Famicom Disk System, NES (1987'de Kuzey Amerika) | Serinin ilk oyunu |
| 1991 | Metroid II: Return of Samus | Game Boy | İlk taşınabilir Metroid |
| 1994 | Super Metroid | Super Nintendo | Geniş övgü alan 2B oyun |
| 2002 | Metroid Fusion | Game Boy Advance | Kuzey Amerika'da Prime ile aynı gün çıktı |
| 2002 | Metroid Prime | GameCube | İlk 3B ve birinci kişi Metroid |
| 2004 | Metroid: Zero Mission | Game Boy Advance | İlk oyunun yeniden yapımı |
| 2004 | Metroid Prime 2: Echoes | GameCube | Işık ve karanlık dünyalar |
| 2006 | Metroid Prime Hunters | Nintendo DS | Yan yapım |
| 2007 | Metroid Prime 3: Corruption | Wii | Hareket kontrolleri |
| 2010 | Metroid: Other M | Wii | Team Ninja ile; üçüncü kişi |
| 2016 | Metroid Prime: Federation Force | Nintendo 3DS | Yan yapım; Federasyon askerleri |
| 2017 | Metroid: Samus Returns | Nintendo 3DS | Metroid II'nin yeniden yapımı |
| 2021 | Metroid Dread | Nintendo Switch | Fusion'ın devamı |
| 2023 | Metroid Prime Remastered | Nintendo Switch | Prime'ın yüksek çözünürlüklü sürümü |
| 2025 | Metroid Prime 4: Beyond | Nintendo Switch, Switch 2 | Aralık 2025 |
Hikâye sırası ise şöyledir:
| Sıra | Yapım | Not |
|---|---|---|
| 1 | Metroid (1986) ve Zero Mission (2004) | Zebes; Zero Mission aynı hikâyeyi yeniden anlatır |
| 2 | Metroid Prime (2002) ve Prime Remastered (2023) | Tallon IV; Metroid ile Metroid II arasında geçer |
| 3 | Metroid Prime Hunters (2006) | Prime ile Echoes arasında |
| 4 | Metroid Prime 2: Echoes (2004) | Aether |
| 5 | Metroid Prime 3: Corruption (2007) | Echoes'tan altı ay sonra |
| 6 | Metroid II (1991) ve Samus Returns (2017) | SR388 |
| 7 | Super Metroid (1994) | Metroid II'nin devamı |
| 8 | Metroid: Other M (2010) | Super Metroid ile Fusion arasında |
| 9 | Metroid Prime 4: Beyond (2025) | Other M ile Fusion arasında |
| 10 | Metroid Fusion (2002) | X parazitleri |
| 11 | Metroid Dread (2021) | Fusion'ın devamı |
Federation Force, Corruption'dan sonra geçen bir yan yapımdır ve Samus'u değil Federasyon askerlerini oynatır; bu yüzden tabloya almadık.
Kaç oyun var? On ana oyun var: Metroid, Metroid II, Super Metroid, Fusion, Prime, Echoes, Corruption, Other M, Dread ve Prime 4: Beyond. Bunlara üç yeniden yapım ya da yeniden düzenleme (Zero Mission, Samus Returns, Prime Remastered) ve birkaç yan yapım eklenir.
Nereden başlanır? Bu bir öneridir, kural değil: oyunlar büyük ölçüde keşif odaklı ve konuşması az olduğu için hikâye sırasına uymak şart değildir. Switch'iniz varsa en yeni 2B oyun olan Dread, ya da birinci kişi görünümü seviyorsanız Prime Remastered iyi bir giriş olur. Dread, Fusion'ın doğrudan devamı olduğundan hikâyeyi tam yakalamak isteyenler önce Fusion'ı oynayabilir. Klasik 2B deneyim için Super Metroid ya da Samus Returns da çıkış noktasıdır.
Nasıl oynanır?
Metroid oyunları iki ana biçimde gelir: 2B yan kaydırmalı oyunlarda Samus bir labirent gibi birbirine bağlı odaları gezer, birinci kişi Prime oyunlarında ise aynı yapı üç boyuta taşınır. Ortak noktalar şunlardır:
- Doğrusal olmayan harita: Birbirine kapılar ve asansörlerle bağlı bölgeler vardır; yeni bir yetenek kazanınca daha önce geçemediğiniz yerlere dönersiniz.
- Yetenekler kapıları açar: Silahlar yalnızca düşmanı yenmek için değil, ilerlemek için de gereklidir; bazı kapılar yalnızca belirli bir silahla açılır.
- Morph Ball: Samus top biçimine girip dar geçitlerden yuvarlanır ve bomba bırakır.
- Tarama ve vizörler (Prime): Tarama vizörüyle çevredeki nesneleri ve düşmanları inceler, zayıf noktaları öğrenirsiniz.
- Dread'deki E.M.M.I.: Bölgeleri dolaşan, Samus'u avlayan robotlar oyuna stealth ve kaçış öğeleri katar.
Dread ayrıca zorluk seçenekleri sunar: Nintendo'nun anlatımına göre "Rookie" kipi öğelerden alınan canı artırır ve patron hasarını azaltır; zor kipi bitirenler için "Dread" kipi açılır.
Oyundaki bilim
Metroid bilimi öğretmek için yazılmış bir seri değil; ama tek başına bir gezgin, yabancı bir gezegen ve sürekli ölçüm fikri, gerçek gezegen bilimi ve uzay mühendisliğiyle dikkat çekici yerlerde kesişiyor. Aşağıda neyin gerçeğe yakın, neyin kurgu olduğuna bakıyoruz.
Vizörler: gözün göremediğini görmek
Nintendo'nun Prime Remastered tanıtımına göre Güç Zırhı'nın seçilebilir vizörleri Samus'a çevreyi analiz etme yolları verir: Tarama Vizörü nesneleri ve düşmanları bir veri tabanından inceler, Termal ve X-ışını vizörleri ise çevreyi "yeni şekillerde" gösterir. Bu fikir gerçeğe yakındır. NASA'nın anlattığına göre elektromanyetik tayf çok uzun radyo dalgalarından çok kısa gama ışınlarına uzanır ve insan gözü bunun yalnızca küçük bir parçasını, görünür ışığı algılar; bilim aletleri tayfın tamamını kullanır (ayrıntı için elektromanyetik tayf sayfamıza bakın). Kızılötesi ışığı göz görmez ama ısı olarak algılanır; NASA'nın Juno sondasındaki JIRAM cihazıyla çektiği Io görüntüsünde renk ne kadar parlaksa sıcaklık o kadar yüksektir. Bu yazının kapak görseli de tam böyle bir "termal vizör" görünümüdür; kızılötesi astronomi için kızılötesi astronomi sayfamıza bakabilirsiniz.
X-ışını tarafı daha incedir. Dünya atmosferi X-ışınlarını tuttuğu için X-ışını teleskoplarının atmosferin üstüne, uzaya çıkması gerekir (Chandra bunun örneğidir). NASA'ya göre bu teleskoplar tek tek fotonların enerjisini, zamanını ve yönünü kaydeder; bu da uzak cisimlerin bileşimi, sıcaklığı ve yoğunluğu hakkında ipucu verir. Yani gerçek X-ışını astronomisi bir duvarın ardını görmez; süpernova kalıntıları ve kara delik çevresi gibi çok sıcak ortamları inceler. Oyunun basitleştirmesi de burada: tek bir kasktaki "mod" yerine, gerçekte her bant ayrı bir detektör ve çoğu zaman ayrı bir teleskop gerektirir. NASA'nın Cassiopeia A süpernova kalıntısı görüntüsü bunu iyi gösterir: kızılötesi veri Spitzer'dan, görünür ışık Hubble'dan, X-ışını verisi Chandra'dan gelir ve üçü birleştirilir.
Güç Zırhı: yaşam destek ve ısı yönetimi
Nintendo'nun anlatımında Güç Zırhı "yaşam destek işlevleri" sağlar, saldırılara karşı korur ve silah, vizör ve iklime dayanıklılık gibi modüller eklenebilir. Gerçek uzay giysisi de bu işleri yapar: uzayın boşluğuna karşı basınç sağlar, sıcaklık uçlarına, radyasyona ve mikrometeoroitlere karşı korur, EVA için taşınabilir bir yaşam destek sistemi taşır. Uzayda ısı konveksiyonla atmosfere veremeyeceği için yalnızca ışıma ya da temasla kaybolur; bu yüzden giysiler yoğun yalıtımlıdır. NASA'nın EMU giysisi de ısıyı yansıtmak için beyazdır (ayrıntı için uzay giysisi sayfamıza bakın). Metroid'in "kıyafet + silah + hareket sistemi" birleşimi ise kurgudur: gerçek giysiler yarı sert ve hantaldır, Nintendo'nun anlatımına göre yaklaşık bir metre çapına sıkışan Morph Ball ise bilimsel bir karşılığı olmayan bir fikirdir.
Meteordan gelen "Phazon": kurgu mutajen, gerçek göktaşı
Prime oyunlarında Phazon adlı mutajen gezegenleri bozar; Echoes'ta Aether'e çarpan bir Phazon göktaşı gezegende paralel bir karanlık boyut yaratır. Gerçek dünyada böyle bir mutajen bilinmiyor; ama göktaşı ve asteroitlerin organik madde taşıması gerçek bir bilimsel konudur. OSIRIS-REx'in Bennu'dan getirdiği örneklerde, Ocak 2025'te bildirildiğine göre, DNA ve RNA'nın beş nükleobazının tamamı ve proteinleri oluşturan 20 amino asidin 14'ü bulundu; ama bunlar Dünya'daki canlıların aksine "karışık kiralite" taşıyordu. Bu bulgu yaşamın yapı taşlarının uzayda oluşabildiğini gösterir; yaşamın kendisinin taşındığını göstermez, panspermi tartışması da bunun ötesinde. Ayrıntı için Bennu ve Ryugu örnekleri sayfalarına bakabilirsiniz.
Uç gezegenler: buz, magma ve Io
Nintendo, Prime'ın Tallon IV gezegenini karlı Phendrana Drifts'ten magma gayzerlerinin olduğu Magmoor Caverns'e uzanan "acımasız manzaralar" olarak anlatıyor. Oyun bu çeşitliliğe bilimsel bir açıklama getirmez; gerçekte ise bir cismin yüzeyi ısıyı nereden aldığına bağlıdır. NASA'ya göre Jüpiter'in kayalık uydusu Io, Güneş Sistemi'nin en volkanik dünyasıdır ve yüzünde yüzlerce yanardağ vardır. Isı çekirdekten değil gelgitten gelir: Jüpiter'in çekimi yüzeyi 100 metreye kadar kabartıp indirir ve bu sürtünme kabuğun altını sıvı tutar. Juno'nun Io gözlemleri hakkında Juno'nun Jüpiter bilançosu haberimize bakabilirsiniz. Zebes ya da SR388 gibi gezegenlerin gerçek karşılığı yoktur; ama NASA'nın doğruladığı 6.000'den fazla ötegezegen, gezegenlerin ne kadar çeşitli olabileceğini gösteriyor (ayrıntı için Kepler Uzay Teleskobu sayfamıza bakın).
Geliştirme hikâyesi
İlk Metroid'i Nintendo R&D1 geliştirdi; seriyi Satoru Okada yarattı ve yönetti, Gunpei Yokoi ekibin başındaydı. Oyun Japonya'da 6 Ağustos 1986'da Famicom Disk System için çıktı. Adı "metro" ile "android" kelimelerinin birleşiminden gelir. Geliştirme sırasında bir ekip üyesinin Samus'un kadın olması önerisi sürpriz bir ayrıntı olarak benimsendi. Yoshio Sakamoto, Ridley Scott'ın "Alien" filminin yapım üzerinde büyük etkisi olduğunu söylemiş; antagonistlerden birinin adı bu yüzden Ridley'dir.
Seri 1994'ten sonra sekiz yıl sessiz kaldı. Nintendo 64 için fikir üretilemedi; Shigeru Miyamoto, 2000'de Retro Studios'u ziyaret edince GameCube için Metroid yapmalarını istedi. 2002'de çıkan Prime serinin 3B'ye geçişini yaptı. Sonraki yıllarda Other M (2010) zayıf eleştiriler aldı ve seri uzun bir ara verdi. İspanyol stüdyo MercurySteam, Samus Returns (2017) ve Dread (2021) ile 2B'ye dönüşü sağladı. Prime 4, E3 2017'de duyuruldu; Bandai Namco ile başlayan yapım 2019'da Retro Studios'a devredilerek baştan başladı ve oyun Corruption'dan on sekiz yıl sonra, Aralık 2025'te çıktı.
Etkisi ve ödülleri
Metroid'in en kalıcı etkisi bir tür adıdır: ilk Metroid oyunları ile Konami'nin 1997 tarihli Castlevania: Symphony of the Night'ı, birbirine bağlı bir haritada yetenek toplayıp geri dönmeye dayalı "Metroidvania" türünün temelini attı. Hollow Knight ve Ori and the Blind Forest gibi bağımsız oyunlar bu türün ürünleridir. Samus ise ilk öne çıkan kadın video oyunu kahramanlarından biridir.
Eleştirel karşılığı da güçlüdür: Metroid Prime birden fazla "yılın oyunu" ödülü aldı, Fusion Etkileşimli Sanatlar ve Bilimler Akademisi'nin "Yılın Taşınabilir Oyunu" ödülünü kazandı ve Super Metroid birçok listede tüm zamanların en iyileri arasında gösterildi. IGN, 2008'de Metroid'i en iyi oyun serilerinden sekizincisi olarak listeledi.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=0R_e6GdaOwE
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Metroid yalnızca Nintendo platformlarında vardır; PC sürümü yoktur. Güncel oyunlar Nintendo Switch ailesindedir: Dread ve Prime Remastered Switch'te çıktı, Prime 4: Beyond hem Switch hem Switch 2 için geldi; Nintendo'nun sayfasına göre Dread de Switch 2'de uyumludur. Eski oyunlar özgün konsollarında (NES, Game Boy, SNES, Game Boy Advance, GameCube, Wii, DS, 3DS) çıktı; bunlardan Metroid II, Fusion ve Zero Mission'ın Nintendo Classics hizmetinde bulunduğu bildiriliyor. Oyunlar ücretlidir; fiyat mağazaya ve dönemlere göre değişir.
Türkçe dil desteği konusunda şunu doğrulayabildik: Nintendo'nun ABD mağaza sayfalarındaki dil listelerine göre Metroid Dread, Prime Remastered ve Prime 4: Beyond'da Türkçe arayüz ya da altyazı yok. Daha eski oyunlar için Türkçe desteği doğrulayamadık.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Metroid; keşfetmeyi, haritayı ezberlemeyi ve yeni yeteneklerle eski bölgelere dönmeyi seven oyunculara uygundur. Yalnızlık, tekinsiz atmosfer ve gerçek bilimle bağlantı isteyenler için Observation, Dead Space ve Outer Wilds benzer havayı sunar. Bilimle buluşan diğer uzay oyunları için en iyi uzay oyunları yazısına da göz atabilirsiniz.
Benzer oyunlarTümü →
Destiny oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek Ay, Venüs, Mars bilimiBungie (Destiny: Rising: NetEase)2014 · PC (Windows), PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S; mobil: Android, iOS (Destiny: Rising)
Homeworld oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek asteroit, yakıt bilimiRelic Entertainment, Barking Dog Studios, Gearbox Software, Blackbird Interactive1999 · PC (Windows), macOS (Homeworld 2, Remastered Collection ve Deserts of Kharak)
Elite serisi oynama sırası: 1984'ten Elite Dangerous'a ve oyundaki gerçek Samanyolu bilimiDavid Braben ve Ian Bell (Elite, 1984); Frontier Developments (1995'ten itibaren)1984 · BBC Micro ve birçok ev bilgisayarı, MS-DOS, Amiga, Atari ST, PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4
X serisi oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek solucan deliği, makine bilimiEgosoft1999 · PC (Windows; X3 oyunları ve X Rebirth ayrıca Mac ve Linux, X4 Linux)
Kerbal Space Program oynama sırası: KSP 1, KSP 2 ve oyundaki gerçek roket bilimiSquad (KSP 1); Intercept Games (KSP 2)2011 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S (KSP 1); PC (Windows) (KSP 2)
Halo oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek halka dünya, yerçekimi bilimiBungie (2001-2010), 343 Industries / Halo Studios (2011'den beri)2001 · Xbox, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S, PC (Windows); Halo: Campaign Evolved PlayStation 5'te de
























