21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Observation: oynanışı ve oyundaki gerçek Satürn altıgeni, ISS yaşam destek bilimi

No Code'un 2019 tarihli gerilim oyununda bir uzay istasyonunun yapay zekâsını oynarsınız. Oynanışı ve oyundaki ISS, yaşam destek, Satürn altıgeni bilimini gerçek verilerle karşılaştırıyoruz.

Tür
Keşif / bulmaca
Çıkış yılı
2019
Geliştirici
No Code (bugünkü adıyla Screen Burn Interactive)
Yayıncı
Devolver Digital
Platformlar
PC (Windows), PlayStation 4, Xbox One
Türkçe dil desteği
Türkçe yok

Observation, İskoç stüdyo No Code'un (bugünkü adı Screen Burn Interactive) geliştirdiği, Devolver Digital'in yayımladığı bir bilim kurgu gerilim oyunudur. 21 Mayıs 2019'da PlayStation 4 ve Windows için çıktı; Steam'e bir yıl sonra geldi. Oyunun sıradışı yanı bakış açısı: Dünya'nın yörüngesindeki bir uzay istasyonunun yapay zekâsı olan S.A.M.'i (Systems Administration & Maintenance) oynarsınız. Kameralardan, kapılardan ve istasyonun sistemlerinden başka bir "bedeniniz" yoktur.

Observation ne anlatıyor?

Hikâye 2026'da geçiyor. Gizemli bir olay sonrası istasyonun enerjisi kesilir, mürettebat ortada yoktur ve tıp subayı Dr. Emma Fisher, S.A.M.'i yeniden başlatarak ne olduğunu anlamaya çalışır. Oyunun tanıtımında öne çıkan unsur, Satürn'ün kuzey kutbundaki altıgen bulut düzeniyle bağlantılı gizemdir. Olayların nasıl geliştiği oyunun sürprizi; bu yazıda anlatmıyoruz. Soru ise baştan belli: S.A.M. kim, ona kim komut veriyor ve neden hâlâ çalışıyor?

Nasıl oynanır?

Observation bir aksiyon oyunu değil; bir bulmaca ve anlatı macerası. Ekranda gördüğünüz her şey, istasyonun kamera ve sensörlerinden gelen görüntülerdir. Emma size bir görev verir, siz de doğru kamerayı bulur, doğru sistemi açar, doğru kapıyı kilitler ya da kilidini açarsınız.

  • Kameralar: Modüller arasında kamera değiştirir, görüntüyü döndürür, yakınlaştırır ve odalarda arama yaparsınız.
  • İstasyon sistemleri: Kapakları, güvenlik sistemlerini ve elektronik kontrollü ekipmanı yönetirsiniz.
  • Genişleyen arayüz: Başta yalnızca mürettebatın bulunduğu bölüme erişirsiniz; S.A.M. modüller arasında ilerledikçe arayüz de büyür.
  • Küresel sondalar: Oyunun ilerleyen kısmında, küre biçimli sondalarla istasyonun dışı dahil zorlu ortamlarda serbestçe hareket edebilirsiniz.
  • Raporlama: Bulduklarınızı Emma'ya iletirsiniz; yani çoğu zaman bir kâşif gibi değil, bir asistan gibi davranırsınız.

Ağırlık, dikkatle izlemek ve düşünmek üzerinde. Eleştirmenler oyunun sürükleyici hikâye anlatımını ve kendine has, "düşük teknolojili" bilim kurgu estetiğini beğendi. Silah ya da düşman yok; gerilim, izlediğiniz şeyi doğru yorumlayıp yorumlayamadığınızdan geliyor.

Fragman

Oyundaki bilim

Observation, gerçek uzay istasyonlarından esinlenmiş bir ortamı kurgusal bir olay örgüsüne bağlıyor. Hangi kısımlar gerçeğe yakın, hangileri bilimden kopuk, bunu iki ayrı konuda ele almak mümkün: istasyonun kendisi ve Satürn.

Gerçek bir istasyonun nasıl çalıştığı

Oyundaki modüler yapı, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) benziyor. NASA'ya göre ISS yaklaşık saniyede 8 kilometre (saniyede beş mil) hızla Dünya'nın çevresinde yaklaşık 90 dakikada bir tur atıyor, günde 16 gün doğumu ve batımı yaşıyor. İstasyon uçtan uca 109 metre, kütlesi yaklaşık 420 ton; yedi kişilik bir ekip Kasım 2000'den beri kesintisiz orada yaşıyor. Modüller için ISS'in modülleri, içeriği görmek için Uluslararası Uzay İstasyonu'nun içi sayfalarına bakabilirsiniz.

İstasyonu ayakta tutan şey yaşam destek sistemidir. NASA'nın ISS'teki sistemi idrar, ter ve nefesteki nem dahil atık suyu yeniden suya çeviriyor ve su geri kazanımında yüzde 98'e ulaştığını duyurdu. Oyundaki enerji kesintisi, bu sistemlerin neden vazgeçilmez olduğunu hissettiren bir gerilim kaynağı. ISS'te de elliden fazla bilgisayar istasyonun sistemlerini denetliyor.

Peki istasyonu yöneten bir "S.A.M." var mı? Hayır. ISS, yer kontrol merkezleri ve astronotlarca yönetiliyor. Bununla birlikte yapay zekâ uzaya girmiş durumda: Airbus, IBM ve Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) işbirliğiyle yapılan, yaklaşık 32 cm çapında küre biçimli CIMON, 29 Haziran 2018'de ISS'e gönderildi. Ses komutlarıyla çalışıyor, astronotlara yordam adımlarını gösteriyor, 14 pervaneyle havada hareket ediyor ve konuşmadan duygu durumunu çözümleyebiliyordu. Ama CIMON bir yardımcıdır; istasyonun kontrolü onda değil. Bilinç sahibi bir yapay zekâ ise bugün bilimsel bir olgu değil, kurgu konusu (kurgudaki ünlü örneği için HAL 9000).

Satürn ve altıgen

Satürn'ün kuzey kutbundaki altıgen gerçek bir olgu ve oyunun en güçlü bilimsel çıpası. NASA'ya göre yaklaşık 30.000 kilometre genişliğinde ve saatte yaklaşık 322 kilometre hızla akan dalgalı bir jet akımı. Voyager görüntülerinde 1981'de fark edildi; Cassini 2006'da ayrıntılı gözlemler yaptı. Kenarları yaklaşık 14.500 kilometre uzunluğunda, yüksekliği yaklaşık 300 kilometre ve dönme süresi yaklaşık 10 saat 39 dakika; boylam olarak sabit duruyor. Oxford'daki laboratuvar deneyleri, hızlı dönen sıvı tanklarında rüzgâr hızı geçişlerinin üç ila sekiz köşeli çokgenler oluşturabildiğini, en sık altıgenin çıktığını gösterdi. 2012 ile 2016 arasında rengi maviden altın sarısına döndü; muhtemelen mevsimsel güneş ışığının oluşturduğu sis yüzünden. Yani altıgen için doğal bir akışkan açıklaması var; oyundaki gizem ise kurgudur. Gezegen hakkında ayrıntı: Satürn.

Satürn, Güneş'ten 9,5 astronomik birim, yaklaşık 1,4 milyar kilometre uzakta. Ters kare yasasıyla yapılan basit bir hesap, oraya ulaşan güneş ışığının Dünya'dakinin yaklaşık yüzde 1'i kadar olduğunu gösteriyor; bu yüzden Cassini gibi araçlar güneş paneli yerine üç plütonyumlu radyoizotop üreteci taşıdı. Cassini 15 Ekim 1997'de fırlatıldı, Venüs, Dünya ve Jüpiter'in yanından geçerek 1 Temmuz 2004'te Satürn yörüngesine girdi; yolculuk 6 yıl 261 gün sürdü. Bu mesafede radyo sinyali yer ile araç arasında tek yönde 68-84 dakikada gidiyor; yani bir soru ile yanıtı arasında iki-üç saat geçebiliyor. Satürn'ün 2025 Mart'ı itibarıyla 274 doğrulanmış uydusu var; Cassini'nin Enceladus'ta su buharı fışkırmaları bulması bu uydulardan bazılarını yaşam arayışının hedefi yaptı (Enceladus, Titan). Satürn mesafesinde bir istasyonun Dünya'dan anlık yönetilmesi bu yüzden mümkün olmaz; otonom çalışması gerekirdi.

Neyi basitleştiriyor?

İstasyonun Satürn çevresine nasıl vardığı oyunun kendi sırrı ve bilimle açıklanacak bir şey değil; gerçek dünyada Cassini bile yolu yaklaşık yedi yılda aldı ve gezegenlerin çekimini kullandı. Ayrıca gerçek istasyonlarda iletişim ve denetim büyük ölçüde insanlar ve yer kontrol merkezleri aracılığıyla yürür; S.A.M. gibi tek bir yapay zekânın her kamerayı ve her kapağı yönetmesi kurgusal bir ayrıcalıktır. Küçük enkaz parçalarının tehlikesi ise gerçek ve ciddi (mikrometeoroit sayfası bu konuda bilgi veriyor).

Geliştirme hikâyesi ve ödüller

No Code'u 2015'te, Alien: Isolation'da kullanıcı arayüzü tasarımcısı olarak çalışmış Jon McKellan kurdu. Ekip, Unity motoruyla yaklaşık 25 ay çalıştı; Alien: Isolation'dan bazı sanatçılar ve seslendirme sanatçıları projeye döndü. Stüdyo bundan önce 2017'de Stories Untold ile tanınmıştı. McKellan'ın aktardığına göre fikir, Alien (1979) filmindeki yaratığa onun gözünden bakmak ve bilinç kazanmış bir makinenin neler hissedebileceğini düşünmekten çıktı.

Oyun, 2019'da British Academy Scotland ödüllerinde En İyi Oyun seçildi; 2020'deki 16. British Academy Games Ödülleri'nde ise "British Game" (İngiliz Oyunu) kategorisini kazandı. Eleştirmenler hikâye anlatımını ve alışılmadık bakış açısını övdü.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Observation PC'de (Windows), PlayStation 4'te ve Xbox One'da oynanabiliyor. İlk yıl PC'de Epic Games Store'a özel çıktı; Steam sürümü Mayıs 2020'de, Xbox One sürümü Haziran 2020'de geldi. Türkçe desteği yok: Steam'deki dil listesinde İngilizce (seslendirmeli), Fransızca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Korece, Brezilya Portekizcesi, Rusça, Çince ve İtalyanca var; Türkçe yok. Oyun ücretli, tek oyunculu ve tek seferlik satın alınan bir yapım.

Kimlere uygun? Benzer oyunlar

Hikâye ağırlıklı, atmosferik ve yavaş tempolu oyunları sevenlere, uzay istasyonu ortamına ve yapay zekâ konusuna ilgi duyanlara uygun. Hızlı refleks, savaş ya da geniş bir dünyada özgürce gezmek isteyenlere göre değil. Uzay temalı keşif ve gizem oyunlarından Outer Wilds ve Out There aynı çizgide; istasyon kazaları ve yörünge tehlikeleri için Gravity'deki gibi uzay istasyonunda yangın çıkarsa ne olur? yazısı ilginizi çekebilir.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar