Dead Space oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek vakum, Titan bilimi
Dead Space serisi üç ana oyun, bir yeniden yapım ve iki yan yapımdan oluşur. Çıkış ve hikâye sırasını, nereden başlanacağını ve oyundaki vakum, Titan, gezegen kıran gemi bilimini anlatıyoruz.
- Tür
- Seri / evren
- Çıkış yılı
- 2008
- Geliştirici
- EA Redwood Shores, Visceral Games, Motive Studio
- Yayıncı
- Electronic Arts
- Platformlar
- PC, PlayStation 5, Xbox Series X|S (2023 yeniden yapımı); eski oyunlar PC, PlayStation 3, Xbox 360, Wii
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Dead Space, bilim kurgu ve hayatta kalma korkusunu birleştiren bir oyun serisidir. Hikâye, 26. yüzyılda geçer; mühendis Isaac Clarke'ın dev bir maden gemisinde ve sonraki oyunlarda Satürn'ün uydusu Titan çevresinde yaşadıklarını anlatır. İlk oyun 2008'de EA Redwood Shores tarafından çıkarıldı; stüdyo sonradan Visceral Games adını aldı. Seri, 2023'te Motive Studio'nun yeniden yaptığı ilk oyunla yeniden gündeme geldi. Bu yazıda serinin kaç oyundan oluştuğunu, hangi sırayla oynanması gerektiğini ve oyunlardaki vakum, gezegen madenciliği ve Titan'ın gerçek bilimle karşılaştırmasını ele alıyoruz.
Oyun ne anlatıyor?
Seri, bir "Marker" adlı gizemli nesne etrafında dönen, uzayda insanlığı tehdit eden bir salgın hikâyesidir. İlk oyunda Isaac, USG Ishimura adlı dev bir "gezegen kıran" (planet cracker) maden gemisine yardım çağrısı üzerine gider; gemi, gezegenleri parçalayarak maden çıkaran bir araçtır. Geminin mürettebatı Necromorph denen yaratıklara dönüşmüştür ve Isaac'in tek çaresi hayatta kalmaktır. Sonraki oyunlar hikâyeyi Titan Station'a (Sprawl) ve ardından buzlu Tau Volantis gezegenine taşır. Burada hikâyenin ayrıntısına girmiyoruz; yalnızca yapının uzay temasını nasıl taşıdığına bakıyoruz.
Serinin ilham aldığı yapımlar arasında Ufuk Faciası (Event Horizon) gibi uzayda geçen korku filmleri de sayılıyor; benzer atmosferi sevenler Alien filmlerine de bakabilir.
Oynama sırası ve serinin yapısı
Seri, üç ana oyun, bir yeniden yapım ve birkaç yan yapımdan oluşuyor. Çıkış sırası ile hikâye sırası birbirinden farklıdır:
| Çıkış yılı | Oyun | Geliştirici | Platform |
|---|---|---|---|
| 2008 | Dead Space | EA Redwood Shores | Xbox 360, PlayStation 3, PC |
| 2009 | Dead Space: Extraction | Visceral Games ve Eurocom | Wii (2011'de PlayStation 3) |
| 2010 | Dead Space Ignition | Visceral Games ve Sumo Digital | PlayStation 3, Xbox 360 (dijital) |
| 2011 | Dead Space 2 | Visceral Games | PlayStation 3, Xbox 360, PC |
| 2013 | Dead Space 3 | Visceral Games | PlayStation 3, Xbox 360, PC |
| 2023 | Dead Space (yeniden yapım) | Motive Studio | PC, PlayStation 5, Xbox Series X|S |
Hikâye sırası ise şöyledir:
| Sıra | Yapım | Not |
|---|---|---|
| 1 | Dead Space: Extraction (2009) | Aegis VII kolonisi; ilk oyundan önce geçer |
| 2 | Dead Space (2008) ya da 2023 yeniden yapımı | USG Ishimura |
| 3 | Dead Space Ignition (2010) | Dead Space 2'nin öncesi; Sprawl'daki ilk salgın |
| 4 | Dead Space 2 (2011) | Titan Station (Sprawl) |
| 5 | Dead Space 3 (2013) | Yıllar sonra; Tau Volantis |
Bunlara ek olarak Downfall adlı animasyon film (ilk oyunun öncesi), Aftermath adlı devam filmi, romanlar ve çizgi romanlar ile bir mobil oyun da seriye bağlanıyor. Bu yan yapımlar oyunları anlamak için zorunlu değil.
Kaç oyun var? Üç ana oyun (Dead Space, Dead Space 2, Dead Space 3), ilk oyunun 2023 yeniden yapımı ve iki yan oyun (Extraction ile Ignition).
Nereden başlanır? Yeni bir oyuncu için en uygun giriş, 2023 yeniden yapımıdır: ilk oyunun hikâyesini modern görsel ve kontrollerle sunar. Ardından Dead Space 2 ve Dead Space 3 sırasıyla oynanır. Yan oyunlar isteğe bağlıdır. Ignition, eleştirmenlerce zayıf bulundu (Metacritic'te yaklaşık 35-36 puan) ve Dead Space 2'nin ön siparişiyle ücretsiz verildi; hikâye merakı olmadıkça atlanabilir.
Nasıl oynanır?
Seri, üçüncü kişi kamerasıyla oynanan bir hayatta kalma korkusu oyunudur. İlk oyunda öne çıkan tasarım tercihleri şunlardır:
- Arayüz dünyanın içinde: Menüler ve göstergeler klasik bir ekran yerine Isaac'in RIG adlı uzay giysisinin üzerinde, oyun dünyasının bir parçası olarak görünür.
- Stratejik uzuv koparma: Necromorph'lar için vücudun merkezini vurmak yeterli değildir; uzuvları hedeflemek gerekir.
- Madencilik aletleri silah: Plazma kesici ve döner testere gibi araçlar mühendisin silahlarıdır.
- Sıfır yerçekimi bölümleri: Yeniden yapımda, giysinin itici motorlarıyla daha serbest bir hareket sağlanır.
- Yükleme ekranı yok (yeniden yapım): Bölümler arası geçişler kesintisiz yapılır.
Dead Space 2'de Isaac artık konuşur ve rekabetçi çok oyunculu kip eklenir; Dead Space 3'te ikinci bir oyuncunun John Carver rolüyle katılabildiği ortak oyun (co-op) ve silah üretme sistemi gelir. Dead Space 3'teki mikro ödemeler tartışma yarattı.
Oyundaki bilim
Dead Space, bilimi öne çıkaran bir oyun değildir; ama uzay ortamının gerçek özelliklerinden birkaçını (vakum, ağırlıksızlık, buz gibi dünyalar) korku için çok iyi kullanır. Aşağıda neyin doğru, neyin basitleştirilmiş ya da kurgu olduğuna bakıyoruz.
Vakumda sessizlik
İlk oyunun ayırt edici tasarım tercihlerinden biri, basıncı düşmüş bölümlerde ortam sesinin kesilmesidir. Bu, gerçek fiziğe uygundur: ses dalgaları iletilecek bir ortam gerektirir, vakumda iletilecek hava yoktur. Dolayısıyla uzayda bir patlama duymak mümkün değildir; oyundaki bu sessizlik hem gerçekçi hem de tedirgin edici bir tercihtir. Uzay boşluğunun öteki özellikleri için uzay boşluğu sayfamıza bakabilirsiniz. Oyunda uzayın boşluğuna açılan bölümlerde zamana karşı yarışmanız da gerçekçidir: hızlı basınç kaybında insan birkaç saniye içinde bilincini kaybeder ve dakikalar içinde oksijensizlikten ölür. Giysiler bu yüzden vardır; ayrıntı için uzay giysisi sayfamıza göz atın.
Ağırlıksızlık
Serideki sıfır yerçekimi bölümleri, yörüngedeki gerçek mikro yerçekimini hatırlatır: nesneler süzülür ve itildiğinde ters yöne gidersiniz. Geminin içindeki normal yürüyüş bölümlerinde ise yapay yerçekimi varmış gibi davranılır. Gerçek dünyada yapay yerçekimi için aracı döndürmek gerekir; dakikada iki devir ya da daha yavaş dönüşlerde Coriolis etkisi sorun yaratmaz, 1966'daki Gemini 11 görevi ise bu fikri bir halatla yaklaşık 0,00015 g'lik çok küçük bir etkiyle denedi. Bugün insanlı hiçbir uzay aracı yararlı düzeyde yapay yerçekimi üretmiyor.
Gezegen kıran gemiler
Ishimura'nın "gezegen kıran" olması, oyunun en iddialı bilim kurgu fikridir. Bir gezegeni tümüyle dağıtmak için yenilmesi gereken enerji, gezegenin kütleçekimsel bağlanma enerjisidir. Dünya için bu değer, yoğunluğunun düzgün olduğu varsayımıyla yaklaşık 2,24 × 10³² joule, gerçek yoğunluk dağılımıyla yaklaşık 2,49 × 10³² joule olarak hesaplanır; bu, Güneş'in yaklaşık bir haftalık toplam enerji çıkışına karşılık gelir. Yani böyle bir gemi, bilinen hiçbir enerji kaynağıyla yapılamaz; fikir bugünkü bilgimizle ulaşılamaz bir enerji düzeyi gerektirir. Gerçek dünyada madencilik ise çok daha mütevazı: Hayabusa ve OSIRIS-REx gibi görevler asteroitlerden küçük örnekler getirdi (ayrıntılar bu sayfada). Asteroit madenciliğinin ekonomisini ise MIT'li iki yazarın çalışmasını anlatan haberimizde okuyabilirsiniz.
Titan: gerçek ve oyundaki
Dead Space 2'nin geçtiği Sprawl, Satürn'ün uydusu Titan'ın kalıntıları üzerine kurulmuş bir istasyondur; insanlık, gezegenlerin madenciliğiyle kaynakları tükettikten sonra buraya taşınmıştır. Gerçek Titan ise çapı yaklaşık 5.150 km olan büyük bir uydudur. Yüzey sıcaklığı yaklaşık −179,5 °C, yüzey basıncı yaklaşık 1,45 atmosferdir; yani basınç Dünya'dan yalnızca biraz fazladır ama hava neredeyse tamamen azottur (stratosferde yaklaşık yüzde 98,4 azot) ve yüzeyde metan ve etan denizleri (Kraken Mare gibi) vardır. Yüzey çekimi Dünya'nın yalnızca 0,138'i kadardır. Huygens sondası 14 Ocak 2005'te Titan'a indi; NASA'nın Dragonfly görevinin ise Temmuz 2028'de fırlatılması planlanıyor. Daha fazlası için Titan, Cassini-Huygens ve Dragonfly sayfalarına bakın.
Bu veriler, oyunun Titan'ı neyi doğru neyi yanlış yaptığını gösteriyor: oyunun soğuk ve ıssız ortamı gerçekçidir; ancak oyundaki yürüme hissi, Titan'ın düşük çekimiyle uyuşmaz. Oyun bu farkı ayrıntılı biçimde işlemez.
Uzaylı enfeksiyonu ve yaşam
Marker ve Necromorph'lar tamamen kurgudur; bugüne kadar dünya dışı yaşama dair kesin bir kanıt yok. Ancak asteroit örneklerinde yaşamın yapı taşlarına rastlanması gerçek bir araştırma konusudur: Ryugu örneklerinde DNA ve RNA'nın beş temel bazının tümü bulundu (haberimiz). Bu, yaşam değil, yaşamın hammaddesidir.
Geliştirme hikâyesi
Dead Space'in hikâyesi bir korku oyunuyla değil, System Shock devamı fikriyle başladı. EA Redwood Shores, 2005 civarında bir System Shock devamı önerdi; fakat EA, Resident Evil 4'ün başarısından sonra ilgi gösterdi ve ekip fikri uzayda geçen bir korku oyununa dönüştürdü. Yapımcı Glen Schofield'dı. Isaac Clarke'ın adı, bilim kurgu yazarları Isaac Asimov ve Arthur C. Clarke'tan geliyor. Redwood Shores, ilk oyunun başarısıyla 2009'da Visceral Games adını aldı.
Serinin ticari seyri eleştirel başarıyı yakalayamadı: EA'nın açıklamasına göre ilk oyun Şubat 2009'a kadar dünya genelinde bir milyon adede ulaştı; ancak Dead Space 2 şirketin beklentilerini karşılamadı, Dead Space 3 ise satış beklentilerinin altında kaldı ve Visceral Games Ekim 2017'de kapandı. EA, yeniden yapımı Temmuz 2021'de duyurdu; oyun 27 Ocak 2023'te çıktı.
Etkisi ve ödülleri
İlk oyun, birçok listede tüm zamanların en iyi oyunlarından biri olarak anılıyor; Metacritic puanları 86 ile 89 arasında değişir. Dead Space 2, National Academy of Video Game Trade Reviewers ödüllerinde "Camera Direction in a Game Engine" kategorisini kazandı ve ses alanında BAFTA ile D.I.C.E. adaylıkları aldı. 2023 yeniden yapımı ise Metacritic'te PC'de 87, PS5'te 89 ve Xbox Series X|S'te 90 puan aldı; The Game Awards 2023'te En İyi Ses Tasarımı ve D.I.C.E. Ödülleri'nde Yılın Aksiyon Oyunu kategorilerinde aday oldu.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=ctQl9wa3ydE
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
2023 yeniden yapımı PC'de (Steam dahil), PlayStation 5'te ve Xbox Series X|S'te var. Eski oyunlar (Dead Space 2008, 2 ve 3) Steam'de PC için sunuluyor; ilk üçlü ayrıca konsol sürümleriyle çıkmıştı. Seri ücretlidir; ücretsiz sürüm yok.
Türkçe desteği yoktur. Steam'deki yeniden yapımın dil listesinde İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Korece, Lehçe, Çince ve Brezilya Portekizcesi var; Türkçe bulunmuyor. Eski oyunlar için de Steam sayfalarında Türkçe yer almıyor. Arayüz ve altyazı Türkçe olmadığından İngilizce okuma becerisi gerekir.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Gerilim ve korkuyu uzay ortamında deneyimlemek isteyenlere uygundur; sahneler şiddet içeriklidir ve rahatsız edici olabilir, yaş sınırına dikkat edin. Daha sakin bir uzay iş simülasyonu için Hardspace: Shipbreaker, uzayda yalnızlık ve keşif için Outer Wilds, rol yapma temalı bir uzay macerası için Mass Effect alternatif olabilir.
Benzer oyunlarTümü →
Destiny oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek Ay, Venüs, Mars bilimiBungie (Destiny: Rising: NetEase)2014 · PC (Windows), PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S; mobil: Android, iOS (Destiny: Rising)
Homeworld oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek asteroit, yakıt bilimiRelic Entertainment, Barking Dog Studios, Gearbox Software, Blackbird Interactive1999 · PC (Windows), macOS (Homeworld 2, Remastered Collection ve Deserts of Kharak)
Elite serisi oynama sırası: 1984'ten Elite Dangerous'a ve oyundaki gerçek Samanyolu bilimiDavid Braben ve Ian Bell (Elite, 1984); Frontier Developments (1995'ten itibaren)1984 · BBC Micro ve birçok ev bilgisayarı, MS-DOS, Amiga, Atari ST, PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4
X serisi oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek solucan deliği, makine bilimiEgosoft1999 · PC (Windows; X3 oyunları ve X Rebirth ayrıca Mac ve Linux, X4 Linux)
Kerbal Space Program oynama sırası: KSP 1, KSP 2 ve oyundaki gerçek roket bilimiSquad (KSP 1); Intercept Games (KSP 2)2011 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S (KSP 1); PC (Windows) (KSP 2)
Halo oynama sırası: nereden başlanır ve oyundaki gerçek halka dünya, yerçekimi bilimiBungie (2001-2010), 343 Industries / Halo Studios (2011'den beri)2001 · Xbox, Xbox 360, Xbox One, Xbox Series X|S, PC (Windows); Halo: Campaign Evolved PlayStation 5'te de
























