Deliver Us Mars: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars çekimi, MOXIE bilimi
Deliver Us Mars, genç astronot Kathy'yi kayıp koloni gemilerinin peşinde Mars'a götüren bir bilim kurgu macerası. Oyun, Mars'ın çekimini, ince havasını ve oksijen üretimi çalışmalarını gerçek NASA verileriyle karşılaştırıyor.
- Tür
- Keşif / bulmaca
- Çıkış yılı
- 2023
- Geliştirici
- KeokeN Interactive
- Yayıncı
- Frontier Foundry
- Platformlar
- PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Deliver Us Mars, Hollandalı KeokeN Interactive'in geliştirdiği ve Frontier Foundry'nin yayımladığı tek oyunculu bir bilim kurgu macerası. 2 Şubat 2023'te çıkan oyun, aynı stüdyonun Ay'da geçen Deliver Us the Moon oyununun devamı; ancak hikâyesi tek başına da izlenebiliyor. Bu kez Dünya'dan Mars'a uzanan bir yolculuk var ve merkezde genç astronot Kathy Johanson duruyor.
Deliver Us Mars ne anlatıyor?
Oyunun dünyasında Dünya, ekolojik bir çöküşün eşiğinde. İnsanlığın geleceği için hazırlanan ARK adlı koloni gemileri, "Outward" denen bir bilim insanı grubu tarafından alıp götürülmüş. Bu grubun içinde Kathy'nin babası Isaac da var. Aradan yıllar geçtikten sonra Mars'tan bir imdat çağrısı geliyor; Kathy, kız kardeşi Claire'in de aralarında olduğu bir ekiple Zephyr adlı gemiye biniyor ve kayıp gemilerin peşine düşüyor.
Hikâye büyük ölçüde bir aile draması etrafında dönüyor: bir kız, ailesini ve gezegeni geride bırakıp giden babasının ardından gidiyor. PC Gamer'ın incelemesi bu iki damarı, yani gezegen ölçeğindeki tehlike ile birbirine doğru dürüst konuşamayan bir ailenin hikâyesini oyunun asıl gücü olarak öne çıkarıyor. Burada daha fazlasını anlatmayacağım; oyunun en iyi yanı, olayların nasıl açıldığını kendi hızınızda görmeniz.
Nasıl oynanır?
Deliver Us Mars, klasik anlamda bir "silahlı aksiyon" değil; bulmaca ve platform ağırlıklı, hikâye odaklı bir yapım. Oyun, dokuz bölüme ayrılıyor ve bölümler ilerledikçe yeni araçlar ve hareket biçimleri devreye giriyor. Bulmacaları birinci şahıs, platform kısımlarını üçüncü şahıs kamerasıyla oynuyorsunuz. PC Gamer'ın dökümüne göre temel mekanikler şöyle:
- Platform ve buz baltasıyla tırmanma: Kathy, kayalık duvarları, uzay aracı gövdelerini ve buzlu yamaçları iki baltasıyla tırmanıyor. İncelemeler bu bölümlerin bolluğundan söz ediyor.
- Enerji ışını bulmacaları: Işınları prizmalarla yönlendirip kapıları ve asansörleri çalıştırıyorsunuz. Bazı bulmacalar tek başına yarım saati bulabiliyor.
- Küçük robotlar: Dar geçitlerden geçirmek için bir robotu uzaktan yönetiyorsunuz.
- Lazerle kesme: Yolu kapatan enkazı ya da bir motora saplanmış parçaları birinci şahıs görünümünde kesip temizliyorsunuz.
Oyun, bir bölümde mekik kontrollerinin başına geçirip bir sonrakinde buz tırmanışına sokabiliyor. Eleştirmenler bu çeşitliliği hikâyeye uygun buluyor; ancak yarım saatlik ışın bulmacalarının ya da uzun tırmanış bölümlerinin tekrarından şikâyet edenler de var. Kathy'ye sesini Ellise Chappell, babasına Neil Newbon veriyor ve PC Gamer ile Push Square'in her ikisi de seslendirme performanslarını övüyor.
Oyundaki bilim
Deliver Us Mars bir bilim simülasyonu değil; ama mekânı gerçek bir gezegen olduğu için oyunu sağlam bir zemine oturtan sorulara cevap vermek mümkün. Aşağıda oyunun gösterdiği dünyayı NASA'nın doğrulanmış ölçümleriyle karşılaştırıyorum.
Mars'ın çekimi ve ince havası
NASA'nın Mars veri sayfasına göre gezegenin yüzey çekimi ortalama 3,73 m/s²; Dünya'da bu değer yaklaşık 9,8 m/s². Yani bir astronot Mars'ta Dünya'daki ağırlığının yüzde 40'ına yakınını taşır. Atmosfer ise çoğunlukla karbondioksitten, azottan ve argondan oluşuyor; ortalama yüzey basıncı 6,36 milibar, yani Dünya'daki deniz seviyesi basıncının yüzde 1'inden azı. Bu yüzden Mars'ta basınçlı bir uzay giysisi olmadan dışarı çıkılamaz; Kathy'nin kask ve giysiyle dolaşması oyunda bir tasarım tercihi değil, fiziksel bir zorunluluk.
Sıcaklık da insafsız. NASA'ya göre Mars'ta sıcaklık yaklaşık 20 °C ile eksi 153 °C arasında değişiyor; rüzgârlar bazen gezegenin büyük bölümünü saran toz fırtınaları çıkarıyor ve tozun yatışması aylar alabiliyor. Oyundaki turuncu, tozlu manzaralar bu tabloyla örtüşüyor. Toz konusunda gerçek görevlerden öğrenilenler için Perseverance'ın astronotlar için tozla ilgili ipuçlarını okuyabilirsiniz. Bir Mars günü (sol) 24,6 saat sürüyor; ayrıntı için Mars günü (sol) maddesine bakın.
Mars'ta uçmak ve robotlar
Oyundaki küçük robot, gerçek Mars keşfinin bir yankısı. NASA'nın Ingenuity helikopteri 19 Nisan 2021'de Mars'ta ilk motorlu uçuşunu yaptı ve 25 Ocak 2024'te biten görevinde 72 uçuşla toplam 128,8 dakika havada kaldı; 17 kilometre yol katetti. Helikopterin kütlesi yalnız 1,8 kilogramdı. Çünkü Mars'ın havası Dünya'nınkinin yüzde 1'inden bile daha seyrek ve kaldırma kuvveti üretmek bu yüzden çok zor. Gerçek Mars'ta gezen robotlar için bkz. Perseverance gezgini.
Mars'ta oksijen üretmek
Mars'taki bir üssün en kritik ihtiyacı soluk almak. Perseverance üzerindeki MOXIE deneyi, Mars atmosferindeki karbondioksiti katı oksit elektrolizi yoluyla oksijene ve karbon monoksite ayırdı. İlk üretim 20 Nisan 2021'de yaklaşık 5,4 gram oksijenle gerçekleşti; deney 7 Ağustos 2023'teki son çalışmasına kadar toplam 122 gram kadar oksijen üretti ve saatte en fazla 12 gram verdi. Bu rakamlar bir insanı yaşatmaya yetmez; ama yerinde kaynak kullanımının, yani Dünya'dan taşımak yerine Mars'ın kendi malzemesinden ihtiyaç üretmenin, mümkün olduğunu gösterdi. Aynı fikri farklı bir oyunda deneyen yapımlar için The Planet Crafter ve Surviving Mars sayfalarına bakın.
Mesafe, süre ve gecikme
Dünya ile Mars arasındaki uzaklık sabit değil: NASA'nın verilerine göre en yakın hâlinde 54,6 milyon, en uzak hâlinde 401,4 milyon kilometre. Işığın bile bu mesafeleri aşması yaklaşık 3 ile 22 dakika sürüyor; yani gerçek bir Mars ekibiyle Dünya arasında sohbet değil, mesajlaşma olur. Perseverance 30 Temmuz 2020'de fırlatıldı ve 18 Şubat 2021'de Jezero Krateri'ne indi; yolculuk yaklaşık 6,5 ay sürdü. Oyun ise PC Gamer'ın anlattığına göre Dünya'daki fırlatma tesisinden Mars yüzeyine hızla geçiyor; bu, bir hikâye için makul bir sadeleştirme.
Mars'ta yaşam izi
Oyunun merkezindeki soru, Mars'ın insanlığa bir çıkış yolu olup olmadığı. Gerçekte Perseverance'ın görevi, eski mikrobik yaşamın izlerini aramak ve Mars'ın geçmişte yaşanabilir olup olmadığını anlamak; gezgin kaya ve toprak örnekleri toplayıp gelecekte Dünya'ya getirilmek üzere saklıyor. NASA'nın açıklamasına göre 2024'te Cheyava Falls adlı kayada olası biyoimza taşıyan bir örnek incelendi; ayrıntı için Cheyava Falls sayfasına bakın. Bunun kesin bir yaşam kanıtı olmadığını ve araştırmanın sürdüğünü de eklemek gerekir. Gezegenin geçmişteki suyu için Mars'ta su yazımız var.
Oyun neyi basitleştiriyor?
Oyundaki ARK gemileri, Outward'ın kurduğu üs ve hikâyenin teknolojileri kurgu; Mars'ta bugün insan yapımı bir koloni ya da terk edilmiş bir insan üssü yok; Mars'a insanlı bir görev de henüz gerçekleşmedi. Oyun, mesafe ve süre gibi sorunları hikâyenin temposuna göre sıkıştırıyor ve bir görev ekibinin gündelik yaşamını ayrıntısıyla işlemiyor. Yani bir bilim dersi değil, gerçek bir gezegenin sahnesinde geçen bir drama.
Geliştirme hikâyesi, eleştiriler ve ödüller
KeokeN Interactive, Koen ve Paul Deetman kardeşlerin kurduğu bir stüdyo; kardeşler Deliver Us the Moon'un çıkışında dedelerinin astronomi tutkusundan ve 2001: Bir Uzay Destanı ile Interstellar gibi filmlerden esinlendiklerini söylemişti. İlk oyun Kickstarter desteğiyle yapıldı, 2018'de ilk hâliyle, 2019'da genişletilmiş hâliyle çıktı ve 2020'de Game Audio Network Guild ödüllerinde bağımsız oyun kategorisinde en iyi ses tasarımı ödülünü aldı. Devam oyununun yönetmeni Koen Deetman, müziği ise Sander van Zanten. Steam sayfasına göre oyun hareket yakalama ve Unreal Engine ile gerçek zamanlı ışın izleme kullanıyor.
Eleştiriler karışık oldu. PC Gamer sınırlı bütçenin potansiyelin altında kalmasına yol açtığını, ama güçlü hikâye isteyenlere tavsiye edilebileceğini yazdı. IGN bulmacaları sevdi, platform bölümlerini angarya buldu; Game Informer, güçlü anlatının işlevsel ama eksik hissettiren oynanışı taşıdığını yazdı. Rock Paper Shotgun hikâyeyi ve platform öğelerini, Push Square ise sürükleyici hikâyeyi ve seslendirmeyi övdü, ama performans sorunlarını ve tekrarlayan platform bölümlerini eleştirdi. Oyun, 2023 Dutch Game Awards'ta en iyi ses kategorisine aday gösterildi. Stüdyo daha sonra devam oyunu Deliver Us Home için 11 Haziran 2024'te Kickstarter kampanyası başlattı.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=jY27nAZJjWE
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun 2 Şubat 2023'te Windows (PC), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One ve Xbox Series X|S için çıktı. Ücretli bir oyun; abonelik ya da oyun içi satın alma gerektiren bir yapısı yok. Steam sayfasındaki dil listesine göre oyun İngilizce, Fransızca, Almanca, Japonca, Rusça ve Basitleştirilmiş Çince seslendirme destekli; arayüz ve altyazı dilleri arasında İtalyanca, İspanyolca, Korece, Portekizce, Lehçe ve Geleneksel Çince de var. Türkçe listede yok; yani Türkçe arayüz ya da altyazı bulunmuyor. Hikâye ağırlıklı bir oyun olduğu için İngilizce bilmek deneyimi belirgin biçimde etkiliyor.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Hızlı tempolu aksiyon aramayanlara, hikâye anlatımını ve bulmacayı seven, Mars'ı gerçekçi bir sahne olarak görmek isteyenlere uygun. Eleştirilerde sıkça geçen tekrar eden tırmanma bölümleri ve teknik pürüzler sabrınızı sınayabilir. Mars'ı bir inşa ve hayatta kalma sorunu olarak oynamak isterseniz Per Aspera, Surviving Mars ya da Mars Simulation Project; Mars atmosferi ve oksijen üretimi konusunda The Planet Crafter iyi ikinci duraklar.
Benzer oyunlarTümü →
The Turing Test: oynanışı ve oyundaki gerçek Europa, Turing testi, radyasyon bilimiBulkhead2016 · PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4, Nintendo Switch
Deliver Us The Moon: oynanışı ve oyundaki gerçek helyum-3, Ay yüzeyi bilimiKeokeN Interactive2018 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch
The Dig (1995): oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, DART, mekik bilimiLucasArts1995 · PC (MS-DOS; Steam'de Windows ve Mac), Macintosh
Space Quest: oynanışı ve oyundaki gerçek uzay çöpü, zaman yolculuğu bilimiSierra On-Line (Mark Crowe, Scott Murphy)1986 · PC (DOS, Windows), Macintosh, Amiga, Atari ST, Apple II
The Expanse: A Telltale Series: oynanışı ve oyundaki gerçek Kuşak, sıfır yerçekimi bilimiTelltale Games, Deck Nine2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch (2026)
Somerville: oynanışı ve oyundaki gerçek uzaylı sinyali, Wow! sinyali, iletişim bilimiJumpship2022 · PC, Xbox One, Xbox Series X|S, PlayStation 4, PlayStation 5
























