21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Space Quest: oynanışı ve oyundaki gerçek uzay çöpü, zaman yolculuğu bilimi

Space Quest, Sierra'nın sakar temizlikçi Roger Wilco'yu anlatan komedi macera serisi; oyunlardaki çöp gemisi, yıldız jeneratörü ve zaman yolculuğu esprilerini gerçek uzay bilimiyle karşılaştırıyoruz.

Tür
Keşif / bulmaca
Çıkış yılı
1986
Geliştirici
Sierra On-Line (Mark Crowe, Scott Murphy)
Yayıncı
Sierra On-Line; Steam koleksiyonu Activision
Platformlar
PC (DOS, Windows), Macintosh, Amiga, Atari ST, Apple II
Türkçe dil desteği
Türkçe yok

Space Quest, Sierra On-Line'ın 1986'dan 1995'e kadar yayımladığı, uzay temalı bir komedi macera serisidir. Seriyi Sierra'da çalışan iki arkadaş, Mark Crowe ve Scott Murphy yarattı; kendilerini “Two Guys from Andromeda” (Andromeda'dan İki Adam) diye tanıtırlardı. Kahraman, Roger Wilco adlı sakar bir temizlik görevlisidir; evreni çoğu zaman kazara kurtarır. Seri Star Wars, Star Trek gibi bilimkurgu yapımlarını ve bazı bilinen markaları taşlayan esprileriyle tanınır. Aşağıda altı oyunun yapısını, nasıl oynandığını ve şakaların ardındaki gerçek uzay bilimini anlatıyoruz.

Sierra yönetimi ilk başta bilimkurgu komedisi fikrine mesafeliydi; ikili boş zamanlarında bir prototip hazırlayınca proje onay aldı. Bugün seri, macera oyunları tarihinin önemli adlarından biri sayılıyor.

Oyunların sırası

Altı oyun var ve hepsi çıkış sırasıyla oynanır; Roger'ın maceraları birbirine bağlıdır. Yeni başlayanlar için en doğal nokta birinci oyundur; Steam'deki koleksiyon altısını bir arada sunar.

OyunÇıkışKısa not
Space Quest I: The Sarien Encounter1986 (1991'de yeniden yapıldı)Arcada araştırma gemisi ve Kerona gezegeni
Space Quest II: Vohaul's Revenge1987Kötü adam Sludge Vohaul'un intikamı
Space Quest III: The Pirates of Pestulon1989Çöp yük gemisi, çöl gezegeni Phleebhut
Space Quest IV: Roger Wilco and the Time Rippers1991Zamanda yolculuk
Space Quest V: Roger Wilco – The Next Mutation1993SCS Eureka çöp gemisi; Dynamix yapımı
Space Quest 6: Roger Wilco in The Spinal Frontier1995Serinin son oyunu

Nasıl oynanır?

Bunlar klasik macera oyunlarıdır: ekranlarda gezinir, nesneleri toplar, karakterlerle konuşur ve bulmacaları çözerek ilerlersiniz. İlk iki oyun Sierra'nın AGI motorunu kullanır ve komutları klavyeden yazarsınız. Üçüncü oyunla SCI motoru geldi ve ses kartı desteği eklendi. 1991'de çıkan Space Quest I yeniden yapımı ve dördüncü oyun, yazı girişini fare ile kullanılan simgeli arayüze çevirdi; dördüncü oyunun 1992 tarihli CD sürümü sesli oyunculuk ve 256 renkli çizimler getirdi. Altıncı oyun SCI32 motoruyla, ekranın altında fiil çubuğu olan bir arayüze geçti.

Seriyi ayıran özellik mizahtır: diyaloglar, nesne açıklamaları ve bulmaca çözümleri şakalarla doludur. Hikâyeleri burada ayrıntılı vermiyoruz; her bölüm Roger'ın yeni bir gezegende, yeni bir belaya bulaşmasıyla başlar.

Oyundaki bilim

Space Quest bir parodidir; yani bilimi ciddiye almaz, ama alay ettiği fikirler gerçek bilimde karşılık bulur. Bu bölümde oyunlardaki bazı temaları gerçek uzay bilimiyle karşılaştırıyoruz.

Çöp gemileri ve gerçek uzay çöpü

Üçüncü oyunda Roger'ın yolu bir çöp yük gemisinden geçer; beşincisinde ise SCS Eureka adlı bir “çöp mavnası” kaptanıdır ve galakside zehirli atık bırakılmasını araştırır. Bu esprinin gerçek karşılığı Dünya yörüngesindeki uzay çöpüdür. Kamuya açık veriye göre Nisan 2025'te düzenli olarak izlenen yapay cisim sayısı 40 bini aşıyordu; 10 santimetreden büyük parçalar izlenebiliyor, 1 ile 10 santimetre arasında yaklaşık 900 bin parça olduğu tahmin ediliyor (2019 tahmini). Alçak Dünya yörüngesinde çarpışma hızı ortalama yaklaşık saniyede 10 kilometre, en yüksek değerlerde 14 kilometreyi aşıyor: bu hızda küçük bir parça bile tehlikelidir. 1978'de Donald Kessler, her çarpışmanın daha çok parça üretip sonraki çarpışma ihtimalini artırdığı “zincirleme” sürecini tanımladı; bu fikre Kessler sendromu deniyor. 2009'da Iridium 33 ve Kosmos 2251 uyduları çarpıştı ve binlerce yeni parça oluştu. Uluslararası Uzay İstasyonu da çarpışma ihtimali on binde bir sınırını aşarsa kaçınma manevrası yapıyor. Yörünge enkazı temalı oyunlar için Hardspace: Shipbreaker ve Adr1ft yazılarımıza bakabilirsiniz.

Yıldız Jeneratörü: yıldız yapmak mümkün mü?

İlk oyundaki “Star Generator” (Yıldız Jeneratörü), kötü ellerde büyük bir felaket yaratabilecek deneysel bir cihaz olarak anılır; oyun cihazın bilimsel ayrıntısına girmez, o yüzden onu olduğu gibi yargılamıyoruz. Ama adı güzel bir soruyu doğuruyor: bir gezegeni yıldıza çevirmek mümkün mü? Hayır. Yıldızlar, gaz bulutlarının kendi çekimiyle çökmesinden doğar. Sürekli hidrojen füzyonunu başlatmak için gereken en az kütle yaklaşık 0,08 Güneş kütlesidir, yani Jüpiter'in yaklaşık 80 katı. Bundan hafif cisimler ya gezegen ya da kahverengi cüce olarak kalır, soğur. Jüpiter bile bu eşiğin çok altında kalır; bu yüzden bir cihazla bir gezegeni yıldıza çevirmek, gezegen ölçeğinin çok ötesinde bir madde miktarı gerektirir.

Zamanda yolculuk: dördüncü oyun

Dördüncü oyun, Roger'ı serinin geçmişine ve geleceğine, hatta “Space Quest XII” diye alay edilen uzak bir geleceğe gönderir. Gerçek fizikte zamanda ileri gitmek mümkündür ve ölçülmüştür: hareket eden bir saat daha yavaş işler. Altı ay boyunca saniyede yaklaşık 7,7 kilometre hızla dönen bir astronot, Dünya'dakinden yaklaşık 5 milisaniye daha az yaşlanır. 1971'deki Hafele–Keating deneyinde uçakla taşınan atom saatleri bu etkiyi ölçtü. Ama geriye gitmek bambaşka bir konu: Genel görelilik denklemlerinin bazı çözümleri (Kurt Gödel'in 1949 çözümü, Frank Tipler'in 1974'te incelediği dönen silindir, solucan delikleri) kapalı zaman benzeri eğrilere izin veriyor, ancak bunlar ya evrenin sahip olmadığı özellikler ya da egzotik madde gerektiriyor. Stephen Hawking 1992'de fizik yasalarının bu tür eğrilere izin vermediğini öne süren “kronoloji koruma” sanısını ortaya attı; kesin yargı için kuantum kütleçekim kuramı gerekiyor. Oyunun yaptığı gibi geçmişi değiştirmek bu yüzden hâlâ kurgudur.

Çöl gezegenleri

Birinci oyunda Kerona kurak ve çorak bir arazi, üçüncüde Phleebhut çöl gezegeni olarak geçer. Gerçek karşılığı bizim komşumuz Mars'tır: yüzey basıncı yaklaşık 610 paskal (Dünya'nın yaklaşık yüzde 0,6'sı), atmosferin yaklaşık yüzde 95'i karbondioksit ve ortalama sıcaklık eksi 59 °C civarındadır. Bu çorak dünyayı bugün Perseverance gezgini gibi araçlar inceliyor.

Geliştirme hikâyesi

Birinci oyun Eylül-Ekim 1986'da DOS, Macintosh, Apple II, Apple IIGS, Amiga ve Atari ST için çıktı. Beşinci oyunu Sierra'nın yan şirketi Dynamix, Mark Crowe'un yönetiminde, Scott Murphy olmadan yaptı. Altıncı oyunda Josh Mandel öne çıktı ve Murphy tasarımda yer aldı; Crowe bu oyunda yoktu. 1997'de Murphy'nin yönettiği yedinci oyunun prototipi hazırlandı, ancak geliştirme 1997 sonunda askıya alındı ve 1999'daki işten çıkarmalarla resmen sona erdi. İkili 2012'de Kickstarter ile SpaceVenture adlı ruhani devam projesi için yeniden bir araya geldi.

Etkisi ve ödülleri

Üçüncü oyun, Computer Gaming World'ün 1989 yılı ses başarısı ödülünü aldı. Space Quest IV için aynı derginin sonraki yıllarda “şimdiye kadar yapılmış en komik oyun” dediği aktarılıyor. Seri, Sierra'nın diğer oyunlarına göre daha hafif tonuyla öne çıktı. Satış rakamları için resmî bir açıklama bulamadığımızdan rakam vermiyoruz.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Altı oyunu içeren Space Quest Collection, 23 Temmuz 2009'dan beri Activision yayıncılığıyla Steam'de Windows için satılıyor. Orijinal oyunlar DOS, Macintosh, Amiga, Atari ST ve Apple II gibi sistemlerde çıkmıştı. Steam sayfasında yalnızca İngilizce listeleniyor, yani Türkçe yok; oyunlar metin ve diyalog ağırlıklı olduğu için İngilizce bilmek önemli. Oyun ücretli bir koleksiyondur. Kullanılabilir resmî bir fragman bulamadığımız için bu yazıda fragman bölümü yer almıyor.

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Eski usul macera oyunlarını, mizahı ve bulmacaları sevenlere uygun; yazı girişli ilk iki oyunun arayüzü bugünün oyuncusuna eski gelebilir. Parodi ruhu ile bilimkurgu ilgisini birleştirenler için güzel bir duraktır. Daha modern ve bilimle ilişkili bir uzay macerası arayanlar The Outer Worlds yazısına bakabilir.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar