Somerville: oynanışı ve oyundaki gerçek uzaylı sinyali, Wow! sinyali, iletişim bilimi
Söz kullanmadan anlatan Somerville, bir ailenin uzaylı istilası sırasında yeniden buluşma çabasını konu alıyor. Oyundaki sinyaller, ışıkla değişen madde ve yıldızlararası mesafe gerçek bilimle karşılaştırılıyor.
- Tür
- Keşif / bulmaca
- Çıkış yılı
- 2022
- Geliştirici
- Jumpship
- Yayıncı
- Jumpship
- Platformlar
- PC, Xbox One, Xbox Series X|S, PlayStation 4, PlayStation 5
- Türkçe dil desteği
- Arayüz Türkçe
Somerville, sıradan bir ailenin ortasına bir uzaylı istilasının düştüğü, hikâyesini neredeyse hiç söz kullanmadan anlatan bir macera oyunu. Yapımcısı, bağımsız stüdyo Jumpship; oyun 15 Kasım 2022'de Windows, Xbox One ve Xbox Series X|S için çıktı, PlayStation 4 ve PlayStation 5 sürümleri ise Ağustos 2023'te geldi. Stüdyonun kurucu ortaklarından Dino Patti, daha önce Limbo ve Inside oyunlarının çıktığı Playdead'in de kurucularındandı; iki oyunda da yürütücü yapımcı olarak çalışmıştı. Somerville'i bu yüzden sıkça o iki oyunun yanında anarlar.
Oyun, bir gece evlerine dönen bir ailenin (anne, baba, küçük oğul ve köpekleri) başına gelenlerle açılır. Gökyüzüne devasa, dikilitaş biçimli yabancı gemiler iner, orduyla yabancılar arasındaki çatışma kırsalı yıkar ve aile birbirinden ayrılır. Oyuncu babayı yönetir; amaç, hayatta kalıp ailesini yeniden bir araya getirmektir. Sonrasını, yani yabancıların kim olduğunu, neden geldiklerini ve baba ile köpeğin bu yolda neler bulduğunu, oyunun kendisine bırakmak en iyisi.
Nasıl oynanır?
Somerville, üçüncü şahıs bakış açısından oynanan bir macera oyunu. Ekranda ne diyalog ne de anlatıcı var; hikâye çevreden, animasyonlardan ve kamera açılarından okunur. Baba, kapıları iter, el arabalarını çeker, tırmanır, saklanır; ilerledikçe de bir tür yabancı enerjiyi kullanma yeteneği kazanır. Yabancıların malzemesi, ışık kaynaklarının renklerine tepki verir; oyun bu malzemeyi anında akışkan hâle getirmenize ya da sertleştirmenize izin verir. Bu, bulmacaların ana mantığını kurar.
Yapımcılardan Chris Olsen, birçok oyun sitesinin Somerville'i Limbo ve Inside benzeri bir bulmaca-platform oyunu diye etiketlediğini, oysa oyunun kavramının bu tanıma sığmadığını, onu en iyi "bilim kurgu macerası" diye anlatabileceğini söylemiştir. Oyunun birden fazla sonu vardır ve oyuncunun tercihleri hangisini göreceğini belirler. Yolculuk boyunca yabancı varlıkların birbirleriyle ışıklı küreler üzerinden sinyal alışverişi yaptığı sahnelere de rastlanır.
Oyundaki bilim
Somerville bir bilim oyunu olmaya çalışmaz; ama çıkış noktası, gökbilimin en büyük sorularından biridir: Dünya'ya birileri gelirse neye benzer, onlarla nasıl anlaşırız? Oyun bu soruyu birkaç düzeyde ele alır ve gerçek bilimle karşılaştırmak keyiflidir.
Başka bir uygarlıkla iletişim
Oyunda yabancılar sözle değil, ışıklı sinyallerle haberleşir ve oyuncu da bu sinyalleri fark edip izlemeyi öğrenir. Gerçek dünyada dünya dışı akıl arayışı (SETI) da benzer bir kabul üzerine kuruludur: karşı tarafla ortak bir dilimiz yoktur, bu yüzden ortak olabileceğini düşündüğümüz şeye, yani sayılara ve matematiğe yaslanmak akla yatkın görünür. Bunun en bilinen örneği, 16 Kasım 1974'te Arecibo radyo teleskobundan, yaklaşık 25.000 ışık yılı ötedeki M13 küresel kümesine gönderilen mesajdır. Mesaj 1.679 ikili basamaktan oluşur ve bir tören için gönderilmiş, gerçek bir sohbet girişiminden çok bir teknoloji gösterisi olmuştur. 1.679 sayısı 73 ile 23'ün çarpımıdır ve ikisi de asaldır; alıcı mesajı 73 satır, 23 sütunlu bir resim olarak dizmeyi bulursa içinde sayıları, DNA'nın kimyasal elementlerini ve Güneş Sistemi'ni görür. Bunu çözmek için ortak bir dil gerekmez, matematik yeter. Aynı mantıkla hidrojen hattı, Pioneer ve Voyager levhalarında da evrensel bir ölçü birimi olarak kullanılmıştır. Somerville'deki sinyal sahneleri, "örüntüyü fark edip yanıt verme" fikrinin oyunlaştırılmış bir yansımasıdır.
Gerçek hayatta elimizdeki en ünlü "belki de bir mesaj" ise 15 Ağustos 1977 tarihli "Wow!" sinyalidir. Ohio Eyalet Üniversitesi'nin Big Ear radyo teleskobu, hidrojen hattının yaklaşık 50 kHz üzerinde, 1420,4556 MHz civarında, 72 saniye boyunca güçlü bir sinyal kaydetti. Veriyi inceleyen gökbilimci Jerry Ehman çıktının kenarına "Wow!" yazdı. Bu frekansın özel olmasının nedeni, evrenin en bol elementi olan hidrojenin 1420,4 MHz'de (dalga boyu yaklaşık 21 cm) radyo ışıması yapmasıdır; bu ışıma toz bulutlarının içinden geçebildiği için gökbilimciler onunla Samanyolu'nun sarmal yapısını haritalamıştır. Giuseppe Cocconi ve Philip Morrison da 1959'da, yıldızlararası haberleşme aramasında bu 21 cm hattının ve mikrodalgaların kullanılmasını önermiştir. Yani bir uygarlığın bu frekansı seçmesi akla yatkın görülür. Sinyal bir daha tekrarlanmadı ve bugüne kadar hiçbir açıklama (karasal ya da dünya dışı) doğrulanmış değil. Ayrıntısı için The Station oyununun sayfasına da bakabilirsiniz. Gerçek veri bu kadar belirsizken, Somerville'in yabancıları birbirleriyle "konuşurken" göstermesi tamamen kurgudur.
Işıkla biçim değiştiren madde
Oyunun en dikkat çekici mekaniği, bir malzemenin ışığın rengine göre sertleşmesi ya da akışkanlaşması. Gerçek bilimde buna benzer bir kavram vardır ama çok daha mütevazı: fotokromizm, bir maddenin ışığa maruz kalınca rengini tersinir olarak değiştirmesidir. İlk kez 1867'de Carl Julius Fritzsche tarafından belgelenmiş, terim 1950'de Yehuda Hirshberg tarafından türetilmiştir. En tanıdık uygulaması, güneşte kararan gözlük camlarıdır. Ancak fotokromik malzemeler renk değiştirir, sertliğini ya da akışkanlığını değil; üstelik uzun süre açık havada dayanıklılıkları sınırlıdır. Oyundaki maddenin enerji kaynağına göre aynı anda hem şekil hem de hâl değiştirmesi, bugünkü malzeme biliminin çok ötesindedir ve bilerek öyle bırakılmıştır.
Yabancılar buraya gelebilir mi?
Oyun, yabancı gemilerin Dünya'ya nasıl geldiğini anlatmaz; bunu bilmemek korkunun bir parçasıdır. Gerçeklerin tarafında ise mesafe en büyük engeldir. Güneş'e en yakın yıldız sistemi bile, Proxima Centauri 4,24 ışık yılı, Alfa Centauri A ve B ise yaklaşık 4,34 ışık yılı uzaktadır. NASA'ya göre Voyager 1 Güneş'e göre saniyede yaklaşık 17 km hızla gidiyor; bu hızda bu mesafeyi aşmak (kendi hesabımıza göre) yaklaşık 77 bin yıl sürer. Işıktan hızlı yolculuk için önerilen en bilinen fikir, Miguel Alcubierre'in 1994'te ileri sürdüğü "warp sürücüsü"dür: bir geminin önündeki uzayı büzüp arkasındakini genişleterek görünürde ışıktan hızlı gitmesi. Bu çözüm Einstein'ın denklemleriyle matematiksel olarak uyumludur, ama negatif enerji yoğunluğuna, yani var olup olmadığı bilinmeyen "egzotik maddeye" ihtiyaç duyar ve bugünkü fizik anlayışıyla uygulanabilir görülmüyor. Başka bir uygarlığın bizi ziyaret etmesi için ya bu tür bir fiziğin gerçekten var olması ya da çok uzun, yavaş yolculukların göze alınması gerekir. Yabancı akıl ihtimalini değerlendirmek için Stellaris sayfasındaki Fermi paradoksu bölümüne bakabilirsiniz; Somerville ise bu soruyu bilimsel değil, insani bir yerden sorar.
Geliştirme hikâyesi
Dino Patti, 2016'da Inside'ın çıkışından sonra Playdead'den ayrıldı. 27 Haziran 2017'de, İngiliz film animatörü Chris Olsen ile birlikte kurduğu Jumpship'i ve ilk oyunları olan Somerville'i duyurdu. Olsen oyunun ilk çalışmasına 2014'te başlamıştı. Oyun, bir "bilim kurgu aksiyon macerası" olarak, küresel bir felaketin ardından hayatta kalan kişilerin hikâyesini anlatan bir proje diye tanıtıldı. 2021'de Microsoft'un E3 sunumunda yeni ayrıntılar gösterildi ve 2022 çıkış tarihi açıklandı. Oyun, 15 Kasım 2022'de çıktı; aynı gün Thunderful Group'un Jumpship'i satın aldığı duyuruldu ve stüdyonun yaratıcı bağımsızlığını koruyacağı belirtildi.
Etkisi ve ödülleri
Oyun, Metacritic'te "karışık ya da ortalama" yorumlar topladı. Yine de Somerville, 26. D.I.C.E. Ödülleri'nde (Interactive Arts & Sciences Akademisi) "Olağanüstü Ses Tasarımı Başarısı" dalında aday gösterildi.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Somerville Windows (Steam üzerinden), Xbox One, Xbox Series X|S, PlayStation 4 ve PlayStation 5 için çıkmıştır. Oyun ücretlidir; fiyat için mağaza sayfasına bakın. Steam'in dil listesinde Türkçe de bulunur; oyunda diyalog ve anlatıcı olmadığı için Türkçe desteğinin ağırlığı menülerdedir. Aynı listede İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, Japonca, Korece, Rusça ve Çince gibi birçok dil yer alır.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=B_lPMatv07o
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Somerville, aksiyonu değil atmosferi seven, hikâyeyi kendi başına çözmekten hoşlanan oyuncular için. Zorlu bulmaca ya da yoğun aksiyon arayanlar hayal kırıklığına uğrayabilir. Hikâye ağırlıklı, gizemli uzay yapımları arasında uzay istasyonunda geçen Observation ve Tacoma sayılabilir. Dünya dışı iletişimi anlatan edebiyat içinse Temas romanına göz atabilirsiniz.
Benzer oyunlarTümü →
The Turing Test: oynanışı ve oyundaki gerçek Europa, Turing testi, radyasyon bilimiBulkhead2016 · PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4, Nintendo Switch
Deliver Us Mars: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars çekimi, MOXIE bilimiKeokeN Interactive2023 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
Deliver Us The Moon: oynanışı ve oyundaki gerçek helyum-3, Ay yüzeyi bilimiKeokeN Interactive2018 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch
The Dig (1995): oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, DART, mekik bilimiLucasArts1995 · PC (MS-DOS; Steam'de Windows ve Mac), Macintosh
Space Quest: oynanışı ve oyundaki gerçek uzay çöpü, zaman yolculuğu bilimiSierra On-Line (Mark Crowe, Scott Murphy)1986 · PC (DOS, Windows), Macintosh, Amiga, Atari ST, Apple II
The Expanse: A Telltale Series: oynanışı ve oyundaki gerçek Kuşak, sıfır yerçekimi bilimiTelltale Games, Deck Nine2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch (2026)
























