21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

New Glenn ile Falcon Heavy karşılaştırması: Hangisi daha çok yük taşır?

New Glenn 98 m boyunda ve 7 m çaplı burun konisine sahip, Falcon Heavy ise 14 uçuşta 14 başarıyla 63,8 tona kadar yük taşıyor. İki ağır roketi boyut, kapasite ve güvenilirlikte kıyasladık.

Konu
Roketler
Birinci
New Glenn
İkinci
Falcon Heavy

New Glenn mi, Falcon Heavy mi? Bugün için kanıtlanmış taşıma gücü ve güvenilirlik Falcon Heavy'de: 14 fırlatmanın 14'ü başarılı, tek kullanımlıkken alçak yörüngeye 63,8 ton taşıyor. New Glenn ise daha geniş (7 m çaplı) burun konisine ve tek gövdeli, yeniden kullanılabilir bir birinci kademeye sahip; ancak yalnızca üç kez uçtu ve Mayıs 2026'daki patlamadan sonra henüz fırlatılmadı. Yani biri olgun bir iş atı, diğeri umut vadeden ama yolun başındaki bir rakip.

Teknik özellikler yan yana

ÖzellikNew GlennFalcon Heavy
DurumAktifAktif
ÜreticiBlue OriginSpaceX
ÜlkeABDABD
İlk uçuş20252018
Yükseklik98 m70 m
Kademe sayısı22 (üç birinci kademe gövdesiyle)
Taşıma kapasitesi (LEO)45.000 kg63.800 kg (tek kullanımlık), 57.000 kg (iki yan itici kurtarılırsa), 30.000 kg (üç gövde de kurtarılırsa)
Taşıma kapasitesi (GTO)13.600 kg26.700 kg (tek kullanımlık), 8.000 kg (tüm gövdeler kurtarılırsa)
Yeniden kullanımBirinci kademe (denizde iniş platformuna dikey iniş)Yan iticiler (2022-2026 arası merkez gövdeler harcandı)

Boyut ve güç

İki roket de ABD'de, Florida'dan kalkıyor ve ikisi de iki kademeli. New Glenn'i Blue Origin geliştirdi; Falcon Heavy ise SpaceX'in ürünü. New Glenn 98 m boyunda ve 7 m çapında; Falcon Heavy 70 m boyunda, her biri 3,7 m çaplı üç gövdenin yan yana durmasıyla toplam 12,2 m genişliğe ulaşıyor.

Güç tarafında beklenmedik bir tablo var: daha kısa olan Falcon Heavy'nin kalkış itkisi daha yüksek. Üç Falcon 9 birinci kademesinin 27 Merlin 1D motoru deniz seviyesinde toplam 22,82 MN itki üretiyor. New Glenn'in birinci kademesinde ise yedi BE-4 motoru çalışıyor ve toplam itki yaklaşık 19,9 MN. Fark, yakıt ve mühendislik tercihlerinden geliyor: Falcon Heavy gazyağı ve sıvı oksijen yakıyor, New Glenn'in birinci kademesi sıvı metan ve sıvı oksijen yakıyor. New Glenn'in ikinci kademesi iki BE-3U motoruyla sıvı hidrojen kullanıyor; Falcon Heavy'nin ikinci kademesi tek bir Merlin Vacuum motoruna dayanıyor.

BE-4 motoru yalnızca New Glenn'e özgü değil; Vulcan Centaur roketi de aynı motoru kullanıyor. Yani Blue Origin'in motoru, rakip bir fırlatma sağlayıcısının roketinde de uçuyor.

Taşıma kapasitesi

Blue Origin'in açıkladığı değerlere göre New Glenn alçak Dünya yörüngesine 45 ton, jeosenkron geçiş yörüngesine 13,6 ton yük taşıyabiliyor. Falcon Heavy'nin rakamları ise kurtarma düzenine göre değişiyor:

  • Alçak yörünge: hiçbir gövde kurtarılmazsa 63.800 kg; iki yan itici kurtarılırsa yaklaşık 57.000 kg; üç gövde de kurtarılırsa yaklaşık 30.000 kg.
  • Jeosenkron geçiş yörüngesi: tamamen tek kullanımlıkken 26.700 kg; tüm gövdeler kurtarılırsa 8.000 kg.
  • Mars'a: 16.800 kg; Plüton'a: 3.500 kg.

Bu rakamları yan yana koyarken dikkatli olmak gerekiyor. Falcon Heavy'nin 63,8 tonu, roketin hiçbir parçasının kurtarılmadığı üst sınır. Gövdelerin hepsi geri alınırsa kapasite 30 tona iniyor; yani bu senaryoda New Glenn'in açıkladığı 45 tonun altında kalıyor. Jeosenkron geçişte de benzer bir durum var: Falcon Heavy tek kullanımlıkken 26,7 tonla New Glenn'in yaklaşık iki katını taşıyor, ama tüm gövdeler kurtarılınca 8 tona düşüyor. New Glenn'in rakamlarının hangi iniş koşulu için verildiği kaynaklarımızda ayrıntılı değil, bu yüzden birebir kıyas yapmak yanıltıcı olur. Genel sonuç şu: en yüksek tavanı Falcon Heavy sunuyor.

New Glenn'in elinde ise farklı bir kart var: 7 m çaplı burun konisi. Hacimli uydular ya da tek parça büyük araçlar için bu genişlik, ağırlıktan bağımsız bir avantaj. Tasarımda ayrıca BE-7 motorlu isteğe bağlı bir üçüncü kademe ile 120 m boyunda daha büyük bir sürüm de tanımlı; ikisi de henüz uçmadı.

Yeniden kullanım ve maliyet

Yeniden kullanım iki roketin en belirgin ayrıldığı yer. Falcon Heavy'de yeniden kullanılan parça iki yan itici: bunlar fırlatma alanı çevresindeki iniş bölgelerine (LZ-2 ve LZ-40) dönüyor ve ilk kez Haziran 2019'daki STP-2 görevinde yeniden uçtu. Merkez gövde ise ilk üç uçuşun ardından, Kasım 2022'den Ağustos 2026'ya kadar her uçuşta bilerek harcandı. Europa Clipper uçuşunda yan iticiler dahil roketin tamamı harcandı.

New Glenn'in tasarımı tersine: tek bir birinci kademe var ve bu kademe Atlantik'teki Jacklyn adlı platform gemisine dikey olarak iniyor. NG-2'de ilk başarılı iniş gerçekleşti; NG-3'te aynı kademe ikinci kez uçtu ve yine indi. Blue Origin'in hedefi bir birinci kademeyle en az 25 uçuş. İkinci kademe iki roketin de tek kullanımlık.

Maliyet konusunda elimizdeki doğrulanmış rakamlar Falcon Heavy tarafında: sitemizdeki teknik özelliklere göre fırlatma fiyatı 2017'de tek kullanımlık konfigürasyon için 150 milyon dolar, 2022'de yeniden kullanımlı konfigürasyon için 97 milyon dolar olarak verilmişti. New Glenn için güvenilir, kamuya açık bir fiyat rakamını doğrulayamadık; bu yüzden karşılaştırmayı fiyat üzerinden yapmıyoruz. Yalnızca şunu söyleyebiliriz: Amazon, internet takımyıldızı (bugünkü adıyla Amazon Leo) için 12 New Glenn fırlatması sipariş etti ve 15 fırlatma için ayrıca seçenek tuttu.

Uçuş geçmişi ve güvenilirlik

Falcon Heavy ilk kez 6 Şubat 2018'de uçtu; yükü, Güneş çevresindeki bir yörüngeye gönderilen Tesla Roadster'dı. 2019 ile 2022 arasında roket hiç uçmadı, sonraki fırlatma 1 Kasım 2022'de yapıldı. Kasım 2026 itibarıyla 14 fırlatmanın 14'ü başarılı oldu; son uçuş 2 Ekim 2026'daki NROL-97 görevi. Kayıplar uçuş başarısızlığı olmadı, merkez gövdelerle sınırlı kaldı: üç iniş denemesinin yalnızca birinde gövde indi, o da taşınırken denizde kayboldu. Yan itici iniş girişimlerinin hiçbiri başarısız olmadı.

New Glenn'in tarihi çok daha kısa:

  • NG-1 (16 Ocak 2025): Roket ilk denemede yörüngeye ulaştı, ancak birinci kademe kurtarılamadı.
  • NG-2 (13 Kasım 2025): NASA'nın ESCAPADE araçları Mars yoluna çıkarıldı ve birinci kademe ilk kez platforma indi.
  • NG-3 (19 Nisan 2026): Yeniden kullanılan birinci kademe yine indi; ancak ikinci kademenin ikinci yanmasında iki BE-3U motorundan biri yeterli itkiye ulaşamadı ve AST SpaceMobile'ın 6.100 kg'lık BlueBird 7 uydusu hedeflenen yörüngenin altında kaldı. Uydu sonradan atmosfere döndü.

28 Mayıs 2026'da NG-4 için hazırlanan roket, Cape Canaveral'daki statik ateşleme testi sırasında patladı. Uydular rampaya taşınmadığı için yük kaybı olmadı; ancak LC-36 rampasındaki bir paratoner kulesi ve roket kurma düzeneği yok oldu. Kök neden kamuoyuna açıklanmış değil, Blue Origin araştırmanın sürdüğünü bildirdi. Bu olaydan sonra yeni bir fırlatma yapılmadı; Blue Ring-1 görevi takvimimizde 31 Aralık 2026 hedefiyle görünüyor ve bu tarih yalnızca planlanan bir tarih.

Özetle New Glenn'in üç uçuşunun ikisinde yük hedefine ulaştı, üç iniş denemesinin ikisi başarılı oldu. Üç uçuşluk bir geçmiş istatistiksel olarak çok az bilgi verir; Falcon Heavy'nin 14 uçuşluk sicilini aynı terazide tartmak adil olmaz.

Hangi görevler için uygun?

Falcon Heavy, ağır ve yüksek enerjili görevlerde kendini kanıtladı. NASA'nın Psyche ve Europa Clipper sondaları ile Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu bu roketle fırlatıldı. Bunların yanında ABD Uzay Kuvvetleri'nin X-37B görevi (USSF-52), NOAA'nın GOES-19 hava uydusu ve ABD Ulusal Keşif Ofisi'nin NROL-97'si de listede. Takvimde Astrobotic'in Griffin Mission One Ay iniş aracı da var. Roket insan taşımak için kullanılmıyor; SpaceX'in Falcon Heavy ile insan taşımayı planlamadığı belirtiliyor.

New Glenn ise Blue Origin'in kendi ihtiyaçlarına göre şekilleniyor: Blue Ring Pathfinder test yükünü taşıdı, Amazon Leo uyduları için sıraya girdi ve Blue Origin'in Ay iniş aracının ilk robotik görevi Blue Moon MK1 bu roketle fırlatılacak. Geniş burun konisi, büyük ve tek parça yükler için ilgi çekici. Ancak rampadaki hasar ve yeniden uçuş izni süreci, kısa vadede görev takvimlerinin kayabileceği anlamına geliyor.

İki roket de Florida kıyısındaki bölgeden uçuyor: Falcon Heavy Kennedy Uzay Merkezi'ndeki LC-39A'dan, New Glenn ise Cape Canaveral'daki LC-36 rampasından. Tek gövdeli, orta-ağır sınıf bir seçenek arayanlar için Falcon 9 ve Vulcan Centaur da var; Falcon Heavy'yi başka bir ağır roketle kıyaslamak isterseniz Falcon Heavy ile SLS ve Falcon 9 ile Falcon Heavy yazılarına bakabilirsiniz.

Kısaca

  • Falcon Heavy'nin tavan taşıma kapasitesi daha yüksek: alçak yörüngeye 63,8 ton, jeosenkron geçişe 26,7 ton (tek kullanımlık); New Glenn için 45 ton ve 13,6 ton.
  • Gövdeleri kurtarınca Falcon Heavy'nin kapasitesi belirgin düşüyor (alçak yörüngede 30 ton, jeosenkron geçişte 8 ton).
  • New Glenn daha uzun (98 m, Falcon Heavy 70 m) ve 7 m çaplı burun konisine sahip, ama kalkış itkisi daha düşük (yaklaşık 19,9 MN, Falcon Heavy 22,82 MN).
  • Falcon Heavy 14 uçuşta 14 başarı elde etti; New Glenn üç kez uçtu, birinde yük hedef yörüngenin altında kaldı ve Mayıs 2026'daki patlamadan beri fırlatılmadı.
  • Yeniden kullanım: Falcon Heavy'de iki yan itici, New Glenn'de tek birinci kademe; ikisinde de ikinci kademe tek kullanımlık.

Sık sorulan sorular

Hangisi daha çok yük taşır?

Tamamen tek kullanımlık konfigürasyonda Falcon Heavy: alçak yörüngeye 63.800 kg ve jeosenkron geçişe 26.700 kg. New Glenn için Blue Origin 45.000 kg ve 13.600 kg açıklıyor. Falcon Heavy'nin gövdelerinin hepsi kurtarılırsa kapasite 30.000 kg ve 8.000 kg'a düşüyor, bu yüzden kıyas yaparken konfigürasyona bakmak gerekiyor.

New Glenn, Falcon Heavy'nin yerini alabilir mi?

Şu an için hayır: Falcon Heavy aktif ve 14 başarılı uçuşuyla kendini kanıtlamış durumda, New Glenn ise üç uçuşta ve Mayıs 2026'dan beri yeni bir fırlatma yapmadı. Uzun vadede New Glenn, ağır yük pazarında bir alternatif olmayı hedefliyor, ancak bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önümüzdeki uçuşlara bağlı.

Hangisinin birinci kademesi yeniden kullanılıyor?

İkisininki de kısmen. Falcon Heavy'de iki yan itici geri dönüp yeniden uçabiliyor, merkez gövde ise Kasım 2022'den Ağustos 2026'ya kadar her uçuşta harcandı. New Glenn'in tek birinci kademesi Atlantik'teki Jacklyn platformuna iniyor; NG-2'de uçan kademe NG-3'te ikinci kez fırlatıldı.

Diğer karşılaştırmalarTümü →

🚀 RoketlerTümü →

  1. Mir roketi (Güney Kore): nasıl çalışır, ne zaman uçacak, özellikleriMir roketi (Güney Kore): nasıl çalışır, ne zaman uçacak, özellikleriGeliştiriliyor
  2. Ceres-2 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriCeres-2 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriAktif
  3. Kuaizhou-11 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriKuaizhou-11 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriAktif
  4. Kinetica-2 (Lijian-2) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriKinetica-2 (Lijian-2) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriAktif
  5. Kinetica-1 (Lijian-1) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriKinetica-1 (Lijian-1) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriAktif
  6. Terran R roketi: nasıl çalışır, ne zaman uçacak, teknik özellikleriTerran R roketi: nasıl çalışır, ne zaman uçacak, teknik özellikleriGeliştiriliyor
  7. Tianlong-3 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriTianlong-3 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriGeliştiriliyor
  8. N1 roketi: nasıl çalışır, neden başarısız oldu, teknik özellikleriN1 roketi: nasıl çalışır, neden başarısız oldu, teknik özellikleriEmekli

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar