21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Ceres-2 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleri

Ceres-2, Galactic Energy'nin üç katı yakıtlı kademe ve sıvı yakıtlı üst kademeden oluşan orta sınıf roketidir. 11/2026 itibarıyla iki kez fırlatıldı; ilk uçuşu başarısız, ikincisi başarılı oldu.

Durum
Aktif
Üretici
Galactic Energy
Ülke
Çin
İlk uçuş
2026
Yükseklik
30 m'den fazla
Kademe
4
Alçak yörüngeye yük
1.600 kg (500 km; Launch Library 2 kaydında 2.000 kg)
Yeniden kullanım
Yok (tek kullanımlık)

Ceres-2, Çinli özel şirket Galactic Energy'nin geliştirdiği, üç katı yakıtlı kademe ile sıvı yakıtlı bir üst kademeden oluşan orta büyüklükte bir uydu fırlatma roketidir. 500 km'lik Güneş eşzamanlı yörüngeye yaklaşık 1,3 ton, alçak Dünya yörüngesine ise kaynağa göre 1,6 ya da 2 ton yük taşıyacak şekilde tasarlanmıştır. İlk uçuşu 17 Ocak 2026'da başarısız oldu; ikinci uçuşu 6 Kasım 2026'da (UTC) dört uyduyu yörüngeye çıkardı. 11/2026 itibarıyla iki fırlatmanın biri başarılıdır.

Roketi üreten Galactic Energy, 2018'de Pekin'de kurulan ve düşük maliyetli ticari fırlatma hizmeti vermeyi amaçlayan bir şirkettir. Şirketin asıl tanınan ürünü, küçük uydular için kullanılan Ceres-1'dir. Ceres-2, bu küçük roketin deneyimi üzerine, daha büyük katı yakıtlı motorlar kullanılarak kurulmuş bir ağabeydir. Amaç, tek bir fırlatmada Ceres-1'in birkaç katı yük taşıyabilmek ve yer gözlem uyduları, teknoloji gösterim uyduları ve küçük takımuydu parçaları gibi müşterilere daha geniş bir seçenek sunmaktır.

Nasıl çalışır?

Ceres-2 dört kademelidir. Birinci, ikinci ve üçüncü kademeler katı yakıtlı roket motorlarıdır; son kademe ise sıvı yakıtlı bir sistemdir ve Vikipedi'ye göre hidrazin tabanlı bir itki sistemi kullanır. Bir katı yakıtlı motorda yakıt ve yükseltgen karıştırılıp gövdenin içine kalıplanır. Ateşlendiğinde yakıt yüzeyinden başlayarak yanar, oluşan çok sıcak gaz motorun arkasındaki lüleden (nozuldan) yüksek hızla çıkar ve karşı yönde itki üretir. Bu tasarım basittir ve roket uzun süre dolu bekleyebilir; bedeli, yanma bir kez başladıktan sonra motorun kısılıp durdurulamamasıdır.

Kademeli yapının nedeni roket denklemidir. Bir roketin kazanabileceği hız, yakıt kütlesinin boş kütleye oranına bağlıdır; boşalmış motor gövdelerini yörüngeye kadar taşımak bu oranı bozar. Bu yüzden her kademe işini bitirince atılır ve kalan roket daha hafif hâliyle yoluna devam eder. Alçak yörüngede kalabilmek için yatayda saniyede yaklaşık 7,8 kilometre hıza ulaşmak gerekir; Ceres-2'nin üç katı yakıtlı kademesi roketi hızlandırır, sıvı yakıtlı son kademe ise uyduları hedef yörüngeye bırakır. Sıvı yakıtlı motorlarda vana açılıp kapatılarak itki ayarlanabildiği için, yörünge hassasiyeti isteyen son aşamada genellikle bu tür sistem tercih edilir.

Roketin boyutları konusunda farklı kaynaklar tam örtüşmüyor. China in Space adlı derleme, birinci ve ikinci kademe çapını yaklaşık 2,6 metre, burun konisi çapını 2,9 metre olarak aktarır ve yüksekliğin 30 metreyi aştığını belirtir. Wikipedia ile Launch Library 2 kaydı ise roketin çapını 3,35 metre verir. Aradaki fark, farklı kaynakların gövde, kademe ve burun konisi çaplarını farklı biçimde kaydetmesinden kaynaklanıyor olabilir; bu nedenle aşağıdaki tabloda her iki değer de ayrıca belirtildi. Kalkış kütlesi için kaynaklar yaklaşık 100 ton (Launch Library 2'de 98 ton) diyor.

Roketin hem kara hem de deniz platformlarından fırlatılabildiği belirtiliyor; China in Space'e göre Galactic Energy farklı deniz tabanlı platformlardan görevler planlıyor. Denizden fırlatmanın genel avantajı, roketin yerleşim alanlarının üzerinden geçmeden daha farklı yörünge eğimlerine uçabilmesidir.

Teknik özellikler

ÖzellikDeğer
ÜreticiGalactic Energy (Çin)
Yükseklik30 m'den fazla (China in Space)
Çap3,35 m (Wikipedia, Launch Library 2); China in Space'e göre birinci ve ikinci kademe yaklaşık 2,6 m, burun konisi 2,9 m
Kalkış kütlesiyaklaşık 100 ton (Launch Library 2: 98 ton)
Kademe4 (üç katı yakıtlı, bir sıvı yakıtlı üst kademe)
Alçak Dünya yörüngesine yük (500 km)1.600 kg (Wikipedia, China in Space); Launch Library 2 kaydında 2.000 kg
Güneş eşzamanlı yörüngeye yük (500 km)1.300 kg
Fırlatma yeriJiuquan Uydu Fırlatma Merkezi (Çin)
Yeniden kullanımYok (tek kullanımlık)

Roketin itki değerleri doğruladığım kaynaklarda yer almadığı için tabloya konmadı. Yerdurağan geçiş yörüngesi için de bir kapasite değeri yayımlanmış değil; Ceres-2'nin görev alanı alçak ve Güneş eşzamanlı yörüngelerdir. China in Space'in verdiği 1,3 tonluk Güneş eşzamanlı kapasiteyi yaklaşık 100 tonluk kalkış kütlesine bölünce yaklaşık yüzde 1,3'lük bir yük/kütle oranı çıkar; yani rokete konan her 100 kilogramın yaklaşık 1,3 kilogramı yük olarak yörüngeye varır.

Uçuş geçmişi

Ceres-2'nin ilk uçuşu 17 Ocak 2026'da 12.08'de (Çin saati; 04.08 UTC) Jiuquan'dan gerçekleşti. Roket kalkıştan sonra bir süre normal uçtu, ardından rotasını kaybedip düştü; Galactic Energy olayı ilk uçuş testinin başarısızlığı olarak duyurdu. Uçuşta toplam sekiz yük vardı ve bunlardan altısının yörüngede ayrılması planlanmıştı; hepsi kayboldu. Yükler arasında, Harbin Teknoloji Enstitüsü'nün katkısıyla geliştirilen, ultra düz yapılı deneysel Lilac-3 uydusu da vardı.

Arızanın sebebi. Galactic Energy, yaklaşık beş ay süren inceleme sonrasında Haziran 2026'da nedeni açıkladı: birinci kademe katı yakıt motorunun lülesinin boğaz kaplamasının arka kısmındaki destek yapısında tasarım payı yetersizdi. Kaplama motor çalışırken yerinden oynadı, oluşan gaz kaçağı kaplamayı aşındırdı ve sonunda lüle tahrip oldu. Şirket, alınan düzeltici önlemlerin yer testleri ve simülasyonlarla etkili olduğunun doğrulandığını bildirdi. (Lülenin boğaz kaplaması, sıcak gazın en dar noktadan geçtiği ve en yüksek ısıya maruz kalan parçadır.)

İkinci uçuş. 6 Kasım 2026'da 23.37'de (UTC; Pekin saatiyle 7 Kasım 07.37) Ceres-2 Y3 kodlu roket Jiuquan'dan kalktı ve dört uyduyu 535 km'lik Güneş eşzamanlı yörüngeye yerleştirdi. Böylece roket, ilk uçuşundaki arızadan yaklaşık on ay sonra yörüngeye ulaşmış oldu.

Tarih (UTC)UçuşSonuç
17 Ocak 2026Ceres-2 Y1Başarısız; sekiz yükün hepsi kayboldu
6 Kasım 2026Ceres-2 Y3Başarılı; dört uydu 535 km Güneş eşzamanlı yörüngede

Başarı oranı. 11/2026 itibarıyla iki fırlatmanın biri başarılıdır (yüzde 50). Bu örneklem çok küçüktür ve roketin güvenilirliği hakkında kesin bir şey söylemez. Karşılaştırma için, aynı şirketin Ceres-1 roketi Wikipedia'ya göre 21 Ekim 2026 itibarıyla 24 fırlatmanın 22'sini başarıyla tamamlamıştır.

Taşıdığı önemli görevler

Ceres-2'nin yörüngeye ulaşan tek uçuşunda taşıdığı dört uydu, Çin'in ticari ve akademik uydu ekosisteminin bir kesitidir. Bunlar: okyanus yüzeyi yüksekliği gözlemleri için tasarlanan Guanlan deneysel uydusu, uydu işletme teknolojileri deneylerini yürüten Yunyao-1 28, kaynak gözlemi ve afet izleme amaçlı Zhongbei Üniversitesi-1 ve platform ile uzaydaki cisimleri izleme denemeleri için Juntian-1 06A uydularıdır. Bu tür yer gözlem uyduları ve teknoloji deneme uyduları, ortak yolculuk görevlerinin tipik yükleridir.

Sitedeki ayrıntılı anlatım için Ceres-2'nin ikinci uçuşu haberine ve fırlatma takvimindeki kayda bakabilirsiniz. Genel olarak fırlatma aracı kavramı için sözlük maddesi de yararlıdır.

Benzer roketlerle karşılaştırma

Ceres-2'nin en doğal kıyası, kendi şirketinin küçük roketi Ceres-1'dir; öte yandan alçak yörüngeye benzer ağırlıkta yük taşıyan başka katı yakıtlı roketler ve küçük sıvı yakıtlı roketlerle de karşılaştırılabilir. Aşağıdaki değerler Wikipedia'dan alınmıştır; kaynaklar arasında küçük farklar olabilir.

RoketÜlkeYakıtKalkış kütlesiAlçak yörünge yükü
Ceres-2Çin3 katı kademe + sıvı üst kademeyaklaşık 100 ton1.600 kg (500 km)
Ceres-1Çin3 katı kademe + sıvı üst kademe33 ton400 kg
EpsilonJaponyaKatı (isteğe bağlı sıvı üst kademe)91-100 ton1.500 kg (250 × 500 km eliptik); 700 kg (500 km dairesel, isteğe bağlı kademeyle)
ElectronABD / Yeni ZelandaSıvı13 ton300 kg

Ceres-2, Ceres-1'in yaklaşık üç katı kütleye sahiptir ve alçak yörünge yükünü yaklaşık dört katına çıkarır. Japonya'nın katı yakıtlı Epsilon roketiyle kalkış kütlesi bakımından aynı sınıftadır; ancak Epsilon'un değerleri farklı yörünge tanımlarına dayandığı için yük kapasiteleri doğrudan kıyaslanamaz. Yük kapasitesi daha küçük olan Electron, katı yerine sıvı yakıt kullanır ve birinci kademesini kurtarma denemeleriyle de bilinir. Ceres-2 ise yeniden kullanılmayan, basit yapılı ve hazırlığı kısa bir tasarımdır.

Sık sorulan sorular

Ceres-2 kaç kez uçtu?

11/2026 itibarıyla iki kez fırlatıldı. İlki (17 Ocak 2026) başarısız oldu, ikincisi (6 Kasım 2026, UTC) başarılı oldu.

Ne kadar yük taşır?

500 km'lik Güneş eşzamanlı yörüngeye yaklaşık 1.300 kg, alçak Dünya yörüngesine (500 km) 1.600 kg. Launch Library 2 kaydı alçak yörünge için 2.000 kg yazıyor; kaynaklar arasında bu fark var.

Türkiye'den bir yük taşıdı mı?

Doğrulayabildiğim fırlatma kayıtlarında Türkiye'ye ait bir uydu görünmüyor. İlk uçuşun yük listesinin tamamı kamuya açıklanmadığı için kesin bir yokluk iddiası yapamıyorum.

Ceres-2 yeniden kullanılabilir mi?

Hayır. Dört kademenin hepsi her uçuşta atılır; baktığım kaynaklarda Ceres-2 için bir yeniden kullanım planı yer almıyor.

Diğer roketlerTümü →

Sıradaki fırlatmalarTümü →

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

🚀 RoketlerTümü →

  1. Mir roketi (Güney Kore): nasıl çalışır, ne zaman uçacak, özellikleriMir roketi (Güney Kore): nasıl çalışır, ne zaman uçacak, özellikleriGeliştiriliyor
  2. Ceres-2 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriCeres-2 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriAktif
  3. Kuaizhou-11 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriKuaizhou-11 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriAktif
  4. Kinetica-2 (Lijian-2) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriKinetica-2 (Lijian-2) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriAktif
  5. Kinetica-1 (Lijian-1) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriKinetica-1 (Lijian-1) roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, özellikleriAktif
  6. Terran R roketi: nasıl çalışır, ne zaman uçacak, teknik özellikleriTerran R roketi: nasıl çalışır, ne zaman uçacak, teknik özellikleriGeliştiriliyor
  7. Tianlong-3 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriTianlong-3 roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleriGeliştiriliyor
  8. N1 roketi: nasıl çalışır, neden başarısız oldu, teknik özellikleriN1 roketi: nasıl çalışır, neden başarısız oldu, teknik özellikleriEmekli

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon
  4. Sovyet Uzay ProgramıSovyet Uzay ProgramıSSCB (OKB-1 ve diğer tasarım büroları)
  5. ExoMars ve Rosalind Franklin gezginiExoMars ve Rosalind Franklin gezginiESA (NASA ortaklığıyla)

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar