New Glenn roketi: nasıl çalışır, kaç kez uçtu, teknik özellikleri

New Glenn, Blue Origin'in geliştirdiği, iki kademeli ve birinci kademesi yeniden kullanılmak üzere tasarlanmış ağır sınıf bir yörünge roketidir. 98 m boyundaki ve 7 m çaplı roket, Blue Origin'in açıkladığı değerlere göre alçak Dünya yörüngesine 45 ton, jeosenkron geçiş yörüngesine 13,6 ton yük taşıyabilir. Florida'daki Cape Canaveral'dan kalkar ve 11/2026 itibarıyla üç kez uçmuştur.

Roketi, Jeff Bezos'un kurduğu Blue Origin üretiyor; adını Dünya yörüngesinde dolanan ilk Amerikalı astronot John Glenn'den alıyor. New Glenn'in hedefi ticari ve hükümet uydularını, NASA'nın bilim görevlerini ve Blue Origin'in kendi Ay iniş araçlarını yörüngeye çıkarmak. Amazon, internet takımyıldızı için (eski adıyla Kuiper, bugünkü adıyla Amazon Leo) 12 New Glenn fırlatması sipariş etti ve 15 fırlatma için ayrıca seçenek tuttu. Roketin yeniden kullanılabilir olması, her uçuşun maliyetini düşürmek için tasarımın merkezinde duruyor.

Nasıl çalışır?

Roket, yakıtını yakıp oluşan sıcak gazı aşağı doğru püskürterek yukarı itilir. Boşalan tankların ağırlığını taşımaya devam etmek verimsiz olduğu için roketler kademelidir: işi biten kademe ayrılır, kalan kütle daha rahat hızlanır. Bunun arkasında roket denklemi vardır; yakıt oranı ve egzoz hızı arttıkça elde edilen hız artar ama kazanç giderek azalır.

Birinci kademe. Yedi adet BE-4 motoru çalışır. BE-4, sıvılaştırılmış metan ve sıvı oksijen yakan, oksijence zengin kademeli yanma çevrimli bir sıvı yakıtlı roket motorudur. Aynı motor ULA'nın Vulcan Centaur roketinde de uçar; BE-4'ün ilk uçuşu 8 Ocak 2024'te Vulcan ile yapıldı. New Glenn'de kullanılan sürüm için kaynaklarda motor başına yaklaşık 2.850 kN itki verilir; yedi motorun toplamı yaklaşık 19.900 kN eder.

İkinci kademe. İki BE-3U motoru çalışır ve yakıt olarak sıvı hidrojen ile sıvı oksijen kullanılır. Bu çift, kimyasal yakıtlar arasında en yüksek özgül itkiyi verenlerden biridir; ikinci kademe için özgül itki yaklaşık 445 saniye olarak verilir. BE-3U, New Shepard'ın BE-3PM motorunun yörünge uçuşu için uyarlanmış türevidir. Blue Origin'in Kasım 2025'te duyurduğuna göre motorun azami itkisi 941 kN'a çıkarıldı. Yörüngeye çıkış sırasında ikinci kademe motorlarının birden çok kez ateşlenmesi gerekir; bu yüzden ikinci yanmanın sorunsuz olması hedef yörüngeye ulaşmak için şarttır (NG-3 uçuşunda tam da burada sorun yaşandı).

İsteğe bağlı üçüncü kademe. Tasarımda, jeosenkron ve Ay'a doğru gibi yüksek enerjili yörüngeler için BE-7 motorlu bir üçüncü kademe (GS3) de tanımlı. Blue Origin ayrıca 9 motorlu birinci kademe ve dört BE-3U'lu ikinci kademeyle yaklaşık 120 m boyunda daha büyük bir sürüm planlıyor; bu sürüm henüz uçmadı.

Burun konisi. Yük, 7 m çaplı bir burun konisinin içinde taşınır. Bu çap, birçok roketin standart burun konisinden belirgin biçimde geniştir ve hacimli uydular ya da tek parça büyük araçlar için avantaj sağlar.

İniş. Birinci kademe ikinci kademeyi bıraktıktan sonra atmosfere geri döner, yavaşlar ve Atlantik Okyanusu'nda bekleyen Jacklyn adlı iniş platformu gemisine dikey olarak iner. Blue Origin'in tasarım hedefi, birinci kademenin en az 25 uçuş yapabilmesidir. İkinci kademe tek kullanımlıktır.

Teknik özellikler

Özellik	Değer
Yükseklik	98 m
Çap	7 m
Kademe	2 (isteğe bağlı üçüncü kademe tanımlı)
Birinci kademe motoru	7 × BE-4 (sıvı metan / sıvı oksijen)
İkinci kademe motoru	2 × BE-3U (sıvı hidrojen / sıvı oksijen)
Kalkış itkisi	yaklaşık 19.900 kN (yedi BE-4 toplamı)
Burun konisi çapı	7 m
Alçak Dünya yörüngesine yük	45.000 kg
Jeosenkron geçiş yörüngesine yük	13.600 kg
Yeniden kullanım	Birinci kademe (en az 25 uçuş hedefi)
Fırlatma rampası	Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü, LC-36

Yük kapasiteleri Blue Origin'in açıkladığı rakamlardır ve iniş yapan ya da yapmayan uçuşlar için farklı olabilir. Roketin fırlatıldığı üs, Cape Canaveral'daki LC-36 rampasıdır; Blue Origin Kaliforniya'daki Vandenberg üssünde de bir rampa kurmayı planlıyor.

Uçuş geçmişi

NG-1 (16 Ocak 2025). İlk uçuş, Blue Ring Pathfinder adlı test yüküyle yapıldı ve roket ilk denemede yörüngeye ulaştı. Birinci kademe iniş denemesinde kurtarılamadı.

NG-2 (13 Kasım 2025). NASA'nın ESCAPADE görevinin iki aracı Mars'a doğru yola çıkarıldı. Birinci kademe ilk kez Jacklyn platformuna indi; bu, New Glenn'in ilk başarılı kurtarmasıydı.

NG-3 (19 Nisan 2026). AST SpaceMobile'ın 6.100 kg'lık BlueBird 7 uydusu taşındı. Bu uçuşta, NG-2'de uçan birinci kademe ilk kez yeniden kullanıldı ve yine Jacklyn'e indi. Ancak ikinci kademenin ikinci yanması sırasında iki BE-3U motorundan biri yeterli itkiye ulaşamadı ve uydu hedeflenen yörüngenin altında bırakıldı. Blue Origin, 22 Mayıs 2026 tarihli açıklamasında bunu, ikinci yanmadan önce ortaya çıkan olağandışı bir termal duruma bağladı. Uydu sonradan atmosfere döndü. Spaceflight Now'a göre ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) 22 Mayıs 2026'da roketin uçuşa dönmesine izin verdi.

28 Mayıs 2026 statik ateşleme patlaması. NG-4 için hazırlanan roket, Cape Canaveral'da yapılan statik ateşleme testi sırasında yaklaşık 21:00'de (ABD Doğu saati) patladı. NG-4, Amazon Leo uyduları taşıyacaktı; uydular henüz rampaya taşınmadığı için kayıp olmadı. Spaceflight Now'ın aktardığına göre patlama LC-36'daki bir paratoner kulesini ve roket kurma düzeneğini (transporter erector) yok etti. Blue Origin'den Jeff Bezos, tüm personelin güvende olduğunu duyurdu; kök nedeni ise Blue Origin araştırıyor. Test, FAA'nın lisanslı faaliyetleri dışında kaldığı için federal soruşturma başlatılmadı.

Başarı oranı. 11/2026 itibarıyla New Glenn üç kez fırlatıldı: iki uçuşta yük hedefine ulaştı, NG-3'te yük hedef yörüngenin altında kaldı. Üç uçuşta toplam üç birinci kademe iniş denemesi yapıldı; ikisi başarıyla sonuçlandı. Mayıs 2026'daki patlamadan sonra yeni bir fırlatma yapılmadı. Fırlatma takvimimizde Blue Ring-1 görevi 31 Aralık 2026 hedefiyle görünüyor; bu tarih planlanan bir tarihtir. Blue Origin'in Florida'da fırlatma sıklığını artırma hedefi ayrı bir haberimizde anlatılıyor; ancak bu hedef, şirketin planıdır, gerçekleşmiş bir sayı değildir.

Yeniden kullanım

New Glenn'in birinci kademesi, SpaceX'in Falcon 9'undaki gibi dikey inip tekrar uçacak biçimde tasarlandı; fark, New Glenn'in Atlantik'teki platform gemisine inmesi. NG-1'de kurtarma başarısız oldu, NG-2'de ilk kez başarıldı, NG-3'te ise bir birinci kademe ilk kez ikinci kez uçtu. Böylece NG-3, yük yanlış yörüngede kalmış olsa da, yeniden kullanım açısından bir ilkti. İkinci kademe ise tek kullanımlıktır.

Fırlatma videosu

Blue Origin'in resmî kanalındaki NG-1 yayını, roketin ilk fırlatmasını baştan sona izletiyor.

Taşıdığı önemli görevler

• ESCAPADE (NG-2): NASA'nın iki küçük aracı, Mars'ın uzay havasıyla nasıl etkileştiğini incelemek üzere yola çıktı. Araçlar Kasım 2026'da Dünya'nın yakınından geçip motor ateşleyerek Mars yoluna girdi; ayrıntılar için ESCAPADE ikizleri Dünya'dan fırladı haberine bakabilirsiniz.
• BlueBird 7 (NG-3): AST SpaceMobile'ın doğrudan cep telefonuna hizmet vermeyi amaçlayan uydusu; yanlış yörüngeye bırakıldığı için görevini yapamadı.
• Blue Ring Pathfinder (NG-1): Blue Origin'in yörünge hizmet platformu Blue Ring'in test yükü.
• Blue Moon MK1: Blue Origin'in Ay iniş aracının ilk robotik görevi; New Glenn ile fırlatılması planlanıyor. Ayrıntılar Blue Moon MK1 sayfasında.
• Amazon Leo: NG-4 bu takımyıldızın uydularını taşıyacaktı; Mayıs 2026 patlaması bu uçuşun ertelenmesine yol açtı.

Blue Origin'in Ay iniş araçları NASA'nın Artemis programıyla da bağlantılı; Artemis III'ün uçuş planı haberimizde Blue Moon'un rolü anlatılıyor.

Benzer roketlerle karşılaştırma

Roket	Yükseklik	Alçak yörüngeye yük	Geçiş yörüngesine yük
New Glenn	98 m	45.000 kg	13.600 kg (jeosenkron geçiş)
Falcon Heavy	70 m	63.800 kg (tek kullanımlık)	26.700 kg (tek kullanımlık, jeosenkron geçiş)
SLS Block 1	98 m	95.000 kg	27.000 kg üzeri (Ay'a doğru yörünge)
Falcon 9	69,8 m	22.800 kg (tek kullanımlık), 17.500 kg (iniş yaparak)	8.300 kg (tek kullanımlık, jeosenkron geçiş)

Falcon Heavy ve SLS'nin yükleri New Glenn'inkinden fazladır, ancak SLS birinci kademesini yeniden kullanmaz. New Glenn'in öne çıkan yanı, bu sınıfta denize inen ve yeniden uçan bir birinci kademeye sahip olması ve 7 m çaplı geniş burun konisidir. Tabloda verilen rakamlar üreticilerin farklı koşullar için açıkladığı en yüksek değerlerdir; doğrudan karşılaştırırken tek kullanımlık ve yeniden kullanımlı konfigürasyon farkını göz önünde tutmak gerekir.

Sık sorulan sorular

New Glenn kaç kez uçtu?

11/2026 itibarıyla üç kez: 16 Ocak 2025 (NG-1), 13 Kasım 2025 (NG-2) ve 19 Nisan 2026 (NG-3). Mayıs 2026'daki statik ateşleme patlamasından sonra yeni bir fırlatma yapılmadı.

New Glenn ne kadar yük taşır?

Blue Origin'in açıklamasına göre alçak Dünya yörüngesine 45 ton, jeosenkron geçiş yörüngesine 13,6 ton. Daha büyük sürüm için planlanan değerler henüz uçuşla doğrulanmadı.

Birinci kademesi yeniden kullanıldı mı?

Evet. NG-2'de uçan birinci kademe, NG-3'te ikinci kez fırlatıldı ve yine Jacklyn platformuna indi.

Mayıs 2026'daki patlamanın nedeni nedir?

11/2026 itibarıyla kök neden kamuoyuna açıklanmış değil; Blue Origin araştırmanın sürdüğünü bildirdi. Patlamada LC-36 rampası hasar gördü ve yeni uçuşlar bu yüzden ertelendi.