21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

The End of Days (Zecharia Sitchin): Nibiru'nun dönüşü iddiası ve bilimin cevabı

Sitchin'in 2007 tarihli kitabı Dünya Tarihçesi dizisini kapatır ve Anunnaki'nin dönüşünü öngörür; WISE taramaları, yörünge hesabı ve Maya takvimi bu kehanetlerin bilimsel durumunu gösteriyor.

Tür
Gizem / sözde bilim
Yazar
Zecharia Sitchin
İlk yayın yılı
2007
Sayfa
326

The End of Days (alt başlığı Armageddon and Prophecies of the Return, yani "Armageddon ve Dönüşün Kehanetleri"), Zecharia Sitchin'in 2007'de ABD'de William Morrow yayınevinden çıkan kitabıdır. Yazarın yedi ciltlik Earth Chronicles ("Dünya Tarihçesi") dizisinin yedinci ve son kitabıdır; ilk baskı 326 sayfadır. Kitap 2014'te Bear & Company tarafından lüks ciltli baskıyla yeniden yayımlandı. Türkçe baskısının adını ve yayınevini doğrulayamadım.

Bu sayfa kitabın iddialarını önce tarafsızca özetliyor, ardından astronominin, Mezopotamya arkeolojisinin ve gök mekaniğinin kanıta dayalı cevabını ayrıntılı veriyor. Kitap bir bilim eseri değildir; arkeoloji ve astronomi çevrelerinde sözde bilim ve sözde arkeoloji örneği sayılır. Yazarın diğer kitapları için Zecharia Sitchin sayfasına bakabilirsiniz.

Kitap ne anlatıyor?

Dizinin ilk cildi On İkinci Gezegen geçmişle ilgiliydi: Sitchin orada Güneş Sistemi'nin dışından gelen "Anunnaki" adlı varlıkların insanlığı yarattığını ve ona uygarlığı verdiğini öne sürmüştü. The End of Days aynı tezi geleceğe çevirir. Yayınevinin tanıtımına göre yazar, 21. yüzyılımızın MÖ 21. yüzyıla çarpıcı biçimde benzediğini, tarihin kendini tekrar edip etmeyeceğini ve İncil'deki kehanetlerin ne zaman gerçekleşebileceğini sorar. Cevabı, insanlığın ve Dünya'nın "önceden belirlenmiş, döngüsel bir Göksel Zaman"a tabi olduğu fikrinde arar.

Yayınevi kitabı, yazarın otuz yıllık ek araştırmasının ürünü olarak sunar. Kitapla ilgili kütüphane kayıtları İncil'deki Daniel'i, Isaac Newton'u ve dünyanın sonunu konular arasında sayar. Yazar, dinî köktenciliğin ve medeniyetler çatışmasının nükleer bir Armageddon korkusunu doğurduğu bir çağda tarihe bakarak "ne geleceğini" göstermeyi vaat eder.

Bu kitap, Nibiru adlı gezegenin Dünya'yı yok edeceğini söyleyen internet kıyamet söylencesiyle karıştırılmamalı: Sitchin bu söylence ile bağlantısını reddetti (aşağıda). Dönemin popüler "2012" korkusu için ayrıca Götterdämmerung sayfasına bakabilirsiniz.

Kitabın özeti

Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır. Aşağıdaki özet yayınevinin tanıtımına, kütüphane kayıtlarına, yayımlanan örnek bölüme ve kitaba atıfla aktarılan sayısal iddialara dayanır; kitabı bölüm bölüm aktarmıyorum.

Kitabın ana argümanı şudur: Sitchin'e göre insanlık tarihi rastgele ilerlemez, Nibiru adlı gezegenin yaklaşık 3.600 yıllık dolanımına bağlı bir "göksel zaman" içinde ilerler. Yazar, dizinin önceki ciltlerinde kurduğu Anunnaki hikâyesini temel alır ve sonun başlangıca bağlı olduğunu söyler: geçmişi doğru okuyan kişi, ona göre geleceği de öngörebilir. Bunun için Mezopotamya kayıtlarını, İncil kehanetlerini, Daniel'i, Isaac Newton'u, Maya takvimlerini ve astrolojideki çağ düzenini bir araya getirir. Yayınevi, yazarın bu çıkarımı "yeni kanıtlara" dayandırdığını söyler; kitap, dizinin yedi ciltlik anlatısını da böylece kapatır: ilk ciltte başlayan Anunnaki hikâyesi burada geleceğe uzanır.

Yayımlanan örnek bölümde yazar, Asur kralı Sennacherib'in Kudüs kuşatmasını (2. Krallar 18-19) ele alır. Eski dünyadaki savaşların dinî bir boyutu olduğunu ve hedeflerin bilinçli seçildiğini savunur. Yayınevinin tanıtımındaki MÖ 21. yüzyıl ile MS 21. yüzyıl benzerliği ise bütün kitaba yayılan bir çerçeve olarak sunulur; tanıtımın ifadesiyle geçmiş, geleceğin kendisidir.

Kitabın son bölümlerinde Sitchin tarih verir. Kitaba atıfla aktarıldığına göre Nibiru'nun Dünya'nın yakınından en son geçişini MÖ 556 olarak belirler; 3.600 yıllık dönem kabul edilirse gezegenin dönüşü bugünden yaklaşık bin yıl sonra, yani çok uzakta olur. Ancak Anunnaki'nin bir uzay aracıyla daha erken dönebileceğini de söyler ve dönüşün zamanını, astrolojideki Balık çağından Kova çağına geçişle, yani 2090 ile 2370 arasındaki bir aralıkla ilişkilendirir. Sitchin'in bu öngörüleri internetteki Nibiru çarpışma senaryolarından ayrıdır; yazar o senaryolarla bağlantısını reddetmişti. Kitap, geçmişin döngüsünden gelecek tahmini çıkarma iddiasını böylece tarihli bir takvime bağlar.

Yazar ve yazıldığı dönem

Zecharia Sitchin 11 Temmuz 1920'de Bakü'de doğdu, 9 Ekim 2010'da öldü. Londra Üniversitesi'nde ekonomi eğitimi aldı, İsrail'de editörlük yaptı ve 1952'de New York'a yerleşti. İlk kitabı The 12th Planet 1976'da çıktı; The End of Days yazar yaklaşık 86 yaşındayken, serinin başlangıcından 31 yıl sonra yayımlandı.

Kitap, "Nibiru kıyameti" söylencesinin 2000'lerin sonunda 2012 korkusuyla birleştiği yıllarda çıktı. Bu söylence, 1995'te Wisconsin'li Nancy Lieder'in ZetaTalk sitesinde Zeta Reticuli'den gelen varlıklarla iletişim kurduğunu öne sürmesiyle başladı; Lieder önce Gezegen X'in 27 Mayıs 2003'te Dünya'ya yaklaşacağını söyledi; tarih sessiz geçince bunu yetkilileri yanıltmak için söylenmiş bir "beyaz yalan" diye niteledi. Nesneyi Nibiru ile 1996'da eşleştirmişti. Fikir 2012 ile de birleşti. Sitchin, kendi çalışmasıyla bu iddialar arasında bağ bulunduğunu reddetti; kaynaklara göre The End of Days'i kısmen bu iddialara cevap olarak yazdı ve Nibiru'nun dönüşünü yaklaşık bin yıl sonraya koydu.

Akademik eleştiri değişmedi: Michael S. Heiser çeviri hatalarını, Ronald Fritze alıntıların bağlamdan koparılmasını, C. Leroy Ellenberger ise yörünge mekaniğini eleştirdi.

Bilim ne diyor?

3.600 yıllık yörünge neyi gerektirir? Kepler'in üçüncü yasasına göre (yörünge yarı büyük ekseninin küpü, dönemin karesiyle orantılıdır) 3.600 yıllık bir dönem, Güneş'ten yaklaşık 235 astronomik birim (AU; 1 AU, Dünya-Güneş uzaklığıdır) yarı büyük eksen demektir. Plüton yaklaşık 40 AU'dadır. Bu cisim dönemin büyük kısmını çok uzakta geçer ama Sitchin'in tarifine göre iç Güneş Sistemi'ne de girer; bu, çok uzun ve çok basık bir yörüngeyi gerektirir. Ellenberger'e göre bu kadar basık yörüngedeki bir cisim art arda iki geçişte aynı dönemi koruyamaz. Mike Brown, tarif edilen yörüngedeki bir cismin Güneş Sistemi'nde ancak yaklaşık bir milyon yıl kalacağını, sonra Jüpiter'in onu fırlatıp atacağını belirtir.

Aranmış ve bulunamamıştır. NASA'nın kıdemli bilim insanı David Morrison, böyle bir cismin çıplak gözle ve dürbünle görüleceğini ve diğer gezegenlerin yörüngelerinde ölçülebilir sapmalara yol açacağını vurguladı. Morrison haftada 20-25 e-posta aldığını ve bazı gönderenlerin intiharı düşündüğünü aktarmıştır; bu da iddianın gerçek bir zarara dönüştüğünü gösterir. 1983'te IRAS kızılötesi uzay gözlemevinin bulduğu "bilinmeyen cisimler" bir ara Nibiru kanıtı sayıldı; analizlerde dokuzunun uzak gökada, onuncusunun galaktik sirrus bulutu olduğu anlaşıldı. NASA'nın WISE kızılötesi taraması, 7 Mart 2014'te Kevin Luhman'ın çalışmasıyla Güneş çevresinde Satürn'den büyük bir cismin 10.000 AU'ya, Jüpiter'den büyük bir cismin ise 26.000 AU'ya kadar bulunmadığını gösterdi. Luhman'ın ifadesiyle dış Güneş Sistemi'nde büyük bir gaz devi ya da küçük bir yoldaş yıldız büyük olasılıkla yok.

Dokuzuncu Gezegen farklı bir şeydir. Mike Brown ve Konstantin Batygin'in 2016'da önerdiği Dokuzuncu Gezegen, 5-10 Dünya kütlesinde, Güneş'e 400-800 AU uzaklıkta ve 10.000-20.000 yıllık bir dönemle dolanan varsayımsal bir gezegendir. Neptün ötesindeki uç cisimlerin yörüngelerindeki kümelenmeye dayanır ve henüz görülmemiştir; Dünya'ya tehdit oluşturan bir yörüngesi yoktur. Ayrıntısı Dokuzuncu Gezegen hipotezi sayfasında; güncel arama için Dokuzuncu Gezegen avında kızılötesi iz haberine bakabilirsiniz.

Maya takvimi. Maya Uzun Sayım takviminde 13. bakʼtun, yani 5.126 yıllık bir döngü, 21 Aralık 2012'de tamamlandı. Klasik Maya yazıtlarından yalnız ikisi 13. bakʼtun'dan söz eder: 7. yüzyıldan Tortuguero Anıtı 6 ve 2012'de bulunan La Corona 12 numaralı hiyeroglif merdiven; ikincisinde kehanet ya da tahmin yoktur. Maya araştırmacılarından Susan Milbrath, Maya'nın dünyanın sona ereceğini düşündüğüne dair kayıt bulunmadığını söyler; Mark Van Stone ise "büyük döngünün sonu" fikrinin modern bir icat olduğunu belirtir.

Yıldız çağları. Astrolojide her çağ, 25.772 yıllık presesyon (ekinoks noktasının yavaş kayması) döngüsünün 12'ye bölünmesiyle yaklaşık 2.150 yıl sürer. Kova Çağı'nın ne zaman başladığı konusunda kimse hemfikir değil: önerilen tarihler MS 1447 ile 3597 arasında değişir. Uluslararası Astronomi Birliği'nin 1929'da belirlediği takımyıldızı sınırlarına göre Kova'nın başlangıcı MS 2595'e düşer. Yani Sitchin'in 2090-2370 aralığı, çok sayıdaki önerilerden biridir ve bir ölçüm değildir. Burç sistemi için Burçlar nereden geliyor? sayfasına bakın.

MÖ 21. yüzyıl. Mezopotamya'da MÖ 21. yüzyılın sonu gerçekten sarsıcıdır: Orta Kronoloji'ye göre Ur III hanedanı yaklaşık MÖ 2112'den 2004'e kadar sürdü. Son kral Ibbi-Sin döneminde (yaklaşık MÖ 2028-2004) Amor kabilelerinin saldırıları sertleşti, kıtlık baş gösterdi; yaklaşık MÖ 2004'te bir Elam koalisyonu Ur'u yıktı. Bazı iklim araştırmacıları ısınmanın kıtlığa yol açmış olabileceğini öne sürüyor. Bu, belgelenmiş siyasi ve çevresel bir çöküştür; ama çağlar arasında "benzerlik" bulmak, yeterince olay içeren her yüzyıl için mümkündür ve bir yörünge döngüsünün kanıtı olarak sınanamaz.

Etkisi ve ödülleri

Kitap, 2008'de HarperCollins elektronik baskısıyla ve ciltsiz baskıyla da yayımlandı. Bilim çevrelerinde etkisi olmadı. Nibiru kıyameti söylencesi ise yazardan bağımsız olarak 2012, 2017 ve sonrasında farklı biçimlerde yeniden doğdu; "Nibiru" adı Sitchin'e dayansa da yazar bu iddiaları reddetmişti. Doğrulayabildiğim bir edebiyat ya da bilim ödülü yok.

Uyarlamaları

Kitabın bilinen bir film ya da dizi uyarlaması yoktur; sitemizde de ilgili bir dizi-film sayfası bulunmuyor.

Kimlere uygun, nereden başlanır?

Dizinin okurlarına ve kıyamet söylencelerinin kaynağını merak edenlere uygundur; ama dizinin önceki ciltlerini bilmeden okumak zordur. Önce On İkinci Gezegen, ardından Gökyüzüne Merdiven ve Enki'nin Kayıp Kitabı sıralaması mantıklıdır. Kıyamet iddialarını sınamak için Güneş Sistemi nerede biter? sayfası ve Carl Sagan'ın Soluk Mavi Nokta kitabı iyi bir zemin sağlar. Okurken her kehanetin test edilebilir olup olmadığını sormak, kitabı doğru yere oturtmanın yoludur.

Yazarın diğer kitaplarıTümü →

📚 KitaplarTümü →

  1. Introduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiIntroduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiBilim kitabı
  2. Evren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiEvren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  3. Mae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMasal / efsane
  4. Team Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiTeam Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiBilim kitabı
  5. Moonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiMoonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  6. Cosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiCosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiRoman
  7. The True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiThe True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiRoman
  8. Mr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMasal / efsane

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar