Jeremy Hansen

Jeremy Hansen, Kanada Uzay Ajansı'nın (CSA) astronotu ve Kanada Kraliyet Hava Kuvvetleri'nden bir albaydır. 1 Nisan 2026'da fırlatılan Artemis II görevinin görev uzmanı olarak Ay'ın çevresinden geçti ve alçak Dünya yörüngesinin ötesine giden ABD vatandaşı olmayan ilk insan oldu. Kanada için de ilk Ay çevresi uçuşuydu.

Hayatı

Jeremy Roger Hansen, 27 Ocak 1976'da Kanada'nın Ontario eyaletindeki London kentinde doğdu. Büyükbabası Magnus Hansen, 1929'da Danimarka'dan Kanada'ya göç etmişti. Ailesi Ailsa Craig yakınlarındaki bir çiftlikte yaşadı; lise eğitimi için Ingersoll'a taşındı.

Kanada Kraliyet Askerî Koleji'nde uzay bilimi alanında lisansını (birincilikle) 1999'da, fizik alanında yüksek lisansını 2000'de tamamladı. 1994'ten beri aktif askerî görevdedir. CF-18 savaş pilotu olarak Alberta'daki Cold Lake üssünde görev yaptı.

Çalışmaları

2009'da Kanada Uzay Ajansı'nın astronot alımında, David Saint-Jacques ile birlikte seçildi ve aynı anda NASA'nın 20. astronot grubuna katıldı. NASA'da eğitimini tamamladıktan sonra Eğitimini Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'nde sürdürdü.

3 Nisan 2023'te Artemis II mürettebatına seçildiği duyuruldu. Ekipte NASA'dan Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile birlikte yer aldı. Görev, Kanada'nın Artemis programına katkısının, özellikle de Gateway istasyonu için sağladığı robotik kolun karşılığıdır; ilk Kanadalı astronotun Ay'a gitmesini de içeriyordu.

Artemis II, 1 Nisan 2026'da Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatıldı. Hansen, 6 Nisan'da Ay'ın çevresinden geçti; ekip Dünya'dan o ana dek herhangi bir insanın ulaşmadığı uzaklığa gitti. 10 Nisan 2026'da kapsül San Diego yakınlarında Pasifik Okyanusu'na indi. Hansen böylece alçak yörüngenin ötesine giden ABD vatandaşı olmayan ilk insan oldu. Görev, onun ilk uzay uçuşuydu.

Güncel durum (2026)

Hansen, 2026'da Kanada Uzay Ajansı'ndan ayrıldığını duyurdu; kaynaklar ayrılış tarihini yaz ve Eylül ayı olarak veriyor. Amacının, Kanada'nın uzay sektöründe yeni fırsatları değerlendirmek olduğunu açıkladı. Artemis II ekibinden aktif astronot olarak kalan tek isim Christina Koch'tur.

Mirası

Hansen, Kanada'nın uzay tarihinde Marc Garneau, Chris Hadfield ve David Saint-Jacques gibi isimlerin yanında yer alan, ama onlardan farklı olarak Ay'a gidenlerin ilkidir. Uluslararası ortaklığın bir örneği olarak Artemis II, Kanada'nın katkısının meyvesini gösterdi. Savaş pilotluğundan uzay bilimine uzanan yolu, Kanada'daki genç kuşaklar için ilham kaynağı oldu.

Kanada'nın Artemis programına katılımı, Hansen'in uçuşuyla somut bir sonuca ulaşmış oldu.

Kanada'nın katkısı

Kanada, Artemis programına Gateway Ay istasyonu için Canadarm3 adlı robotik kol sağlamayı taahhüt etti; bunun karşılığında bir Kanadalı astronotun Ay çevresi görevinde yer alması kararlaştırıldı. Hansen, bu anlaşmanın sonucu olarak Artemis II'ye seçildi. Dolayısıyla uçuş, yalnızca kişisel bir başarı değil, Kanada'nın uzay sektöründeki uzun yıllara dayanan uzmanlığının da meyvesiydi.

Hansen, NASA'da astronot adayı eğitimini tamamladıktan sonra, kontrol merkezinde uçuş yönetim ekipleriyle iletişim kuran CAPCOM görevi de dahil olmak üzere çeşitli operasyonel görevlerde çalıştı. Askerî pilot geçmişi, yüksek hızlı ve yüksek riskli ortamlarda karar verme becerisini güçlendirdi.

Artemis II, Space Launch System roketi ve Orion kapsülünün ilk insanlı uçuşuydu ve yaklaşık on gün sürdü. Hansen, uçuş boyunca bir görev uzmanı olarak kapsülün sistemlerinin işletilmesine. Kanada için bu, ülkenin ilk Ay çevresi yolculuğuydu.

Değerlendirme

Hansen'in uçuşu, Artemis programının uluslararası niteliğini somutlaştırdı. Kanada gibi orta büyüklükte bir ülkenin, uzmanlık alanı olan robotik teknolojilerle derin uzay görevlerinde yer alabildiğini gösterdi. Askerî pilotluk, bilimsel eğitim ve astronotluk birikimi, onu hem teknik hem de iletişim açısından Kanada'nın uzaydaki temsilcisi yaptı. Ajanstan ayrılarak yeni fırsatlara yönelmesi, Kanada uzay sektörünün büyümesine katkı verebilecek bir adım olarak yorumlanıyor.

Ekip, kapsülün içinde yaklaşık on gün birlikte yaşadı. Orion'un sınırlı hacmi, dört kişilik mürettebatın yemek yemesini, çalışmasını ve dinlenmesini aynı küçük alanda sürdürmesini gerektirdi. Hansen'in askerî disiplini ve uzun yıllara yayılan eğitim süreci, bu koşullara uyum sağlamasına yardımcı oldu.

Mürettebat, Ay'ın uzak yüzünün ötesine geçerek insanlığın Dünya'dan o ana dek ulaştığı en uzak noktaya erişti ve Apollo 13'ün mesafe rekorunu aştı. Hansen, bu başarının tek bir ülkenin değil, birçok ortağın birlikte kurduğu bir programın ürünü olduğunu vurguladı. Uçuş, Kanada'nın robotik uzmanlığının Ay görevlerindeki yerini perçinledi.

Hansen 1994'ten beri aktif askerî görevde olduğu için, Kanada Silahlı Kuvvetleri ile bağı uzayda geçirdiği yıllar boyunca sürdü. Ekip arkadaşları ve basın, onun sakin ve ölçülü tavrını sık sık anar.

Kanada'nın bu başarıdan sonraki hedefi, Gateway istasyonu için Canadarm3'ü teslim etmek ve gelecekteki Ay görevlerinde ülkesinin yerini sürdürmektir. Hansen'in tecrübesi, bu süreçte ajansın yeni nesil astronotlarına yol gösterecek nitelikteydi.

Kısaca

• 27 Ocak 1976'da London, Ontario'da doğdu; Kanada Kraliyet Askerî Koleji mezunu.
• CF-18 savaş pilotu; Kraliyet Hava Kuvvetleri albayı.
• 2009'da CSA'ya seçildi ve NASA 20. astronot grubuna katıldı.
• Artemis II (Nisan 2026) ile Ay'ın çevresine giden ABD vatandaşı olmayan ilk insan oldu.
• 2026'da CSA'dan ayrıldı.

Fotoğraf: NASA