NASA, Artemis II'nin Ay bilim verilerini ve görüntülerini yayına açtı
Artemis II mürettebatının Ay çevresindeki yolculukta topladığı 800 gigabayttan fazla veri, 11 binden fazla görüntü ve 8,5 saatlik ses kaydı kamuya açıldı.

NASA'nın Artemis II mürettebatı Ay'ın çevresinden dolanıp geri döndü ve yol boyunca en yakın komşumuzun çarpıcı görüntülerini ve bilimsel gözlemlerini kaydetti. NASA, bu yolculuktan elde edilen Ay bilim verilerinin tamamını çarşamba günü, daha ileri incelemeler için küresel bilim topluluğuna ve kamuya açıyor.
Artemis II'nin Ay bilim verilerinin 800 gigabayttan fazlası — bir bölümü daha önce yayımlanmamıştı — NASA'nın gezegen görevleri için kamuya açık arşivi olan Gezegen Veri Sistemi'ne (Planetary Data System) yüklendi. Bu veri paylaşımı, mürettebatın elde taşıdığı kameralar ve Orion aracının kameralarıyla çekilmiş 11.000'den fazla tam çözünürlüklü Ay görüntüsü ile videoyu, mürettebatın Ay yüzeyine ilişkin bilimsel gözlemlerinin 8,5 saatlik ses kayıtlarını ve mürettebatın üzerine not düştüğü görüntüleri içeriyor.
Görüntüler, ses dosyaları ve seferden kalan mürettebat notları bir araya geldiğinde, keşfe ve çözümlemeye hazır güçlü bir Ay bilim veri kümesi oluşuyor. Bu, yarım yüzyılı aşkın süredir ağırlıklı olarak insanlar tarafından toplanan ilk gezegen bilimi veri kümesi ve insanın bu veri üzerindeki etkisi açıkça görülüyor. Sınıflarda, benzetim ortamlarında ve arazide aldıkları eğitim sayesinde NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile CSA (Kanada Uzay Ajansı) astronotu Jeremy Hansen, Ay coğrafyası, jeolojisi ve gözlemin iyi uygulamaları konusunda uzmanlık kazandı. Hangi hedefi gözleyecekleri ve hangi görüntüyü çekecekleri üzerine hızla verdikleri kararlar, renk ve değişim algıları, Ay yüzeyinin ve çevresinin bilimine dair tartışmaları; Apollo astronotlarından ve robotik kâşiflerden gelen onlarca yıllık veriyi tamamlıyor ve NASA Ay yüzeyinde uzun vadeli keşfe hazırlanırken Ay'a dair anlayışımızı derinleştiriyor.
NASA bu verilerle birlikte Artemis II Ön Ay Bilim Raporu'nu, Artemis II Ay Bilim Operasyonları Raporu'nu ve Artemis II Ay Bilim Verisi Kullanıcı Kılavuzu'nu da yayımladı. Bu üç yayın bir arada, Artemis II Ay görevinin verilerine ve etkinliklerine genel bir bakış ile bilim planının nasıl geliştirildiğine ve uygulandığına dair teknik bir özet sunuyor. Bu bilgiler, NASA'nın Artemis III ve sonrası için keşif planlarını şimdiden şekillendirmeye yardımcı oluyor.
Arka plan: On günlük yolculuk
Artemis II, 1 Nisan 2026'da Kennedy Uzay Merkezi'nin 39B rampasından SLS roketiyle fırlatıldı ve Orion aracının ilk insanlı uçuşu oldu. Mürettebat 10 Nisan'da San Diego açıklarında Pasifik Okyanusu'na indi; NASA'ya göre görev 9 gün 1 saat 32 dakika sürdü. Dünya'dan en uzak noktada 252.756 mil (yaklaşık 406.770 kilometre) uzaklaşan ekip, insanların uzayda ulaştığı en büyük mesafe rekorunu kırdı.
Bilim açısından en yoğun an 6 Nisan'daki en yakın geçişti. NASA'ya göre astronotlar yaklaşık yedi saat boyunca, Johnson Uzay Merkezi'ndeki Ay bilim ekibinin dakika dakika hazırladığı gözlem planını izleyerek çarpma kraterlerini, eski lav akıntılarını, yüzey çatlaklarını ve sırtları fotoğrafladı; renk, parlaklık ve doku farklarını sesli olarak kaydetti. Ekip uçuştan önce İzlanda'nın volkanik arazisinde arazi jeolojisi eğitimi almıştı.
Neden önemli?
NASA haziranda, mürettebat gözlemlerinin ilk yorumlarını içerecek raporun Ay'daki çarpma parlamalarını, yüzeydeki renk değişimlerini ve fay ile sırtların biçim ve dokusunu ele alacağını duyurmuştu. Verilerin arşive girmesi için dosyalar herkesin kolayca açabileceği standart biçimlere dönüştürüldü ve aranabilir hâle getirildi; böylece gözlemler yalnız NASA ekiplerinin değil, dünyanın her yerindeki araştırmacıların incelemesine açık. Ajans bu çalışmayı, gelecekteki görevlerde Ay yüzeyinde bilimin nasıl yürütüleceğine dair bir yol haritası olarak görüyor.
Görevin bilim yükü yalnız Ay gözlemleriyle sınırlı değil: Mürettebatın kemik iliği hücrelerini taşıyan organ çipleri ve uçuş sonrası sağlık ölçümleri de derin uzayın insan vücuduna etkisini anlamak için inceleniyor. Orion'un ısı kalkanının uçuştaki performansını da ayrıca aktarmıştık.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















