Crew-13 yola çıktı: ISS’de altı aylık sefer başladı

SpaceX Falcon 9 roketi perşembe günü Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) iki NASA astronotu, bir kozmonot ve bir Kanadalı astronotla birlikte havalandı. Crew-13 komutanı Jessica Watkins, pilot Luke Delaney, Rus kozmonot Sergey Teteryatnikov ve Kanadalı astronot Joshua Kutryk, Cape Canaveral’daki 40 numaralı rampadan 11.10’da (EDT) kalktı.

Fırlatma aslında eylül ortasına planlanmıştı; Dragon’ın itki sistemindeki sızdıran valf değiştirilirken ertelendi. Jeoloji doktoralı Watkins 2022’de de Crew Dragon ile uçmuştu. Diğer üç kişi ilk kez uzaya çıkıyor ve ISS’ye uçan 296., 297. ve 298. astronotlar oluyor. Delaney ve Kutryk eski askerî test pilotu; Teteryatnikov ise kozmonot olmadan önce Rus denizaltı kuvvetlerinde görev yapmıştı.

Kutryk ve eşi Heather’ın 5 ve 7 yaşında iki çocuğu var ve üçüncü çocuklarını yaklaşık Şükran Günü’nde, yani görevin ikinci ayında bekliyorlar. Böylece, bir ebeveyn gezegenin dışındayken çocuğu doğan dördüncü çift olacaklar. Kutryk X’te geride bıraktıklarından ayrılmanın hayatının en zor şeyi olduğunu, ama keşfin doğasının bu olduğunu yazdı ve Norveçli kutup kâşifi Fridtjof Nansen’in Kuzey Kutbu’na yola çıkarken yazdığı sözlerden alıntı yaptı. Kutryk, uzaya giden 17. Kanadalı. Kanada Uzay Ajansı, uzay istasyonunun robot kollarını sağlamasının yanı sıra Artemis II’de Ay’ın çevresinde uçan Jeremy Hansen ile de ABD uzay programında büyük rol oynuyor.

Kutryk, ISS’nin mirasının, insanlığın iyi kararlar verip iş birliği yaptığında neler başarabileceğinin bir işareti olarak görülmesini umduğunu söyledi.

Birinci kademe geri dönüp istasyon yakınındaki Uzay Kuvvetleri üssüne hassas bir iniş yaptı; ikinci kademe yükselmeyi sürdürdü ve dakikalar sonra kapsül ayrıldı. Delaney telsizle ‘Ne muhteşem bir yolculuktu!’ dedi.

Her ISS uçuşunda olduğu gibi kalkış, Dünya’nın dönüşünün rampayı istasyonun yörünge düzlemine getirdiği ana göre ayarlandı. Falcon 9 yörünge düzlemini değiştiremiyor; ama Dragon alçalıp hızlanarak ya da yükselip yavaşlayarak hedefe yaklaşabiliyor. Kapsül, istasyonun Harmony modülünün ileri bağlantı noktasına saat 19.00’da otomatik olarak kenetlenecek; sekiz saatlik bu süre NASA rekoru.

Watkins yoğun bir sefer beklediklerini söyledi: istasyonun iç ve dış bakımı, birkaç uzay yürüyüşü, ziyaretçi araçların yakalanması ve yerleştirilmesi, çok sayıda bilim çalışması ve tanıtım etkinlikleri. NASA’dan Dana Weigel ise ekibin insan kök hücrelerinden elde edilen dokularla kalp hastalığı ve Parkinson üzerine çalışacağını, uzun süreli uçuşlar için bitki üretimini inceleyeceğini, kan akışı anormalliklerini araştıracağını ve yeni tanı cihazlarını deneyeceğini anlattı.

İstasyonda onları Crew-12 ekibi karşılayacak: komutan Jessica Meir, pilot Jack Hathaway, ESA astronotu Sophie Adenot ve kozmonot Andrey Fedyaev. 13 Şubat’ta başlayan 235 günlük görevlerini bitiriyorlar. Meir üç buçuk yaşındaki kızını görmeyi, doğayı ve rüzgârı yeniden hissetmeyi iple çekiyor; Hathaway ise uzun bir sıcak duşu özlediğini söyledi. Bunun yanı sıra istasyonda 14 Temmuz’da Soyuz ile gelen Pyotr Dubrov, Anna Kikina ve NASA astronotu Anil Menon da bulunuyor; sekiz aylık kalışlarının ardından Nisan 2027’de dönecekler.

Kısa bir devir teslimin ardından Crew-12, 5 Ekim’de kapsülünden ayrılıp 6 Ekim’de Güney Kaliforniya açıklarına inecek. Boşalan Harmony bağlantı noktasına 13 Ekim’de bir Cargo Dragon gelecek; yanında erzak, bilim ekipmanı, yedek parça ve iki açılır güneş paneli taşıyacak. Bunlar, Haziran 2021’de başlayan güneş enerjisi yükseltmesinin son setleri olacak ve ekim sonu ile kasım başındaki uzay yürüyüşlerinde takılacak. Crew-13 ayrıca aralıkta bir Northrop Grumman kargo gemisini, kasım ve şubatta ise iki Rus Progress kargosunu karşılamayı bekliyor.

Kaynak: Spaceflight Now