23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09
Görevler ve Keşif

Artemis II ekibine ABD'nin en yüksek uzay nişanı verildi

Ay'ın çevresinden dolaşan Artemis II'nin dört astronotu, 1969'da kurulan Kongre Uzay Onur Madalyası'nı aldı. Nişanın tarihindeki alıcı sayısı 34'e çıktı.

Görevler ve KeşifNASA Günün GörüntüsüGüncellendi: 26 Ekim 2026, 02:13
Artemis II ekibine ABD'nin en yüksek uzay nişanı verildi

Ay'ın çevresinden dolaşıp dönen Artemis II mürettebatı, ABD'nin insanlı uzay uçuşuyla ilişkili en yüksek nişanı olan Kongre Uzay Onur Madalyası'nı aldı. ABD Başkanı Donald Trump, madalyaları 28 Ağustos 2026'da Houston'daki NASA Johnson Uzay Merkezi'nde düzenlenen törende NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı (CSA) astronotu Jeremy Hansen'e verdi. Böylece madalyayı alanların sayısı 34'e yükseldi.

Madalya nedir?

Kongre Uzay Onur Madalyası, ABD Kongresi tarafından 1969'da, yani Apollo 11'in Ay'a indiği yıl yasayla oluşturuldu. Ödül, olağanüstü cesaret ve özveriyle ülkenin ve insanlığın yararına büyük katkı sunan astronotları onurlandırmak için tasarlandı. Madalyayı ABD başkanı, Kongre adına takdim ediyor.

Yasal dayanağı erken kurulmasına karşın madalya ilk kez dokuz yıl sonra, 1978'de verildi. İlk alıcılar, Mercury, Gemini ve Apollo dönemlerinin altı öncüsüydü. Aralarında ilk Amerikalı astronot Alan Shepard, Dünya yörüngesine çıkan ilk Amerikalı John Glenn, Ay'a ayak basan ilk insan Neil Armstrong ve Ay'ın çevresinde dolanan ilk insanlı görev Apollo 8'in komutanı Frank Borman bulunuyordu.

Kimler aldı?

Artemis II ekibinden önce madalyayı 30 kişi almıştı. Liste, uzay tarihinin dönüm noktalarını izliyor: Apollo 13'ün komutanı James Lovell, ilk uzay mekiği uçuşunun ekibi John Young ve Robert Crippen bunlardan bazıları. Madalya, görev sırasında hayatını kaybeden astronotlara ölümlerinden sonra da verildi; Apollo 1 yangınında, Challenger ve Columbia mekiği kazalarında yitirilen ekipler bu listede yer alıyor. Madalyanın son kez 2023'te verildiği belirtiliyor; Wiseman, Glover, Koch ve Hansen 31'inci ile 34'üncü sıradaki alıcılar oldu.

Ödülün nadir verilmesi, onu NASA'nın kendi nişanlarından ayıran en belirgin özellik. Yaklaşık yarım asırlık geçmişte yalnızca 34 kişiye verilmiş olması, madalyanın görece sıradan görevlere değil, tarihe geçen uçuşlara ve fedakârlıklara ayrıldığını gösteriyor. Ekipte bir Kanadalı astronotun bulunması da Artemis programının uluslararası niteliğini bu törene yansıttı.

Artemis II: elli yılı aşan aradan sonra Ay'a dönüş

Artemis II, 1 Nisan 2026'da Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden Uzay Fırlatma Sistemi (SLS) roketiyle havalandı. Görev, SLS ile Orion'un ilk insanlı uçuşuydu. Mürettebat, kapsüllerine "Integrity" (Dürüstlük) adını verdi. On günlük uçuşun ardından Orion, 10 Nisan'da Pasifik Okyanusu'na güvenle indi.

Görev, Ay'a iniş yapmadan Ay'ın arkasından dolaşan bir yörünge izledi. Bu sayede dört astronot, 50 yılı aşkın bir sürenin ardından alçak Dünya yörüngesinin ötesine geçen ilk insanlar oldu. NASA'ya göre ekip, Dünya'dan yaklaşık 406.770 kilometre uzaklaşarak 1970'te Apollo 13'ün kurduğu rekoru geride bıraktı ve tarihte Dünya'dan en uzağa giden insanlar unvanını aldı. Görev boyunca kat edilen toplam mesafe yaklaşık 1,12 milyon kilometreye ulaştı.

Uçuşun asıl amacı, Orion'un yaşam destek, iletişim, seyrüsefer ve ısı kalkanı sistemlerini insanlı koşullarda sınamaktı. 2022'deki insansız Artemis I uçuşunun ardından Artemis II, sistemin gerçek mürettebatla güvenle çalışıp çalışmadığını gösterecek kritik basamaktı.

Mürettebat

  • Reid Wiseman: Görev komutanı. Daha önce ISS'te uzun süreli görev yaptı ve NASA'nın astronot ofisini yönetti.
  • Victor Glover: Orion pilotu. Ay'ın çevresinde uçan ilk siyahi insan oldu.
  • Christina Koch: Görev uzmanı. Ay'ın çevresinde uçan ilk kadın unvanını aldı; daha önce bir kadının en uzun kesintisiz uzay uçuşu rekorunu kırmıştı.
  • Jeremy Hansen: Görev uzmanı. İlk uzay uçuşunu bu görevde yaptı; alçak Dünya yörüngesinin dışına çıkan ilk Kanadalı ve ilk ABD vatandaşı olmayan insan oldu.

Bu "ilk"ler, programın çeşitliliğe ve uluslararası ortaklığa verdiği önemin simgesi olarak sık sık vurgulandı. Kanada'nın ekipte yer alması, ülkenin Ay yörüngesinde kurulması planlanan Gateway istasyonuna robot kol katkısıyla bağlantılı.

Sırada ne var?

NASA'nın güncel planına göre Artemis III, 2027'de alçak Dünya yörüngesinde gerçekleştirilecek bir sınama uçuşu olacak. Amerikalı astronotları yeniden Ay yüzeyine indirme hedefi ise 2028'de Artemis IV görevine bırakıldı. Artemis II ekibinin aldığı madalya, bu yol haritasının ilk insanlı basamağının başarıyla tamamlandığının resmî kabulü niteliğinde.

Kısaca

  • Kongre Uzay Onur Madalyası 1969'da yasayla kuruldu, ilk kez 1978'de verildi.
  • 28 Ağustos 2026'daki törenle alıcı sayısı 30'dan 34'e çıktı.
  • Artemis II, 1-10 Nisan 2026 arasında uçtu ve insanlığın Dünya'dan en uzak mesafe rekorunu kırdı.
  • Ekip: Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü
  2. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı
  4. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  5. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  6. ESA'nın yeni derin uzay anteni tek çanakla iki Mars aracına aynı anda komut gönderdi

Çok okunanlar

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  2. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  3. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?
  4. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi
  5. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne
  6. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce
  3. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsündeXavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde21 Kasım
  4. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi21 Kasım
  5. Çip üretiminde kullanılan plazma, Ay toprağı benzetmesinden oksijen çıkardıÇip üretiminde kullanılan plazma, Ay toprağı benzetmesinden oksijen çıkardı20 Kasım

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar