21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Görevler ve Keşif

Hera, Didymos'a üç farklı gözle bakıyor: kamera, 25 renk bandı ve ısı görüşü

ESA, Hera'nın Didymos'u 28,5 km'den çektiği kareyi ve AFC, HyperScout H ile JAXA'nın sağladığı TIRI cihazlarının yüzeyi nasıl çözeceğini anlattı.

Görevler ve KeşifESA
Hera, Didymos'a üç farklı gözle bakıyor: kamera, 25 renk bandı ve ısı görüşü

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) gezegen savunması görevi Hera, çift asteroit sistemini yalnızca "fotoğraflamıyor"; aynı hedefe farklı gözlerle bakıyor. ESA'nın 17 Kasım 2026'da yayımladığı yazıya göre araç, 780 metre çaplı Didymos'u 28,5 kilometre uzaklıktan çektiği tek renkli bir karede gösterdi ve bu karenin yanı sıra renk ayrımı yapan ile sıcaklık ölçen iki ayrı cihazını tanıttı.

Bunun önemi şurada: Hera, NASA'nın DART aracının 26 Eylül 2022'de Didymos'un 151 metrelik uydusu Dimorphos'a çarpmasının sonuçlarını incelemek üzere gönderildi. ESA'nın anlatımına göre DART çarpması Dimorphos'un yörüngesini yaklaşık 33 dakika değiştirdi; ama çarpmanın cismin yapısında tam olarak ne yaptığı ancak yakından bakınca anlaşılabilir.

Asteroit Çerçeveleme Kamerası: hem pilot hem bilim insanı

Asteroit Çerçeveleme Kamerası (AFC), hem aracın seyrüseferinde hem de bilimsel gözlemlerde kullanılıyor. ESA'nın verdiği bilgiye göre kamera yaklaşık 2,7 metre/piksel çözünürlüğe ulaşıyor. Yazıdaki Didymos karesi de bu kamerayla, 28,5 kilometre mesafeden tek renkli olarak çekildi.

Ayrıntılı görüntülerin 25 Kasım 2026'da paylaşılması planlanıyor. Daha önce sitemizde, Hera'nın Didymos'a 56 kilometreden baktığı kareyi ve ekvator sırtını da ele almıştık; yeni kare aynı sistemi yaklaşık yarı mesafeden gösteriyor.

HyperScout H: 25 renkte yüzey

İnsan gözü kırmızı, yeşil ve mavi gibi birkaç geniş renk kanalıyla çalışır. HyperScout H ise asteroit yüzeyini 25 farklı dalga boyunda izliyor; görünür kırmızı ışıktan yakın kızılötesine uzanan bir aralıkta. Bu sayede her yüzey bölgesinin yansıttığı Güneş ışığının hangi renklerde ne kadar güçlü olduğu ölçülebiliyor.

ESA'ya göre bu "parmak izi", laboratuvarda ölçülmüş göktaşı örneklerinin ölçümleriyle karşılaştırılarak yüzeyin neyden oluştuğunu anlamak için kullanılacak. Başka bir deyişle ekip, Didymos ve Dimorphos'un hangi göktaşı türlerine benzediğini ve yüzeyin her yerinin aynı malzemeden olup olmadığını araştırabilecek.

TIRI: asteroitin "ısı görüşü"

Termal Kızılötesi Görüntüleyici (TIRI), Japonya Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından sağlanan ve işletilen bir cihaz. ESA bunu aracın "ısı görüşü" olarak tanımlıyor: cihaz, asteroitin farklı bölgelerindeki sıcaklık farklarını haritalıyor. Bu haritalar yüzeyin sert kaya mı, gözenekli malzeme mi, yoksa gevşek toz mu olduğunu ayırt etmeye yardım ediyor. Sert kaya ile toz ısıyı farklı biçimde tuttuğu ve saldığı için, aynı yüzeyde görünüşte benzeyen bölgeler sıcaklık haritasında birbirinden ayrışabiliyor.

Bu bilgi, DART çarpmasının Dimorphos'un yüzeyini nasıl etkilediğini yorumlamak için de değerli olacak. Çünkü çarpma, malzemenin dağılımını ve sıkılığını değiştirmiş olabilir.

Hızlı dönen Didymos ne anlatıyor?

Didymos, boyuna göre çok hızlı dönüyor: ESA'nın belirttiğine göre 2,2 saatte bir tur atıyor. Hera'nın baş araştırmacısı Patrick Michel, bu dönüşün malzemenin ekvatora doğru göç etmesini destekliyor olabileceğini söylüyor. Bu yorum, görüntülerdeki belirgin ekvator sırtıyla uyumlu; ancak bu aşamada bir olasılık olarak duruyor, kesinleşmiş bir sonuç olarak değil. Spektral ve ısıl veriler, sırtın ve çevresinin malzemesinin gerçekten farklı olup olmadığını sınamak için doğrudan işe yarayabilir.

Sırada ne var?

Hera'nın görev sayfasına göre araç 7 Ekim 2024'te fırlatıldı ve toplam 12 bilimsel cihaz taşıyor. Bunlar arasında Juventas yer altı radarı ile Milani adlı bir CubeSat da var. ESA'nın yazısına göre iki ayakkabı kutusu boyutundaki CubeSat, asteroitlerin ayrıntılı taramasında görev alacak. Çarpma bölgesinin birden çok cihazla yakından incelenmesi de planlanıyor.

Açık soru, DART'ın çarptığı noktanın şimdi nasıl göründüğü ve Dimorphos'un içinin ne kadar sıkı ya da gevşek olduğu. Bu soruların yanıtı, bir asteroiti çarparak saptırma yönteminin gelecekte gerçek bir tehdide karşı ne kadar güvenle uygulanabileceğini belirleyecek. İlk ayrıntılı görüntüler 25 Kasım'da bekleniyor.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı
  2. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  3. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  4. ESA'nın yeni derin uzay anteni tek çanakla iki Mars aracına aynı anda komut gönderdi
  5. BepiColombo'nun X-ışını teleskobu MIXS, sekiz yıl sonra Yengeç Bulutsusu'na ilk kez baktı
  6. ESA yedi uydulu Plasma Observatory'yi seçti: Dünya'nın manyetik kalkanı incelenecek

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  6. Ölmekte olan yıldızda son termal darbenin izi: ALMA dev bir gaz halkası ve kum saati buldu

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  4. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsündeXavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde20 saat önce
  5. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi21 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar