Anil Menon, Soyuz MS-29 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na gitti

Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden 14 Temmuz 2026 Salı günü fırlatılan Soyuz MS-29, NASA astronotu Anil Menon ile Roscosmos kozmonotları Pyotr Dubrov ve Anna Kikina'yı Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) taşıdı. Fırlatmayı izleyenler arasında Menon'un eşi, NASA astronot adayı Anna Menon ve çocukları da vardı; üzerlerinde "Team Menon" yazan tişörtlerle roketin yükselişini izlediler.

Aynı gün istasyonda

Soyuz 2.1a roketi, Baykonur'daki 31/6 numaralı rampadan ABD doğu saatiyle 10.47'de havalandı. Hızlı yaklaşma profili izleyen kapsül, birkaç saat içinde istasyona ulaştı ve doğu saatiyle 13.52'de istasyonun Rus bölümündeki Priçal modülüne otomatik olarak kenetlendi. Kapakların açılmasının ardından üçlü, istasyondaki mürettebata katıldı ve önce Expedition 74'ün, ardından Expedition 75'in üyesi oldu.

Kapsülün yanaştığı Priçal, istasyonun Rus bölümüne 2021'in sonunda eklenen küçük, küre biçimli bir kenetlenme modülü. Birden fazla kenetlenme noktası bulunan bu düğüm modülü, Soyuz ve Progress araçlarının istasyona bağlanabileceği yerlerin sayısını artırdı.

Kullanılan rampa, 2025 sonundaki bir kazanın ardından ayrıca dikkat çekiyordu. Kasım 2025'te Soyuz MS-28'in fırlatılmasından sonra rampanın altındaki yaklaşık 20 tonluk bir servis platformu alev çukuruna çökmüş ve Roscosmos onarım yapmak zorunda kalmıştı.

Mürettebat kimlerden oluşuyor?

Soyuz MS-29'un komutanı Pyotr Dubrov, ikinci uzun süreli görevine çıktı. Dubrov ilk görevinde Expedition 64-66 boyunca 355 gün uzayda kalmıştı. Bu görevi NASA astronotu Mark Vande Hei ile birlikte tamamlamış; Vande Hei aynı uçuşla 355 günlük süreyle bir ABD astronotunun tek seferde uzayda kaldığı en uzun süre rekorunu kırmıştı. İkili, Mart 2022'de Soyuz MS-19 ile birlikte Dünya'ya dönmüştü. Uçuş mühendisi Anna Kikina da ikinci kez istasyonda. Kikina, 2022'de bir ABD ticari mürettebat aracıyla uçan ilk Rus olmuş ve Expedition 68'de 157 gün geçirmişti.

Görevin NASA'lı üyesi Anil Menon için bu, ilk uzay uçuşu. Menon, ABD Hava Kuvvetleri'nde, NASA'da ve ardından SpaceX'te uçuş hekimi olarak çalıştı; insanlı uçuşların tıbbi desteğinde yıllarca görev aldı. SpaceX'te çalışmış biri olarak NASA astronotu sıfatıyla uzaya giden ilk kişi oldu. NASA onu 2021 yılında astronot adayı olarak seçmişti.

Menon ailesinin uzayla bağı bununla sınırlı değil. Eşi Anna Menon, 2024'te özel finanslı Polaris Dawn göreviyle uzaya çıkmış, 2025'te ise NASA'nın astronot kadrosuna seçilmişti. Böylece Baykonur'daki fotoğraf, uzaya gitmiş bir astronotun, uzaya gitmekte olan eşini izlediği nadir bir anı belgeliyor.

Sekiz aylık görev planı

Üçlünün Nisan 2027'ye kadar, yaklaşık sekiz ay istasyonda kalması planlanıyor. Bu süre içinde Menon, uzayda yarı iletken kristal üretimini geliştirmeye yönelik çalışmalar yürütecek. Uçuş hekimi geçmişine uygun olarak, artırılmış gerçeklik ve yapay zekâ destekli ultrason incelemelerini de deneyecek. Bu tür araçlar, hekimin bulunmadığı uzak görevlerde astronotların birbirini muayene edebilmesi için önem taşıyor.

Görev planında uzay yürüyüşleri de yer alıyor. Mürettebatın, istasyonun güneş paneli yükseltmeleri ve dış donanımların bakımı için istasyon dışına çıkması öngörülüyor. Nitekim Menon, Ağustos ayında ESA astronotu Sophie Adenot ile birlikte arızalı bir iletişim antenini sökmek için uzay yürüyüşüne çıktı.

Neden önemli?

Soyuz MS-29, ABD ile Rusya arasındaki "koltuk takası" düzeninin bir parçası. Bu düzende NASA astronotları Rus Soyuz araçlarıyla, Rus kozmonotları ise ABD'nin ticari mürettebat araçlarıyla istasyona gidiyor. Amaç, araçlardan biri herhangi bir nedenle uçamaz hâle gelirse istasyonda her iki tarafın da en az bir temsilcisinin bulunmasını ve sistemlerin işletilebilmesini güvenceye almak. Menon'un fırlatılması, iki ülke arasındaki uzay işbirliğinin bu alanda sürdüğünü bir kez daha gösterdi.

Sırada ne var?

Yeni ekibin gelmesiyle istasyondaki nöbet değişimi de başladı. Kasım 2025'ten beri istasyonda bulunan NASA astronotu Chris Williams ve kozmonotlar Sergey Kud-Sverçkov ile Sergey Mikayev, 26 Temmuz'da Soyuz MS-28 ile Dünya'ya döndü. Menon, Dubrov ve Kikina görevlerini Expedition 75 kapsamında sürdürecek. Bu ekibin komutanlığını, Şubat 2026'da SpaceX'in Crew-12 göreviyle istasyona ulaşan NASA astronotu Jessica Meir üstleniyor.

Kısaca

• Fırlatma: 14 Temmuz 2026, Baykonur 31/6 rampası, Soyuz 2.1a roketi.
• Kenetlenme aynı gün, Priçal modülüne.
• Menon için ilk uçuş; Dubrov ve Kikina için ikinci uzun süreli görev.
• Mürettebatın Nisan 2027'ye kadar istasyonda kalması planlanıyor.