Anil Menon

Anil Menon, acil tıp ve havacılık tıbbı uzmanı bir hekim, ABD Uzay Kuvvetleri'nde albay ve NASA astronotudur. Uzun yıllar NASA'da astronotların sağlığından sorumlu uçuş hekimi olarak çalıştı, ardından SpaceX'in ilk uçuş hekimi oldu ve şirketin insanlı uçuşlarının tıbbi altyapısını kurdu. 2021'de NASA'nın astronot sınıfına seçilen Menon, 14 Temmuz 2026'da Soyuz MS-29 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na giderek ilk uzay görevine başladı. Görevin ilk haftalarında üç uzay yürüyüşü yaptı.

Erken yaşamı ve eğitimi

Menon, 15 Ekim 1976'da ABD'nin Minnesota eyaletindeki Minneapolis'te, Hindistan ve Ukrayna kökenli göçmen bir ailenin çocuğu olarak doğdu. 1995'te Saint Paul Academy and Summit School'dan mezun oldu.

1999'da Harvard Üniversitesi'nde nörobiyoloji lisansını tamamladı. Stanford Üniversitesi'nde 2004'te makine mühendisliği yüksek lisansı, 2006'da tıp doktorası aldı. Stanford'da acil tıp uzmanlığını (2009) ve doğa koşullarında hekimlik anlamına gelen yaban tıbbı yan dal eğitimini (2010) bitirdi. 2012'de Teksas Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde (Galveston) havacılık tıbbı uzmanlığını ve halk sağlığı yüksek lisansını tamamladı.

Hekimlik ve uçuş hekimliği kariyeri

Menon, acil tıp ve havacılık tıbbında uzmanlık belgelerine sahiptir ve Houston'daki Teksas Tıp Merkezi'nde acil hekimi olarak çalıştı. 2010 Haiti depremi, 2015 Nepal depremi ve 2011'deki Reno hava gösterisi kazasında ilk müdahale ekiplerinde yer aldı. Everest'e tırmanan dağcıların sağlığıyla ilgilenen Himalaya Kurtarma Derneği'yle çalıştı. Yirmiden fazla bilimsel makale yayımladı.

Hava Kuvvetleri'nde uçuş hekimi olarak görev yaptı, F-15 savaş uçağıyla 100'ü aşkın uçuş gerçekleştirdi. Yoğun bakım hava nakil ekibinin bir üyesi olarak 100'den fazla hastanın taşınmasında görev aldı. Ardından Hava Kuvvetleri Yedeği'ne geçerek fırlatma ve iniş operasyonlarına tıbbi yönlendirme sağladı. Ocak 2026'da albaylığa terfi ederek ABD Uzay Kuvvetleri'ne geçti.

2014'te NASA'da uçuş hekimi olarak çalışmaya başladı. Uzun süreli istasyon görevlerinde astronotların sağlığını izledi. Soyuz TMA-13M ve TMA-17M görevlerinde yardımcı ekip hekimi, Soyuz MS-06 görevinde ise asıl ekip hekimi oldu. Ekip hekimi, astronotların uçuş öncesi hazırlığından istasyondaki aylarına ve dönüş sonrası iyileşmelerine kadar sağlıklarından sorumludur. Bu dönemde Moskova yakınlarındaki kozmonot eğitim merkezi Yıldız Kenti'nde altı aydan uzun süre yaşadı.

SpaceX'in ilk uçuş hekimi

2018'de SpaceX'e katıldı ve şirketin ilk uçuş hekimi olarak tıbbi programını sıfırdan kurdu. Crew Dragon'un ilk insanlı test uçuşu Demo-2'nin hazırlanmasına yardım etti ve NASA'ya göre beş fırlatmada baş uçuş hekimi olarak görev yaptı. Şirketteki dönemi, Demo-2'den tamamen sivillerden oluşan Inspiration4 uçuşuna kadar uzanan Crew Dragon görevlerini kapsadı. Astronot adaylığına kabul edildikten sonra Aralık 2021'de şirketten ayrıldı.

NASA astronotluğu

Menon, Aralık 2021'de NASA'nın 23. astronot sınıfına seçildi; aynı sınıfta Crew-12 pilotu Jack Hathaway da vardı. Ocak 2022'de göreve başladı ve iki yıllık temel eğitimini 5 Mart 2024'te tamamladı.

Uzay yolculuğu: Soyuz MS-29

Menon, 14 Temmuz 2026'da Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden Soyuz MS-29 kapsülüyle fırlatıldı. Mürettebatta Roscosmos kozmonotları Pyotr Dubrov ve Anna Kikina vardı. Kapsül, fırlatmadan yaklaşık üç saat sonra istasyonun Rus bölümündeki Priçal modülüne kenetlendi. Menon, 74. ve 75. Seferlerde uçuş mühendisi olarak Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapıyor. NASA, görevin yaklaşık sekiz ay sürmesini planlıyor; 75. Sefer'in 2027 baharında sona ermesi öngörülüyor. Ekim 2026 itibarıyla Menon istasyonda görevini sürdürüyor.

Menon, istasyondaki ilk iki ayında üç uzay yürüyüşü yaptı. 6 Ağustos 2026'daki ilk yürüyüşünde Jessica Meir'le birlikte, istasyona eklenecek yeni güneş panelleri için bir güç hattını hazırladı; yürüyüş 6 saat 27 dakika sürdü. 18 ve 25 Ağustos'ta ESA astronotu Sophie Adenot'yla iki yürüyüş daha yaptı; bunlardan ilki yüksek hızlı bir iletişim anteninin değiştirilmesine ayrılmıştı. Üç yürüyüşte istasyon dışında toplam 19 saat 20 dakika geçirdi.

Uzay ve astronomiye etkisi

Menon, uzay tıbbını hem yerde hem de uzayda deneyimleyen nadir isimlerden biridir. Yıllarca astronotların sağlığını yerden izledikten sonra aynı koşulları kendi bedeninde yaşaması, uzayın insan vücuduna etkileri üzerine birikimin pratiğe dönüştüğü bir örnek oluşturuyor. SpaceX'te kurduğu tıbbi program ise ticari kapsüllerle yapılan insanlı uçuşların altyapısının parçası oldu.

Bilmeye değer

• SpaceX'in ilk uçuş hekimiydi; şirketin tıbbi programını o kurdu.
• Harvard'da nörobiyoloji okudu; hem makine mühendisliği yüksek lisansı hem de tıp doktorası vardır.
• Uçuş hekimi olarak F-15 savaş uçağıyla 100'ü aşkın uçuş yaptı.
• Haiti (2010) ve Nepal (2015) depremlerinde ilk müdahale ekiplerinde çalıştı.
• İstasyondaki ilk uzay yürüyüşünü fırlatıldıktan yaklaşık üç hafta sonra yaptı.
• NASA uçuş hekimi olarak Yıldız Kenti'nde, kozmonotların eğitim aldığı yerde, altı aydan uzun süre yaşadı.